İnsan Unutan Demektir

Belki de insanın bütün yolculuğu, özüne doğru yaptığı uzun bir hatırlayıştan ibarettir.

Dünyaya gelişimiz, büyük bir unutmayla başlar. Nereden geldiğimizi, hangi hakikatin izini taşıdığımızı, içimize hangi cevherin emanet edildiğini unuturuz. Sonra büyürüz; ailemizden, çevremizden, korkularımızdan, arzularımızdan ve toplumun görünmez kalıplarından bir kimlik ediniriz. Zamanla öğrendiklerimizi kendimiz, bize giydirilenleri özümüz sanırız.

Oysa fıtrat, insanın dünyaya gelirken beraberinde getirdiği o saf yapı; cevher ise bütün örtülerin altında keşfedilmeyi bekleyen derinliktir. Fıtratımızın üzerine alışkanlıklar, korkular ve öğretilmiş yargılar birikir. Cevherimiz yok olmaz belki; yalnızca sesini duyuramaz hâle gelir.

Tasavvufun kendini bilme çağrısı, tam da bu noktada anlam kazanır. İnsan, kendisini tanımak için önce kendisi sandığı şeyleri sorgulamak zorundadır. Nefsinin arzularını hakikat, başkalarının beklentilerini kader, öğrendiği korkuları kendi tabiatı sanmaktan vazgeçmelidir.

Çünkü insanın içinde taşıdığı cevheri keşfetmesi, üzerine yeni kimlikler inşa etmesinden çok, hakikati örten perdeleri kaldırmasıyla mümkündür.

Belki de hayat, kendimize bir şeyler ekleme yarışı değil; özümüzden uzaklaştıran ne varsa onu fark edip bırakma sanatıdır.

İnsan, kendisi olmak için bir ömür uğraşır; oysa belki de kendisi olmak, başkalarının içinde kaybolmuş o ilk hakikate yeniden yaklaşmaktır.

Peki ya bütün bu çaba gerçekten bize mi ait? Taşıdığımız kimlik bize mi ait, yoksa kabul görmek için zamanla kurduğumuz bir benlik mi? Belki de insan, özünü yaşamak yerine, özünün kabul görmeyeceği korkusuyla kurduğu hayatı sürdürüyordur.

Oysa fıtrat, kusursuz olmak demek değildir. İnsanın içindeki iyiliğe, merhamete, adalete ve hakikati arama kabiliyetine yeniden yönelme imkânıdır. Cevher de acı çekmeyen, hiç yanılmayan bir benlik değildir; yanıldığında kendine dönebilen, karanlığını inkâr etmeden aydınlığı arayabilen bir derinliktir.

Belki de insanın dünyadaki imtihanı, ne kadar çok şey edindiği değil, bütün bunların arasında özünden ne kadarını koruyabildiğidir.

Ama unutmak, son olmak zorunda değildir. Bazen uzaklaşmak, dönüşün anlamını öğretir. Bazen kaybolmak, insanı ilk kez kendini aramaya mecbur bırakır. Ve bazen bütün cevapların tükendiği yerde, insanın içinde çok eskiden beri susan bir hakikat konuşmaya başlar.

Belki dünyaya cevherimizi bulmak için değil, onu örten her şeyi tanımak ve özümüze bilinçle dönebilmek için geldik.

Çünkü insanın en büyük keşfi, hiç sahip olmadığı bir şeyi bulması değil; kendinde hep var olanı, unuttuğu yerden yeniden hatırlamasıdır.

Belki de insanın bütün yolculuğu, kendinden uzaklaşarak başlar; kendine dönerek tamamlanır.