Üreticide 3,90 TL, markette 42,87 TL! Burdurlu üreticiyi de ilgilendiren fiyat farkı

Türkiye Ziraat Odaları Birliği tarafından 31 Ekim 2026 tarihinde yayımlanan üretici-market fiyatları ve tarımsal girdi maliyetleri raporu, çiftçinin satış fiyatı ile tüketicinin ödediği tutar arasındaki farkı bir kez daha ortaya koydu.

Ekim ayında üretici ile market arasındaki en büyük fiyat farkı limonda yaşandı. Üreticide kilogramı 3 lira 90 kuruş olan limon, markette 42 lira 87 kuruştan satıldı.

Raporda yalnızca ürün fiyatları değil, gübre, mazot ve yem maliyetlerindeki artışlar da yer aldı. Özellikle hayvancılığın önemli geçim kaynaklarından biri olduğu Burdur'da süt ve besi yemi fiyatları, üreticilerin yakından takip ettiği kalemler arasında bulunuyor.

LİMON ÜRETİCİDEN MARKETE 11 KATINA SATILDITZOB'un Ekim ayı verilerine göre üretici ile market arasındaki fiyat farkı en fazla yüzde 999,2 ile limonda görüldü. Limonu yüzde 333,6 ile kuru incir, yüzde 282,7 ile havuç, yüzde 233,2 ile elma ve yüzde 232,8 ile iç fındık izledi.

Ürünlerin üretici ve market fiyatları şöyle gerçekleşti:

Limon: Üreticide 3,90 TL, markette 42,87 TLKuru incir: Üreticide 135 TL, markette 585,41 TLHavuç: Üreticide 12,50 TL, markette 47,84 TLElma: Üreticide 21,66 TL, markette 72,17 TLİç fındık: Üreticide 350 TL, markette 1.164,77 TLBu rakamlara göre limon markette üretici fiyatının yaklaşık 11 katına, kuru incir 4,3 katına, havuç 3,8 katına, elma ve iç fındık ise 3,3 katına satıldı.

Üretici ve market fiyatları arasındaki fark, tek başına aracı karını göstermiyor. Nakliye, depolama, fire, işçilik ve satış giderleri de nihai fiyatı etkileyebiliyor. Ancak açıklanan veriler, üretici ile tüketici fiyatları arasındaki makasın büyüklüğünü ortaya koyuyor.

DOMATESİN FİYATI BİR AYDA YÜZDE 62,9 ARTTIEkim ayında markette takip edilen 36 ürünün 25'inde fiyat artışı, 11'inde ise düşüş görüldü.

Markette fiyatı en fazla artan ürün yüzde 62,9 ile domates oldu. Domatesin kilogram fiyatı 28 Eylül'de 54,44 TL iken 28 Ekim'de 88,66 TL'ye yükseldi.

Domatesi yüzde 35,2 ile sivri biber, yüzde 34,1 ile mısırözü yağı, yüzde 32 ile salatalık ve yüzde 27,9 ile yeşil soğan takip etti.

Markette sivri biberin kilogramı 133,49 TL'ye, salatalığın kilogramı 55,61 TL'ye, yeşil soğanın demeti ise 50,07 TL'ye çıktı.

Fiyatı en fazla düşen ürün yüzde 16,5 ile limon oldu. Maydanozda yüzde 8,9, pirinçte yüzde 8,1, nohutta yüzde 5,6 ve zeytinyağında yüzde 5,5 düşüş kaydedildi.

ÜRETİCİDE DOMATES YÜZDE 76,1 ZAMLANDIÜretici fiyatlarında da Ekim ayında en yüksek artış domateste görüldü.

Üreticide kilogramı Eylül sonunda 19,10 TL olan domates, Ekim sonunda 33,63 TL'ye yükseldi. Böylece aylık artış yüzde 76,1 olarak hesaplandı.

Salatalıkta yüzde 60,5, yeşil soğanda yüzde 33,8, yeşil fasulyede yüzde 33,7 ve sivri biberde yüzde 32,7 artış yaşandı.

TZOB, domates, salatalık, yeşil soğan, sivri biber ve kabaktaki fiyat yükselişini tarla üretiminin sona ermesi ve sera üretimine geçiş süreciyle ilişkilendirdi.

Yeşil fasulyede ise hasat döneminin sonuna yaklaşılmasıyla ürün arzının azalmasının fiyatları yükselttiği belirtildi.

LİMONDA ÜRETİCİ FİYATI YÜZDE 44,3 GERİLEDİEkim ayında üreticide fiyatı en fazla düşen ürün limon oldu. Limonun kilogram fiyatı 7 TL'den 3,90 TL'ye gerileyerek yüzde 44,3 azaldı.

TZOB, limondaki düşüşü erkenci çeşitlerin hasadının devam etmesi ve piyasaya sunulan ürün miktarının artmasıyla açıkladı.

