Cumhuriyet 103 yaşında: 158 oyla ilan edilen tarihi adım

29 Ekim 2026, 09:13:18 ANASAYFA GÜNDEM SAMSUNSPOR SON DAKİKA TOFAŞ’a 300 milyon dolarlık K9 yatırımı Yeni EBA tanıtıldı: Yapay zekâ destekli eğitim platformu Bayraktar: ENI ile yakında büyük bir duyuru yapacağız Cumhuriyet 103 yaşında: 158 oyla ilan edilen tarihi adım Pancar üreticisine 952 milyon lira avans ödemesi Dolar 49,8340 Euro 55,7151 Altın 6.493,99 BİST 11.165,44 Adana Adıyaman Afyon Ağrı Aksaray Amasya Ankara Antalya Ardahan Artvin Aydın Balıkesir Bartın Batman Bayburt Bilecik Bingöl Bitlis Bolu Burdur Bursa Çanakkale Çankırı Çorum Denizli Diyarbakır Düzce Edirne Elazığ Erzincan Erzurum Eskişehir Gaziantep Giresun Gümüşhane Hakkari Hatay Iğdır Isparta İstanbul İzmir K.Maraş Karabük Karaman Kars Kastamonu Kayseri Kırıkkale Kırklareli Kırşehir Kilis Kocaeli Konya Kütahya Malatya Manisa Mardin Mersin Muğla Muş Nevşehir Niğde Ordu Osmaniye Rize Sakarya Samsun Siirt Sinop Sivas Şanlıurfa Şırnak Tekirdağ Tokat Trabzon Tunceli Uşak Van Yalova Yozgat Zonguldak Samsun 19°C Hafif Yağmurlu Samsun 19°C Hafif Yağmurlu Per 19°C Cum 18°C Cts 16°C Paz 17°C Menüye Eleman Ekleyiniz Cumhuriyet 103 yaşında: 158 oyla ilan edilen tarihi adım 29 Ekim 2026 09:12 0 1 A + A - Türkiye Cumhuriyeti, 29 Ekim 1923’te Türkiye Büyük Millet Meclisinde yapılan anayasa değişikliği oylamasıyla ilan edilişinin 103. yılını geride bıraktı. Oylamaya katılan 158 milletvekilinin tamamının kabul oyu verdiği kararla devletin yönetim biçimi Cumhuriyet olarak belirlendi.

Türk milletinin bağımsızlık mücadelesinin ardından 29 Ekim 1923’te ilan edilen Cumhuriyet, 103’üncü yaşına ulaştı. Gazi Mustafa Kemal Atatürk’ün öncülüğünde kurulan Türkiye Cumhuriyeti, millî egemenlik ilkesini devletin yönetim biçiminin temeli hâline getirdi.

Osmanlı Devleti’nin Birinci Dünya Savaşı’ndan yenilgiyle ayrılması ve Anadolu’nun işgal edilmesinin ardından başlayan Millî Mücadele, yalnızca bağımsızlığın kazanılmasını değil, yeni bir devletin kuruluş sürecini de beraberinde getirdi. Millî Mücadele’den millî egemenliğe Mustafa Kemal Paşa’nın 19 Mayıs 1919’da Samsun’a çıkmasıyla başlayan Millî Mücadele süreci, Amasya Genelgesi, Erzurum Kongresi ve Sivas Kongresi ile şekillendi.

Bu dönemde milletin bağımsızlığını yine milletin azim ve kararının kurtaracağı düşüncesi ön plana çıktı ve millî iradeye dayanan yeni bir yönetim anlayışının temelleri atıldı. 23 Nisan 1920’de Ankara’da Türkiye Büyük Millet Meclisinin açılması, Cumhuriyet’e uzanan yolda önemli bir dönüm noktası oldu.

Millî Mücadele’nin yönetimini üstlenen Meclis, aynı zamanda yeni devletin siyasal ve hukuki yapısını oluşturmaya başladı. 20 Ocak 1921’de kabul edilen Teşkilat-ı Esasiye Kanunu ile egemenliğin kayıtsız şartsız millete ait olduğu hüküm altına alındı ve millî egemenlik anlayışı anayasal bir temele kavuştu.

Saltanat kaldırıldı, yeni devletin yolu açıldı Millî Mücadele’nin 30 Ağustos 1922’de kazanılan Büyük Zafer ile askerî bakımdan belirleyici sonuca ulaşmasının ardından yeni devletin yönetim yapısına ilişkin adımlar hızlandı. 1 Kasım 1922’de TBMM tarafından saltanatın kaldırılmasıyla Osmanlı Devleti’nin monarşik yönetim sistemi sona erdi.

24 Temmuz 1923’te Lozan Barış Antlaşması’nın imzalanması, Türkiye’nin uluslararası alandaki bağımsızlığının tanınması bakımından önemli bir aşama oldu. 13 Ekim 1923’te Ankara’nın başkent ilan edilmesinin ardından devletin yönetim biçiminin açıkça belirlenmesi konusu gündemin ön sıralarına yerleşti.

