BES'ten bedelli askerlik ve hac için para çekme ne zaman başlayacak? 2027 programında yer aldı

Bireysel emeklilikte bedelli askerlik ve hac için kısmi para çekme hakkı 2027 Yılı Programı'nda yer aldı. Düzenleme henüz yürürlükte değil, mevcut kurallar ise konut, evlilik, eğitim ve afetle sınırlı.

Bireysel Emeklilik Sistemi'nde (BES) birikimi olan, bedelli askerlik yapmayı ya da hacca gitmeyi düşünenleri yakından ilgilendiren düzenleme yeniden gündemde. Cumhurbaşkanlığının 2027 Yılı Programı'nda, BES'te kısmi ödeme yapılabilecek durumlara bedelli askerlik ve hac ibadetinin eklenmesi hedefine yer verildi.

Ancak bir noktanın altını çizmek gerekiyor. Düzenleme henüz yürürlüğe girmedi. Resmî Gazete'de yayımlanmış bir yönetmelik değişikliği bulunmuyor. Programda mevzuat değişikliğinin tamamlanarak yürürlüğe konulmasının planlandığı belirtiliyor, fakat bir tarih verilmiyor.

Bu nedenle bugün itibarıyla emeklilik şirketine başvurup bedelli askerlik ya da hac gerekçesiyle birikimden para çekmek mümkün değil.

DÜZENLEME NEREDEN ÇIKTI? Bedelli askerlik ve hac başlığı ilk kez geçen yıl konuşulmaya başlanmıştı. 2026-2028 dönemini kapsayan Orta Vadeli Program'da ve ardından 2026 bütçe kanunu teklifinde, kısmi ödeme kapsamının bu iki alanla genişletileceği yazılmıştı. Aynı hedef 2027 Yılı Programı'nda bir kez daha tekrarlandı.

Programa göre katılımcılar birikimlerinin bir bölümünü sistemden ayrılmadan kullanabilecek.

Yıllık Program'daki verilere göre 30 Eylül 2026 itibarıyla BES'te yaklaşık 10,4 milyon katılımcı ve 2 trilyon 397 milyar liranın üzerinde fon büyüklüğü bulunuyor.

ŞU AN HANGİ DURUMLARDA PARA ÇEKİLEBİLİYOR? Bugün geçerli olan kurallar, Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu (SEDDK) tarafından hazırlanıp 26 Eylül 2023 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan Bireysel Emeklilik Sisteminde Kısmen Ödeme Hakkında Yönetmelik'e dayanıyor. Yönetmelik, yapılan değişiklikle 1 Temmuz 2024'te uygulamaya girdi.

Bu yönetmeliğe göre kısmi ödeme konut alımı, evlilik, eğitim ve doğal afet durumlarında yapılabiliyor. Katılımcı birikiminin en fazla yüzde 50'sini çekebiliyor ve her durum için bu hakkı bir kez kullanabiliyor.

Konut, evlilik ve eğitim için sözleşmenin en az 5 yıllık olması, bu süre içinde de başvuru tarihindeki aylık brüt asgari ücretin en az 5 katı kadar katkı payı ödenmiş olması aranıyor. Eğitimde ayrıca başvuru sırasında 21 yaşını aşmamış olmak ve Türkiye'deki bir üniversitenin örgün lisans programına kayıtlı olmak gerekiyor.

Doğal afette ise süre ve birikim şartı aranmıyor, başvurunun afetten sonraki 6 ay içinde yapılması yetiyor.

DEVLET KATKISINA NE OLUYOR? Mevcut sistemde kısmi ödeme yapılırken devlet katkısından da pay veriliyor. Konut ve evlilikte çekilen tutarın yüzde 20'si, eğitim ve afette yüzde 25'i oranında devlet katkısı, katılımcının devlet katkısı hesabındaki tutarla sınırlı olmak üzere ödemeye ekleniyor.

Bunun karşılığında katılımcı, ödeme tarihinden itibaren 3 yıl, eğitimde 4 yıl boyunca sözleşmesini sonlandırmayacağını taahhüt ediyor. Taahhüde uyulmazsa devlet katkısı gecikme zammıyla birlikte geri alınıyor.

Bedelli askerlik ve hac için ne kadar para çekilebileceği, devlet katkısının hangi oranda verileceği ve hangi şartların aranacağı ise henüz açıklanmadı. Bu ayrıntıların SEDDK'nın hazırlayacağı yönetmelik değişikliğiyle netleşmesi bekleniyor.

BAŞVURU NASIL YAPILIYOR? Bugünkü uygulamada başvuru, sözleşmenin bulunduğu emeklilik şirketine yapılıyor. Şirketin internet sitesindeki güvenli sayfada yer alan kısmen ödeme talep formu doldurulup onaylanıyor. Talep, Emeklilik Gözetim Merkezi altyapısı üzerinden kontrol ediliyor.

Uygun bulunursa tutar 10 iş günü içinde katılımcının hesabına yatırılıyor, uygun bulunmazsa gerekçe 3 iş günü içinde bildiriliyor.

Yeni hakların da benzer bir yolla kullandırılması bekleniyor, ancak bu konuda henüz resmi bir açıklama yapılmadı.

KOCAELİ'DE KİMLERİ İLGİLENDİRİYOR? Sanayinin ve çalışan nüfusun yoğun olduğu Kocaeli'de BES'te birikimi bulunan çok sayıda kişi var. Askerlik çağındaki gençler, çocuklarının bedelli askerliği için birikim yapan aileler ve hac hazırlığındaki vatandaşlar için düzenleme, birikimi bozmadan bu harcamalara kaynak bulmanın yolu olarak görülüyor.

Bu yüzden bedelli askerliği planlayan Kocaelili gençlerin ve hacca gitmeye hazırlanan vatandaşların, sözleşmelerini kapatmadan önce düzenlemenin Resmî Gazete'de yayımlanmasını beklemesinde fayda var. Sistemden erken çıkış, birikmiş devlet katkısının bir bölümünün ya da tamamının kaybedilmesi anlamına gelebiliyor.

MERAK EDİLENLER BES'ten bedelli askerlik için para çekme başladı mı? Hayır. Düzenleme 2027 Yılı Programı'nda hedef olarak yer alıyor, Resmî Gazete'de yayımlanmış bir değişiklik henüz yok.

Hac için BES'ten ne kadar çekilebilecek? Oran açıklanmadı. Mevcut kısmi ödeme hallerinde üst sınır birikimin yüzde 50'si.

Para çekince devlet katkısı yanar mı? Bugünkü kurallarda kısmi ödeme devlet katkısını yakmıyor, aksine belirli oranda katkı ödemeye ekleniyor. Yeni haller için oran henüz belli değil.

Başvuru nereye yapılacak? Mevcut uygulamada başvurular sözleşmenin bulunduğu emeklilik şirketine yapılıyor. Yeni haller için usul yönetmelikle belirlenecek.

Haber Resmî Gazete, SEDDK yönetmeliği, Emeklilik Gözetim Merkezi ve 2027 Yılı Programı'na ilişkin basın haberlerinden derlendi.