Üreticide zeytinyağı fiyatı yüzde 7,2, Antep fıstığı yüzde 5,5, fındık yüzde 5,4 ve patates yüzde 5 geriledi.

Zeytinyağındaki düşüşte yeni hasat döneminin başlaması, yüksek rekolte ve mevcut stokların etkili olduğu belirtildi. Patateste ise hasat sonuna yaklaşılması ve depolara alınamayan fazla ürünlerin daha düşük fiyatlarla satışa sunulması etkili oldu.

BURDUR'DA HAYVANCILIK YAPANLARI İLGİLENDİRİYOR: YEM FİYATLARI ARTTITZOB raporunun Burdur açısından önemli bölümlerinden biri de hayvancılıkta kullanılan yem fiyatları oldu.

Ekim ayında süt yemi fiyatı bir önceki aya göre yüzde 6,6, besi yemi fiyatı ise yüzde 6,5 arttı.

Son bir yıllık artış süt yeminde yüzde 38,9, besi yeminde ise yüzde 38,6 olarak hesaplandı.

Böylece süt yeminde ton başına aylık 1.342 TL, besi yeminde ise 1.243 TL artış yaşandı.

Burdur'da süt sığırcılığı ve besicilik yapan işletmeler açısından bu artışlar, hayvan başına günlük yem tüketimine bağlı olarak üretim giderlerini doğrudan etkileyebilecek nitelikte.

Rapordaki yem fiyatları Türkiye genelinden derlenen verileri yansıtıyor. Burdur'a özgü ayrı bir yem fiyatı veya üretici maliyeti açıklanmadı.

MAZOT BİR YILDA YÜZDE 73,4 ZAMLANDITarımda kullanılan temel girdilerden mazotun fiyatındaki yükseliş de raporda yer aldı.

Ekim ayında mazot fiyatı bir önceki aya göre yüzde 3,5, geçen yılın aynı ayına göre ise yüzde 73,4 arttı.

TZOB'un verilerine göre Ekim 2025'te 56,46 TL olan mazotun litre fiyatı, Ekim 2026'da 97,90 TL'ye ulaştı.

Bir yıllık dönemde litre başına artış 41,44 TL oldu.

Traktör kullanımı, toprak işleme, ekim, hasat ve ürün taşımacılığında mazotun önemli bir gider kalemi olması nedeniyle bu yükseliş Burdur'daki tarımsal işletmelerin maliyet hesaplarını da ilgilendiriyor.

GÜBREDE YILLIK ARTIŞ YÜZDE 67,7'YE ULAŞTIGübre fiyatlarında da Ekim ayında artış yaşandı.

Bir önceki aya göre ÜRE gübresi yüzde 3, DAP gübresi yüzde 2,5, 20.20.0 kompoze gübre yüzde 2 ve amonyum sülfat gübresi yüzde 0,3 yükseldi. Amonyum nitrat gübresinin fiyatında ise kayda değer değişim olmadı.

Son bir yıldaki artışlar şöyle gerçekleşti:

Amonyum nitrat gübresi: Yüzde 67,7Amonyum sülfat gübresi: Yüzde 56,720.20.0 kompoze gübre: Yüzde 42,3DAP gübresi: Yüzde 39,7ÜRE gübresi: Yüzde 18,3Tarım ilacı fiyatlarında yıllık yüzde 27,7, elektrik fiyatlarında ise yüzde 25,1 artış kaydedildi.

BURDURLU ÇİFTÇİ İÇİN ÜRETİM MALİYETİ ÖNEMİNİ KORUYORTZOB'un Ekim raporu, üretici ile market fiyatları arasındaki farkın yanı sıra tarımsal üretimde kullanılan girdilerin de yükseldiğini ortaya koydu.

Burdur'da hayvancılık yapan işletmeler için yem ve mazot, bitkisel üretimle uğraşan çiftçiler için ise gübre, tarım ilacı ve akaryakıt giderleri üretim planlamasında önemli yer tutuyor.

Bu nedenle ürünlerin satış fiyatları kadar üretim sürecindeki maliyet değişimleri de çiftçinin gelirini etkiliyor.

TZOB'un fiyat araştırmasında market, hal ve pazar verileri Ankara, İzmir, İstanbul, Mersin, Antalya ve Bursa'dan derlenen ortalamalara dayanıyor. Üretici fiyatları ise ürünlerin önemli üretim merkezlerinden alınıyor.

Dolayısıyla açıklanan rakamlar Burdur'daki marketlerin veya üreticilerin birebir satış fiyatlarını göstermiyor. Bununla birlikte rapor, Burdur'daki çiftçilerin ve tüketicilerin de karşı karşıya olduğu maliyet ve fiyat hareketlerini değerlendirmek açısından önemli veriler sunuyor.