MİT Başkanı İbrahim Kalın'dan Afganistan'a kritik ziyaret: Taliban yönetiminin üst düzey isimleriyle görüştü

MİT Başkanı İbrahim Kalın'ın Afganistan ziyareti kapsamında gerçekleştirdiği üst düzey temasların ayrıntıları belli oldu. Güvenlik kaynaklarından edinilen bilgilere göre Kalın, Kabil'deki temaslarının ardından Kandahar'a da geçerek Afganistan yönetiminin siyasi, askeri ve istihbari kanadındaki önemli isimlerle görüşmeler gerçekleştirdi.

Ziyaretin ana gündemini Türkiye ile Afganistan arasındaki güvenlik ve istihbarat işbirliğinin geliştirilmesi oluştururken, iki ülke arasındaki ilişkilerin mevcut durumu ve önümüzdeki dönemde atılabilecek adımlar da kapsamlı biçimde değerlendirildi. Bölgesel güvenlikte son dönemde yaşanan hızlı değişimlerin de görüşmelerde önemli yer tuttuğu belirtildi.

İSTİHBARATIN BAŞINDAKİ İSİMLE KRİTİK GÖRÜŞME

Kalın'ın Kabil'deki temaslarının önemli duraklarından biri Afganistan İstihbarat Genel Direktörlüğü oldu. MİT Başkanı Kalın, Afganistan'daki mevkidaşı GDI Başkanı Abdulhak Vasık ile bir araya gelerek iki ülkenin istihbarat ve güvenlik alanındaki ilişkilerini değerlendirdi.

Görüşmede mevcut işbirliğinin daha ileri seviyeye taşınabilmesi için atılabilecek adımlar üzerinde duruldu. Türkiye ile Afganistan arasında özellikle sınır aşan güvenlik tehditleri, terör örgütleri, düzensiz göç ve organize suçlarla mücadelede kurulabilecek yeni işbirliği mekanizmaları temasların önemli başlıkları arasında yer aldı.

BARADAR, HAKKANİ VE YAKUB MÜCAHİD İLE BİR ARAYA GELDİ

İbrahim Kalın'ın temasları Afganistan istihbaratıyla sınırlı kalmadı. Kalın, Afganistan Geçici Hükümeti Ekonomiden Sorumlu Başbakan Yardımcısı Molla Abdul Gani Baradar, Savunma Bakanı Mevlevi Muhammed Yakub Mücahid ve İçişleri Bakanı Siraceddin Hakkani ile de ayrı görüşmeler gerçekleştirdi.

Söz konusu isimler Afganistan'daki mevcut yönetimin en etkili aktörleri arasında bulunuyor. Görüşmelerin bu nedenle yalnızca istihbarat işbirliği değil, güvenlikten ekonomiye kadar Türkiye-Afganistan ilişkilerinin daha geniş çerçevesini kapsadığı belirtilirken, ikili ilişkilerin geliştirilmesine yönelik atılabilecek adımlar konusunda karşılıklı değerlendirmeler yapıldı.

MASADA TERÖR, UYUŞTURUCU VE İNSAN KAÇAKÇILIĞI VAR

Türkiye ile Afganistan arasındaki güvenlik işbirliğinde sınır aşan suçlar da görüşmelerin öne çıkan gündem maddeleri arasında yer aldı. Taraflar terör örgütleriyle mücadele, insan kaçakçılığının önlenmesi ve uluslararası uyuşturucu ticaretine karşı yürütülebilecek ortak çalışmalar üzerinde durdu.

Afganistan'ın Orta ve Güney Asya arasındaki konumu, bölgedeki terör örgütlerinin faaliyetleri ve uyuşturucu kaçakçılığı rotaları nedeniyle ülkedeki güvenlik gelişmeleri Türkiye tarafından da yakından takip ediliyor. Kalın'ın temaslarında bu alanlarda bilgi paylaşımı ve istihbarat işbirliğinin daha ileri seviyeye taşınmasına yönelik yapılabilecekler değerlendirildi.

ABD/İSRAİL-İRAN SAVAŞI DA GÜNDEMDEYDİ

Kabil'deki temasların bir diğer önemli başlığı ise Orta Doğu'daki savaş ve bunun Afganistan'ın da içerisinde bulunduğu daha geniş coğrafyaya etkileri oldu. Güvenlik kaynaklarına göre görüşmelerde ABD/İsrail-İran Savaşı başta olmak üzere bölgesel ve küresel gelişmeler hakkında görüş alışverişinde bulunuldu.

İran'ın Afganistan'la yaklaşık 900 kilometrelik kara sınırına sahip olması, Tahran çevresindeki askeri ve siyasi gelişmelerin Afganistan açısından da doğrudan önem taşımasına neden oluyor. Savaşın bölgesel güvenlik, göç hareketleri, ticaret güzergâhları ve sınır güvenliği üzerindeki muhtemel etkileri de Afganistan'ı yakından ilgilendiren başlıklar arasında bulunuyor.

KALIN KANDAHAR'A DA GEÇTİ

MİT Başkanı Kalın'ın Afganistan programının ikinci durağı ise Taliban hareketinin siyasi ve dini merkezlerinden biri olarak kabul edilen Kandahar oldu. Güvenlik kaynaklarının aktardığı bilgilere göre Kalın burada Taliban lideri Hibetullah Ahundzade ile de bir görüşme gerçekleştirdi.

Görüşmede Türkiye ile Afganistan arasındaki ilişkiler ve bölgesel gelişmeler ele alınırken, iki ülke arasında güvenlik ve istihbarat alanında kurulabilecek işbirliğinin geleceği değerlendirildi. Böylece Kalın'ın ziyareti, Afganistan'daki istihbarat ve hükümet yetkilileriyle yapılan temasların yanı sıra Taliban'ın en üst düzey liderliğiyle gerçekleştirilen görüşmeyi de kapsayan geniş bir programa dönüştü.

TÜRKİYE-AFGANİSTAN HATTINDA YENİ GÜVENLİK TRAFİĞİ

Kalın'ın ziyareti, Türkiye'nin son dönemde bölge ülkeleriyle yürüttüğü yoğun istihbarat diplomasisinin yeni halkası oldu. MİT Başkanı kısa süre önce Atina'da Yunanistan Ulusal İstihbarat Teşkilatı Başkanı Themistoklis Demiris ile görüşmüş; terör, organize suçlar, yasa dışı göç, insan kaçakçılığı ve ABD-İran savaşı dahil olmak üzere geniş bir gündemi ele almıştı.

Kalın ayrıca Irak Temsilciler Meclisi Başkanı Heybet Halbusi ile Ankara'da gerçekleştirdiği görüşmede iki ülke arasındaki güvenlik işbirliğinin geliştirilmesini değerlendirmişti. Afganistan ziyaretiyle birlikte Ankara'nın Orta Doğu, Kafkasya ve Güney Asya hattındaki güvenlik ve istihbarat temaslarının farklı başkentlerde devam ettiği görülüyor.