Ekim 1923’te yaşanan hükümet kurma bunalımı, mevcut yönetim sisteminin işleyişindeki sorunları ortaya çıkardı. Yeni hükümetin oluşturulamaması üzerine devletin yönetim yapısında değişikliğe gidilmesi gündeme geldi. Mustafa Kemal Paşa, 28 Ekim 1923 akşamı Çankaya Köşkü’nde yakın çalışma arkadaşlarıyla bir araya geldi ve ❝Yarın Cumhuriyet’i ilan edeceğiz❞ sözleriyle ertesi gün atılacak adımı açıkladı.

Aynı gece İsmet Paşa ile birlikte 1921 Anayasası’nda yapılması öngörülen değişiklikler üzerinde çalışıldı. 29 Ekim 1923: Cumhuriyet ilan edildi 29 Ekim 1923 Pazartesi günü Türkiye Büyük Millet Meclisinde gerçekleştirilen görüşmelerin ardından anayasa değişikliği oylamaya sunuldu.

Saat 20.30’da, oylamaya katılan 158 milletvekilinin tamamının kabul oyuyla Cumhuriyet ilan edildi. Teşkilat-ı Esasiye Kanunu’nun birinci maddesine, ❝Türkiye Devletinin şekli hükümeti, Cumhuriyettir❞ hükmü. Cumhuriyet’in ilanının ardından gerçekleştirilen seçimde Gazi Mustafa Kemal Paşa, 158 milletvekilinin oyuyla Türkiye Cumhuriyeti’nin ilk Cumhurbaşkanı seçildi.

Atatürk, Cumhurbaşkanı seçilmesinin ardından TBMM kürsüsünde yaptığı konuşmasını ❝Türkiye Cumhuriyeti mesut, muvaffak ve muzaffer olacaktır❞ sözleriyle tamamladı. Mecliste alınan tarihî karar, ❝Yaşasın Cumhuriyet❞ sesleri ve alkışlarla karşılandı.

Cumhuriyet’in ilanı, Ankara’da 101 pare top atışıyla duyuruldu ve haber kısa sürede ülkenin farklı bölgelerine ulaştı. 29 Ekim gecesi ve ertesi gün vatandaşlar, Cumhuriyet’in ilanını çeşitli kutlamalarla karşıladı. Yeni yönetim biçimiyle birlikte devlet başkanlığı makamı belirlenirken Meclis hükümeti sisteminden parlamenter kabine sistemine geçiş yönünde önemli bir adım atıldı.

29 Ekim, 1925’te millî bayram oldu Cumhuriyet’in ilan edildiği 29 Ekim 1923 tarihinde, bu günün her yıl resmî bayram olarak kutlanmasına ilişkin henüz bir yasal düzenleme bulunmuyordu. 1924 yılında çıkarılan kararnameyle Cumhuriyet’in ilanının özel bir program ve 101 pare top atışıyla kutlanması kararlaştırıldı.

19 Nisan 1925’te TBMM tarafından kabul edilen kanunla 29 Ekim, millî bayram ilan edildi ve Cumhuriyet Bayramı’nın her yıl resmî törenlerle kutlanması yasal güvenceye kavuştu. Cumhuriyet’in 103 yıllık mirası 29 Ekim 1923’te atılan tarihî adım, Türkiye’nin siyasal ve toplumsal yapısında kapsamlı dönüşümlerin başlangıcı oldu.

Cumhuriyet’in ilanını izleyen yıllarda hukuk, eğitim, yönetim ve toplumsal yaşam alanlarında gerçekleştirilen düzenlemelerle yeni devletin kurumları şekillendirildi. Aradan geçen 103 yılın ardından 29 Ekim Cumhuriyet Bayramı, Türkiye’nin dört bir yanında düzenlenen tören ve etkinliklerle kutlanıyor.

1923 yılında Türkiye Büyük Millet Meclisinde alınan karar, millî egemenliğin esas alındığı yeni bir devlet düzeninin kuruluşunu simgeleyen tarihî dönüm noktası olma özelliğini koruyor. n8n BENZER KONULAR Gündem 29 Ekim 2026 09:12 TOFAŞ’a 300 milyon dolarlık K9 yatırımı Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır, TOFAŞ’ın Bursa tesislerinde... Gündem 29 Ekim 2026 09:12 Yeni EBA tanıtıldı: Yapay zekâ destekli eğitim platformu Millî Eğitim Bakanı Yusuf Tekin, MEB Şura Salonu’nda düzenlenen Yeni...

Gündem 29 Ekim 2026 09:12 Bayraktar: ENI ile yakında büyük bir duyuru yapacağız Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, Türkiye’nin arama ve... Gündem 29 Ekim 2026 09:00 Pancar üreticisine 952 milyon lira avans ödemesi Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı, pancar üreticisi çiftçilere yönelik...

Gündem 29 Ekim 2026 08:50 Kars Valisi Polat’tan 29 Ekim Cumhuriyet Bayramı mesajı Kars Valisi, 29 Ekim Cumhuriyet Bayramı dolayısıyla bir kutlama mesajı... Gündem 29 Ekim 2026 08:46 Antalyaspor Kars 36 Spor’u 2-0 yenerek tur atladı Ziraat Türkiye Kupası 3. tur maçında Antalyaspor, deplasmanda Kars 36...

YORUMLAR [Yoruma cevap yazmaktan vazgeç] Daha sonraki yorumlarımda kullanılması için adım, e-posta adresim ve site adresim bu tarayıcıya kaydedilsin.