Trump seçim için açık açık Putin’den yardım bekliyor

Artan akar yakıt fiyatları Başkan Trump ve Cumhuriyetçilerin seçim kazanma ümidini zora sokunca Trump, neredeyse açık açık Rusya'dan seçimleri kazanması için yardım talep etmeye başladı. Bu duruma kendi partisinden bile büyük tepki geliyor.

Yıllar boyunca Başkan Trump’ı eleştirenler, onu seçimleri kendi lehine çevirmek için Rusya’nın yardımını memnuniyetle karşılamakla suçladı. Şimdi ise Amerika Birleşik Devletleri’ndeki ara seçimlere iki hafta kala Trump, açıkça Rusya’dan ekonomik destek arayışına girmiş durumda.

Trump yönetimi bir hafta önce Rus dizel ihracatına yönelik yaptırımları kaldırdığını duyurdu. Cuma gece geç saatlerde ise Beyaz Saray, Rusya’yı Kongre’nin geçen ay kabul ettiği yaptırım yasasından muaf tutan bir kararname yayımladı. Bu adımlar; anketlerin seçmenleri Trump ve Cumhuriyetçi adayların aleyhine çevirdiğini gösterdiği bir dönemde, Amerika’da hızla yükselen benzin fiyatlarını düşürmeye yönelik son bir çare hamlesi olarak değerlendiriliyor.

The New York Times’ın haberine göre, Ukrayna, küresel enerji fiyatlarının yükselmesinden sorumlu tuttuğu Rus petrol rafinerilerine düzenlediği saldırılarla son aylarda Trump’ı çileden çıkardı. Bu saldırılar küresel enerji arzını aksatmış olsa da petrol fiyatları, ABD’nin Şubat ayı sonunda İran’a saldırması, Orta Doğu genelinde şiddete yol açması ve Hürmüz Boğazı’ndan petrol akışını tıkamasından bu yana tırmanıştaydı. Otomobil kulübü AAA’ya göre, Cumartesi günü ABD’de benzin fiyatları galon başına ortalama 4,31 dolara ulaşarak savaşın başlangıcından bu yana yaklaşık%45 artış gösterdi.

ABD’nin, Ukrayna’daki savaşı bitirmesi için Rusya’ya ekonomik baskı uygulama yönündeki yıllardır süren çabalarının çökmesi, Trump yönetiminin barış anlaşmasına aracılık etme stratejisine dair soru işaretlerini beraberinde getiriyor. Trump’ın Cuma günkü kararnamesi, tam da yönetimin barış anlaşmasının bir parçası olarak Avrupa’ya daha fazla Rus gazı almaya başlama konusunda baskı yaptığı bir döneme denk geliyor.

Trump’ın yaptırımları askıya alması, Kongre’nin Rusya’yı cezalandırmayı amaçlayan ancak yaptırımların uygulanmasını isteğe bağlı bırakan bir yasayı neden çıkardığı konusunda da şüphelere yol açıyor.

Cumartesi günü Trump’ın kararı Rusya tarafından memnuniyetle karşılanırken, Ukrayna cephesinde tepkiyle karşılandı.

Putin’in yatırım ve ekonomik iş birliğinden sorumlu özel temsilcisi Kirill Dmitriev, “Graham Yasası’nın bazı hükümlerinin askıya alınması önemli ve gerçekten tarihi bir ana işaret ediyor,” dedi. Dmitriev, “Bu hükümler, Rusya ile Birleşik Devletler arasındaki tüm ekonomik iş birliğini fiilen tamamen durdurabilir, başta ABD ekonomisi ve küresel piyasalar olmak üzere ciddi zararlar verebilirdi,” ifadelerini kullandı.

Ukrayna’nın Rusya’ya karşı kendini savunma hakkı olduğunu savunmaya devam eden Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski ise Rusya’ya sağlanan yaptırım kolaylığını kınadı ve bunun devamının geleceği tahmininde bulundu.

Geçen yıl Temmuz ayında tasarıya destek toplamak için yürüttüğü bir yıldan uzun süreli çalışmaların ardından hayatını kaybeden Güney Karolinalı Cumhuriyetçi Senatör Lindsey Graham ile çekilmiş bir fotoğrafını sosyal medyada paylaşan Zelenski, “Bu tasarıyı destekleyen hem Demokratlara hem de Cumhuriyetçilere teşekkür etmek istiyorum,” dedi. Zelenski sözlerine şöyle devam etti: “Bu büyük bir zaferdi: Gerçek anlamda iki partinin sağladığı bir destekti. Ve şimdi tüm bunları geri alma, hepsini engelleme kararı bana yanlış geliyor. Ve bu kesinlikle sadece Rusların işine yarıyor.”

Yasanın uygulanmayacağı konusunda şüpheci olanlar, Trump’ın Kongre’nin iradesini göz ardı etmesine şaşırmadıklarını belirtti. Adını Lindsey Graham’dan alan yasada yer alan yaptırımların Rus yetkilileri, oligarkları ve finans kurumlarını hedef alması amaçlanıyordu. Ancak yasa aynı zamanda Trump’a, yaptırımların “ulusal çıkarlara” uygun olmadığını açıklayan bir mektubu Kongre’ye göndermesi halinde bunları uygulamama yetkisi de veriyordu.

