Rum Liderin 19 Maddelik Planı
- Güney Kıbrıs Rum Yönetimi Lideri Nikos Hristodulidis'in KKTC Cumhurbaşkanı Tufan Erhürman ve BM'ye sunduğu 19 maddelik öneri paketinin ayrıntıları ortaya çıktı
- Pakette Maraş'ın iadesi, Türk askeriyle doğrudan temas ve garantörlük konularının yeniden görüşülmesi gibi talepler yer aldı
Güney Kıbrıs Rum Yönetimi (GKRY) Lideri Nikos Hristodulidis'in, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti (KKTC) Cumhurbaşkanı Tufan Erhürman ve Birleşmiş Milletler'e (BM) sunduğu belirtilen 19 maddelik öneri paketinin ayrıntıları ortaya çıktı. MARAŞ'IN İADESİNİ İSTİYOR Rum gazetesi Fileleftheros'ta yayımlanan habere göre Hristodulidis'in öneri paketindeki en dikkat çekici başlıklardan biri Maraş ve Mağusa Limanı'na ilişkin formül oldu.
Rum lider, Maraş'ın iade edilmesi karşılığında Mağusa Limanı'nın Avrupa Komisyonu himayesinde işletilmesini önerdi. Rum tarafının 2006 yılında Finlandiya'nın Avrupa Birliği dönem başkanlığı sırasında gündeme getirilen öneriyi yeniden masaya taşıdığı belirtildi.
KKTC Cumhurbaşkanı Tufan Erhürman ise daha önce yaptığı açıklamada, Maraş'ın BM yönetimine devredilmesi karşılığında Mağusa Limanı'nın AB kontrolünde açılmasını öngören formülü kabul etmediğini belirtmişti. Erhürman, "Bu benim kabul edebileceğim bir şey değil ki" ifadelerini kullanarak Mağusa Limanı'nın zaten açık olduğunu, asıl sorunun Kıbrıs Türk halkının Avrupa Birliği ile doğrudan ticaret yapamaması olduğunu vurgulamıştı.
TÜRK ASKERİYLE DOĞRUDAN TEMAS TALEBİ Öneri paketinde Rum Milli Muhafız Ordusu ile Türk askeri yetkilileri arasında BM Barış Gücü gözetiminde doğrudan diyalog kurulması da istendi. Bu talep, Türkiye'nin adadaki askeri varlığı ve güvenlik düzenlemeleriyle bağlantılı başlıklar arasında yer aldı.
Hristodulidis ayrıca toprak, mülkiyet, yönetim, güvenlik ve garantörlük konularının birbiriyle bağlantılı şekilde müzakere edilmesini önerdi. Bu kapsamda Türkiye'nin 1960 Garanti Antlaşması'ndan kaynaklanan garantörlük haklarının da yeniden ele alınması öngörülüyor.
FEDERASYON GÖRÜŞMELERİNE DÖNÜLMESİNİ İSTİYOR Hristodulidis'in 19 maddelik paketinde, 2017 yılında İsviçre'nin Crans-Montana kentinde sonuçsuz kalan federasyon görüşmelerinin yeniden temel alınması talebi de yer aldı. Rum tarafı, geçmiş müzakerelerde sağlanan yakınlaşmaların yeni görüşmelerin başlangıç noktası kabul edilmesini istiyor.
Paketin son maddesinde ise Avrupa Birliği ve garantör ülkeler Türkiye, Yunanistan ve Birleşik Krallık'ın katılımıyla genişletilmiş bir toplantı düzenlenmesi ve kapsamlı müzakerelerin yeniden başladığının ilan edilmesi önerildi. RUM LİDERİN 19 MADDELİK TALEP LİSTESİ Rum basınında yayımlanan öneri paketinde şu maddeler yer aldı: 1 - Akıncılar geçiş noktasının açılması ve Aşağı Pirgo sakinlerinin Erenköy üzerinden geçişine imkân sağlanması.
2 - Kambo-Bağlıköy-Gemikonağı güzergâhının geçiş amacıyla kullanılması. 3 - İki toplumlu Imagine eğitim programının yeniden başlatılması. 4 - Maraş’ın iade edilmesi ve Mağusa Limanı’nın Avrupa Komisyonu himayesinde işletilmesi.
5 - Her iki tarafta mayın tehlikesi bulunduğundan şüphelenilen 70’er bin metrekarelik alanın temizlenmesi. 6 - Rum Milli Muhafız Ordusu ile Türk askeri yetkilileri arasında BM gözetiminde doğrudan diyalog kurulması. 7 - Pile konusunda hazırlanan iki anlaşma belgesinin uyumlaştırılması.
8 - Restore edilen kiliselere serbest erişim sağlanması ve GKRY’deki camilere ziyaretlerin artırılması. 9 - Yol tabelalarında Yunanca yer adlarının yeniden kullanılması. 10 - Gençlik, kültürel miras ve sivil toplum konularında ortak toplantılar düzenlenmesi, doğal afetler için yeni bir çalışma grubu oluşturulması.
11 - Pile’de düzenlenen iki toplumlu festivale ortak katılım sağlanması. 12 - Toprak, mülkiyet, yönetim, güvenlik ve garantörlük başlıklarının çapraz müzakere yöntemiyle ele alınması. 13 - Crans-Montana dahil geçmiş görüşmelerde sağlanan yakınlaşmaların yeni müzakerelerin temeli olarak kabul edilmesi.
14 - Dipkarpaz’daki okulun restore edilmesi ve eski Kooperatif Bankası binasının kültür merkezi olarak tahsis edilmesi. 15 - Maronit toplumuna ait üç kilisenin restore edilmesi ve anaokuluna öğretmen atanması. 16 - Ermeni Manastırı’nın restore edilmesi.
17 - BM kontrolündeki ara bölgede ihlal olarak nitelendirilen faaliyetlerin sona erdirilmesi. 18 - Türk ve Rum toplumları arasında dostluk futbol karşılaşmaları düzenlenmesi. 19 - Liderlerin iki günlük toplantısının ardından Avrupa Birliği ve garantör ülkelerin katılımıyla genişletilmiş görüşmeler gerçekleştirilmesi ve kapsamlı müzakerelerin yeniden başladığının ilan edilmesi.
ERHÜRMAN MARAŞ-MAĞUSA FORMÜLÜNÜ REDDETMİŞTİ KKTC Cumhurbaşkanı Tufan Erhürman, Hristodulidis'in Maraş ve Mağusa Limanı'na ilişkin önerisinin yeni olmadığını belirterek aynı formülün 2006 yılında dönemin Cumhurbaşkanı Mehmet Ali Talat tarafından da reddedildiğini hatırlatmıştı. Erhürman, Maraş'ın BM yönetimine devredilmesi karşılığında Mağusa Limanı'nın AB kontrolüne alınmasını dengeli bir öneri olarak görmediğini ifade etmişti.
Türkiye ve KKTC hükümetleri ise Kıbrıs meselesinde federasyon temelindeki çözüm arayışlarının Crans-Montana'da sonuçsuz kaldığını belirterek iki ayrı devletin egemen eşitliği ve eşit uluslararası statüsünün kabul edilmesi gerektiğini savunuyor.
Günde en fazla 3 kritik gelişme. Bildirim kirliliği yok, anında bilgi.
Kategori: Siyaset
Yayın: 16 Kasım 2026 17:33 · Kaynak: turkiyegazetesi.com.tr