Dünyayı bekleyen felaket için uzmanından ürküten uyarı!'İyimser tahminler bile çok tehlikeli bir dünyaya işaret ediyor

Birleşmiş Milletler Çevre Programı (UNEP), geçen hafta yayımladığı "Dönüş Noktası" başlıklı Emisyon Açığı Raporu'nda küresel iklim hedeflerine ilişkin çarpıcı projeksiyonlar ortaya koydu. Mevcut politikaların sürmesi halinde küresel sıcaklık artışının sanayi öncesi döneme kıyasla 2,8 dereceye ulaşması öngörülüyor.

Ülkelerin Ulusal Katkı Beyanları'nın (NDC) tam olarak uygulanması durumunda ise bu artış 2,6 dereceyle sınırlandırılabilecek. Raporda ele alınan "1,5 derecelik en düşük olası aşım senaryosu"na göre, yüzyılın ortalarında maksimum 1,7-1,8 derecelik bir artış yaşanacak, ardından sıcaklık 2100 yılına kadar yeniden 1,5 derecenin altına düşürülebilecek.

Bu senaryonun gerçekleşmesi için küresel sera gazı emisyonlarının 2025 seviyelerine göre 2030'da yüzde 18, 2035'te yüzde 45 ve 2040'ta yüzde 69 azaltılması şart. Boğaziçi Üniversitesi İklim Değişikliği ve Politikaları Uygulama ve Araştırma Merkezi Müdürü Prof.

Dr. Levent Kurnaz, sorularını yanıtlarken rapordaki her iki senaryoyu da fazla iyimser bulduğunu söyledi. İklim bilimcisi, ilk olarak küresel ısınmanın gelecekte yavaşlayacağı varsayımına itiraz etti. Kurnaz, şöyle konuştu:"Küresel sıcaklıklar uzun yıllar boyunca yaklaşık 10 yılda 0,2 derece artarken son dönemde belirgin bir hızlanma gözlüyoruz fakat bu hızlanmanın ne kadarının kalıcı olduğu bilimsel olarak tartışılıyor.

Ancak 2100 yılında 2,8 derece ile sınırlı kalabilmemiz için yüzyılın geri kalanındaki ortalama ısınma hızının yakın dönemde gözlediğimiz düzeyin altına inmesi gerekiyor. Bunun gerçekleşmesi mümkün fakat ne kadar gerçekçi olduğu ayrı bir soru.

Yenilenebilir enerji ve elektrikli ulaşım hızla gelişiyor ancak küresel karbondioksit salımları henüz kalıcı biçimde azalmaya başlamadı. Üstelik son 2 yılda uluslararası iklim işbirliğini güçlendiren değil, zorlaştıran siyasi gelişmeler yaşandı.

ABD'nin Paris Anlaşması'ndan yeniden ayrılması bunun örneklerinden biri."Kurnaz'ın rapora yönelik ikinci eleştirisi, sıcaklık artışının 1,5 derecenin üzerine çıkmasından sonra bu seviyeye geri dönüşün mümkün olduğu varsayımına odaklanıyor. Düşük aşım senaryolarında öngörülen bu geri dönüş, yalnızca emisyonları hızla kesmekle kalmayıp atmosferden salınandan daha fazla karbondioksiti uzaklaştırmayı, yani net negatif salımlara ulaşmayı gerektiriyor.

Bilim insanı, atmosferden yüz milyarlarca ton karbondioksit uzaklaştırmanın çok büyük yatırımlar, enerji, arazi ve güvenli depolama kapasitesi gerektirdiğini belirterek, bu teknolojilerin küresel ölçekte uygulanabilirliğini henüz kanıtlanmış görmediğini ifade etti. Kurnaz, iklim sisteminin içinde bulunduğu belirsizliklerin büyük bölümünün beklenenden daha fazla ısınmaya yol açabileceğini vurguladı.

Buz ve kar örtüsünün azalması, donmuş topraklardan karbon salımı, ormanların karbon tutma kapasitesini kaybetmesi ve devrilme noktaları gibi süreçler ısınmayı güçlendirebiliyor. Sıcaklığın yeniden 1,5 dereceye düşürülmesinin, o arada yaşanan zararları geri almayacağını belirten Kurnaz, kaybolan türlerin, eriyen buzulların ve çöken ekosistemlerin eski haline dönmeyeceğini kaydetti.

Bazı iklim süreçlerinin ise sıcaklık düşse bile yüzyıllar boyunca devam edebileceğinin altını çizdi. Prof. Dr. Kurnaz, 2,8 derecelik ısınmanın "çok tehlikeli bir dünya" anlamına geldiğini belirterek, kişisel kaygısının daha yüksek ısınmaya doğru ilerlerken geri dönüşü olmayan eşiklerin aşılmasından kaynaklandığını dile getirdi.

İklim politikalarının gelecekte her şeyin planlandığı gibi işleyeceği varsayımı üzerine kurulamayacağını söyledi."2,8 derece çok tehlikeli bir dünya anlamına geliyor ve benim kişisel kaygım, daha yüksek bir ısınmaya doğru giderek, bu esnada aşılan eşiklerin geri dönüşü olmamasından kaynaklanıyor," diyen Kurnaz, önümüzdeki döneme ilişkin tahminlerini de paylaştı. Bilim insanı, gelecek yıl düzenlenecek COP31 İklim Zirvesi'nden karbon salımlarının azaltılmasına dair net bir karar çıkmayacağını, çıkacak metnin muğlak ifadeler içereceği tahmininde bulundu.