“Manuel Çıtak: Kendine Ait Bir Ada” sergisi İstanbul Modern’de açıldı

Türkiye'nin yakın dönem fotoğraf tarihinin önemli isimlerinden Manuel Çıtak'ın 40 yılı aşkın üretimini bir araya getiren "Manuel Çıtak: Kendine Ait Bir Ada" sergisi, İstanbul Modern Fotoğraf Galerisi'nde sanatseverlerle buluştu.

Sanatçının 1980'li yıllarda başlayan fotoğraf yolculuğundan 2023 yılındaki vefatına uzanan kapsamlı bir seçkiyi içeren sergi, Çıtak'ın kendine özgü bakış açısını ve sade üslubunu yansıtıyor.

– 8 bölümde 100 fotoğraf ve arşiv seçkisi

Küratör Demet Yıldız Dinçer ile Naz Uğurlu Benek, Tamar Çıtak ve Selen Erkal’dan oluşan küratöryel ekibin hazırladığı sergi, müzenin fotoğraf galerisi ile fuaye alanına yayılıyor.

Toplam 8 bölümden oluşan sergide, 100 fotoğrafın yanı sıra efemeralar ve sanatçının kızı Tamar Çıtak tarafından kurgulanan bir video yer alıyor. Seçki, Çıtak'ın insan hallerini yansıtan siyah-beyaz kıyı fotoğrafları, renkli ve siyah-beyaz şehir manzaraları, portreleri, Anadolu ile çevre ülkelerde kaydettiği kareleri ve döneminde yaygınlaşmamış panoramik formatlı çalışmalarını bir araya getiriyor.

Sergide ayrıca sanatçının dış dünyadan iç dünyasına yönelişini ve gönüllü yalnızlık temasını işleyen "İslomania" başlıklı son serisi de izleyiciye sunuluyor.

– "Müzemizin hikayesine ilk yıllarından itibaren eşlik etti"

İstanbul Modern Yönetim Kurulu Başkanı Oya Eczacıbaşı, açılışta yaptığı açıklamada, serginin ve sanatçıyla kurulan bağın önemine değinerek, "Manuel Çıtak'ın İstanbul Modern'le ilişkisi müzemizin kuruluş yıllarına uzanıyor. 2004 yılında yapıtlarını koleksiyonumuza bağışlayarak müzemize duyduğu güveni ortaya koyan sanatçılardan biri olan Çıtak, fotoğraf koleksiyonumuzun oluşumundan itibaren hikayemize eşlik etti." ifadelerini kullandı.

– "Fotoğraf yitirdiğimiz değerleri gösterme gücüne sahip"

Burgan Yatırım Genel Müdürü Aslı Koçer, ON Dijital olarak İstanbul Modern'deki fotoğraf sergilerini desteklemekten duydukları memnuniyeti dile getirerek, şöyle konuştu:

"Bundan 5 yıl kadar önce geleneksel bir banka içerisinden dijital bankacılık markası yaratmaya karar verdiğimizde, müşteri sayımızın ve ölçeğimizin hızla büyüyeceğini öngörüyorduk. Ancak bütün ilişkilerimizi kurumsal değerlerimize göre inşa ettiğimiz için bu değerleri yaşatmak ve topluma olan borcumuzu ödemek adına sanata daha fazla destek olma kararı aldık.

Teknolojinin çok hızlı ilerlediği ve tüketimin arttığı bir dünyada fotoğraf, yakın tarihimizde yitirdiğimiz değerleri sanatçıların gözünden çarpıcı bir şekilde gösterme gücüne sahip. Çıtak'ın sergideki 100 eseri tam da yola çıkış amacımızı doğrular nitelikte.

Sanatseverlerin sergiyi gezerken neyi kaybettiğimizi ve neyin önemli olduğunu yeniden düşünmelerini diliyorum."

– "Ne kadar kıymetli işler ürettiğini herkese göstermeyi hedefledik"

Serginin küratörü Demet Yıldız Dinçer, Çıtak'ın Türk belgesel fotoğrafındaki özel yerine işaret ederek, "Manuel Çıtak, belgesel fotoğraf alanının en önemli temsilcilerinden biri. Bu sergiyle onun çalışmalarındaki şiirsel dili gözler önüne sermeyi amaçladık.

Çıtak, fotoğraf çevrelerince ve profesyonellerce çok iyi bilinen ancak kendini öne çıkarmayı sevmediği için geniş kitlelerin yeterince tanımadığı bir isimdi." görüşlerini paylaştı.

Serginin amacının kıymetli işleri topluma sunmak olduğunu belirten Dinçer, "Bu sergiyle bu boşluğu gidermeyi ve onun ne kadar kıymetli işler ürettiğini herkese göstermeyi hedefledik. Sergide sanatçının insan hallerini yansıtan siyah-beyaz kıyı karelerinin yanı sıra onu büyüleyen İstanbul fotoğraflarına, döneminde az kullanılan panoramik çekimlerine ve zengin portre arşivine yer verdik." dedi.

– "Gizemli bir sanatçıydı ve ortaya çıkmayı sevmezdi"

Sanatçının 30 yıllık hayat arkadaşı yazar Şebnem İşigüzel ise Çıtak'ın fotoğrafla kurduğu bağa dikkati çekerek, "Ben hem çok mutluyum hem hüzünlüyüm. Mutluyum çünkü Manuel gibi büyük bir sanatçının eserlerini bu sergiyle sunabiliyoruz. Hüzünlüyüm çünkü artık aramızda değil." dedi.

Sanatçının hayatı kadrajın arkasından izlediğini ifade eden İşigüzel, şunları kaydetti:

"Çocuklarının doğumunu dahi vizörün ardından beklemişti. Günümüzde her şeyin salt görüntüden ibaret olduğu bir çağda onun fotoğraflarını benzersiz kılan şey taşıdığı güçlü duygudur. Çektiği fotoğraflarda sanki deklanşöre basan biri yokmuşçasına kendisini görünmez kılmayı becerir, kadrajındakilere eşsiz bir güven duygusu verirdi.

Gizemli bir sanatçıydı ve ortaya çıkmayı sevmezdi. Bu sergi, onun ilk dönemlerinden aramızdan ayrıldığı güne kadar uzanan üretimine dair çok kapsamlı ve ilham verici bir bakış sunuyor."

Sergi kapsamında ziyaretçilere, metinleri Şebnem İşigüzel tarafından kaleme alınan ve seslendirilen sesli tur rehberi sunuluyor. Ayrıca, hazırlanan iki dilli sergi kataloğunda Orhan Cem Çetin, Şebnem İşigüzel ve Demet Yıldız Dinçer'in yazıları yer alıyor.

Sergiye paralel kamusal etkinlikler kapsamında 11 Kasım'da İstanbul Modern'de özel bir söyleşi gerçekleştirilecek. Demet Yıldız Dinçer'in moderatörlüğünde düzenlenecek panele Şebnem İşigüzel ve fotoğraf sanatçısı Orhan Cem Çetin konuşmacı olarak katılacak.

Sergi, 23 Mayıs 2027'ye kadar İstanbul Modern Fotoğraf Galerisi'nde ziyaret edilebilecek.