Kış Aylarında Halsizlik ve Uyku Hali Artıyorsa Dikkat! Nedeni Sadece Mevsim Değişikliği Olmayabilir

Günlerin kısalması ve güneş ışığının azalmasıyla birlikte halsizlik, sürekli uyuma isteği, enerji kaybı ve isteksizlik şikâyetleri artabiliyor. Uzmanlar, bu belirtilerin yalnızca mevsim geçişine bağlanmaması gerektiğini belirterek D vitamini eksikliği ve mevsimsel depresyon konusunda uyarıyor.

Sonbahardan kışa geçiş döneminde değişen gün ışığı süresi, vücudun biyolojik ritmini ve uyku düzenini etkileyebiliyor. Sabahları uyanmakta güçlük çekme, gün boyunca yorgun hissetme, dikkat dağınıklığı ve tatlı tüketme isteğinde artış gibi belirtiler bazı kişilerde daha belirgin yaşanabiliyor.

Medicana Çamlıca Hastanesi Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları Uzmanı Doç. Dr. Sinan Tanyolaç, kış aylarında ortaya çıkan fiziksel ve ruhsal değişimlerin nedenlerine ilişkin değerlendirmelerde bulunarak uzun süren şikâyetlerin göz ardı edilmemesi gerektiğini vurguladı.

Gün Işığının Azalması Uyku Düzenini Değiştirebiliyor

Gün ışığının, vücudun uyku ve uyanıklık döngüsünün düzenlenmesinde önemli rol oynadığını belirten Tanyolaç, ışık ve karanlık döngüsünün melatonin ve serotonin sistemleriyle ilişkili olduğunu ifade etti.

Kış aylarında bazı kişilerde uyku isteği, enerji düşüklüğü ve konsantrasyon güçlüğünün artabileceğini belirten Tanyolaç, her yorgunluğun mevsim değişikliğinden kaynaklanmadığına dikkat çekti. Günlük yaşamı etkileyen ve uzun süre devam eden şikâyetlerin altında yatan nedenlerin araştırılması gerektiğini kaydetti.

Sürekli Uyuma ve Tatlı Yeme İsteği Depresyon Belirtisi Olabilir

Mevsimsel depresyonun yalnızca mutsuzluk ve isteksizlik şeklinde ortaya çıkmadığını belirten Tanyolaç, bazı kişilerde fiziksel belirtilerin de ön plana çıkabildiğini söyledi.

Sonbahar ve kış aylarında başlayıp ilkbahar ve yaz dönemlerinde hafifleyebilen mevsimsel depresyonda şu belirtiler görülebiliyor:

Normalden daha fazla uyuma ve buna rağmen dinlenememe

Tatlı ve karbonhidratlı yiyeceklere yönelme

Belirtilerin süresi ve kişinin yaşamını ne ölçüde etkilediğinin önemli olduğunu vurgulayan Tanyolaç, iş hayatını ve sosyal ilişkileri olumsuz etkileyen ruhsal değişimlerin sıradan bir kış yorgunluğu olarak değerlendirilmemesi gerektiğini belirtti.

D Vitamini Eksikliği Kas Ağrılarına Yol Açabilir

Kış aylarında güneş ışığından daha az yararlanılmasının vücuttaki D vitamini üretimini sınırlandırabileceğine dikkat çeken Tanyolaç, bu vitaminin kemik sağlığı ve kas fonksiyonları açısından önemli olduğunu ifade etti.

D vitamini eksikliği bulunan bazı kişilerde kas güçsüzlüğü ile kas ve kemik ağrılarının görülebileceğini belirten Tanyolaç, halsizliğin tek başına D vitamini eksikliğini gösteren bir bulgu olmadığını söyledi.

D vitamini düzeyleri ile depresif belirtiler arasında ilişki bulunduğunu gösteren araştırmalar olsa da bu durumun, vitamin eksikliğinin doğrudan depresyona neden olduğunu veya takviye kullanımının depresyonu tedavi ettiğini kanıtlamadığını vurguladı.

Bilinçsiz D Vitamini Kullanımı Böbreklere Zarar Verebilir

D vitamini takviyelerinin kontrolsüz kullanımının ciddi sağlık sorunlarına yol açabileceği uyarısında bulunan Tanyolaç, özellikle yüksek dozların uzun süre alınmasının kandaki kalsiyum seviyesini yükseltebileceğini belirtti.

Bu durumun böbrek taşı oluşumu ve böbrek fonksiyonlarında bozulma gibi sorunlara neden olabileceğini ifade eden Tanyolaç, takviye ihtiyacının kişinin yaşı, mevcut hastalıkları, kullandığı ilaçlar ve risk faktörleri dikkate alınarak hekim tarafından değerlendirilmesi gerektiğini kaydetti.

Uzman, herhangi bir şikâyeti olmayan tüm sağlıklı bireylerin rutin olarak D vitamini testi yaptırmasının gerekli olmadığını, değerlendirmelerin ihtiyaç ve risk durumuna göre yapılması gerektiğini de hatırlattı.

Kış Yorgunluğuna Karşı Bu Önerilere Dikkat

Kış aylarında fiziksel ve ruhsal sağlığın korunmasında günlük alışkanlıkların önemli olduğunu belirten Tanyolaç, şu önerilerde bulundu:

Gün ışığından yararlanın: Gündüz saatlerinde açık havada zaman geçirmeye çalışın.

Hareketli kalın: Düzenli yürüyüş ve fiziksel aktiviteyi sürdürün.

Uyku düzeninizi koruyun: Mümkün olduğunca aynı saatlerde yatıp kalkın.

Dengeli beslenin: Yağlı balıklar ve yumurta sarısı gibi D vitamini içeren besinlere beslenmenizde yer verin.

Sosyal yaşamınızı sürdürün: Kendinizi iyi hissettiren aktivitelere ve sosyal ilişkilere zaman ayırın.

Bilinçsiz takviyeden kaçının: D vitamini ürünlerini hekim önerisi olmadan yüksek dozlarda kullanmayın.

İki Haftadan Uzun Süren Belirtileri İhmal Etmeyin

Kış aylarında yaşanan her yorgunluğun bir hastalık belirtisi olmadığını belirten Tanyolaç, buna rağmen uzun süren şikâyetlerin yalnızca mevsim koşullarına bağlanmasının sağlık sorunlarının gözden kaçmasına neden olabileceğini ifade etti.

Özellikle iki haftadan uzun süren düşük ruh hali, belirgin isteksizlik, uyku ve iştah değişiklikleri ya da günlük yaşamı aksatan yorgunluk durumunda profesyonel destek alınması öneriliyor.