Yasa ayrıca Trump’a, Rus enerji ürünlerini satın alanlara yüksek gümrük vergileri koyma konusunda henüz kullanmadığı yeni yetkiler de tanıyordu.

Son dönemde Trump ile ters düşen bazı üst düzey Cumhuriyetçi yasa yapıcılar, Cumartesi günü Başkan’ın kararnamesini, Rusya Devlet Başkanı Vladimir V. Putin’i sorumluluktan kurtardığı gerekçesiyle eleştirdi.

Teksaslı Cumhuriyetçi Senatör John Cornyn sosyal medyadaki bir paylaşımında, “Kongre, Trump’ın Putin’e Sağladığı Yardım ve Kolaylığı Araştırmalı” ifadelerini kullandı.

Kuzey Karolinalı Cumhuriyetçi Senatör Thom Tillis ise kararı “sorumsuzluğun da ötesinde” olarak nitelendirdi. Tillis sosyal medya paylaşımında, “Bu yönetimin, Ukrayna’yı yasadışı bir şekilde işgal eden ve her gün masum sivilleri katleden bir Rus diktatörüne teslim olması kabul edilemez. Eğer Başkan gerçekten enerji fiyatlarını düşürmek istiyorsa, bunu Vladimir Putin’e kıyak geçerek değil, İran sorununu çözerek yapabilir,” dedi.

Ancak Kongre’nin bu durumda yapabileceği pek bir şey yok gibi görünüyor. Kongre yaptırımları zorunlu kılsa bile, yürütme organı ulusal güvenlik için en iyisinin ne olduğuna dair kendi değerlendirmesine dayanarak bu yaptırımları uygulayıp uygulamama konusunda geniş bir takdir yetkisine sahip.

Obama yönetiminde Hazine Bakanlığı Yabancı Varlıkları Kontrol Ofisi (OFAC) direktörünün eski kıdemli danışmanlarından Adam M. Smith, “Başkanlar, Kongre tarafından zorunlu kılınan tedbirlere her zaman bir nevi tepki göstermişlerdir,” dedi.

Smith, Trump’ın yaptırımların hiçbirini uygulamamayı tercih etmesine şaşırdığını belirterek, bu durumun Başkan’ın Ukrayna’dan uzaklaşıp Moskova’ya yöneldiği izlenimini yarattığını kaydetti. Smith, “Bu adım ve dizel anlaşması, bazı kişileri Başkan’ın bu konudaki zihniyeti hakkında endişelendirecektir,” ifadelerini kullandı.

Risk danışmanlık firması Capitol Peak Strategies’in kurucusu ve Hazine Bakanlığı Terörizm ve Finansal İstihbarat Ofisi’nin eski yetkililerinden Alex Zerden, Trump’ın yaptırım yasasına yazıldığı şekliyle harfiyen uyuyor gibi göründüğünü söyledi. Zerden, Kongre’nin Rus ekonomisini çökertmeye yönelik iki partili desteğini ortaya koymasının ardından Rusya’dan ekonomik yardım aramanın siyasi mantığını anlamlandırmakta zorlandığını belirtti.

Zerden, “Lindsey Graham yasasına verilen iki partili destek ve başkanlık desteği göz önüne alındığında, bunun dışarıdan görünüşü kafa karıştırıcı,” dedi. “Ancak Başkan, bu Kongre karşısında geniş bir takdir yetkisini elinde tutmaya devam ediyor.”

Biden yönetimi döneminde Birleşik Devletler, Rus hedeflerine binden fazla yaptırım uygulamış ve müttefiklerini Rus petrolünün fiyatına tavan sınırı getirmeleri için bir araya getirmişti. Trump yönetimi ise bu yaptırımların birçoğunun uygulanmasında esnek davrandı ve şu ana kadar yalnızca Rusya’nın en büyük iki petrol şirketi olan Lukoil ve Rosneft’e yeni yaptırımlar uyguladı.

Enerji fiyatlarıyla ilgili endişeler nedeniyle Rusya’ya yaptırım muafiyeti sağlama kararı, Hazine Bakanı Scott Bessent için de tam bir “U dönüşü” anlamına geliyor.

Geçen yılki Senato onay oturumunda Bay Bessent, Biden yönetiminin Rusya’ya yönelik yaptırımlarının yeterince “kapsamlı” olmadığını söylemiş ve Rusya’nın Ukrayna’yı işgalini yetişkinlik hayatının en büyük trajedilerinden biri olarak tanımlamıştı. Senato oturumunu izleyen tüm Rus yetkilileri, Rusya’yı müzakere masasına oturmaya zorlamak için yaptırım baskısını memnuniyetle artıracağı konusunda uyarmıştı.

Bessent o dönemde, “Önceki yönetimin seçim döneminde ABD enerji fiyatlarını yükseltmekten korktuğuna inanıyorum,” ifadelerini kullanmıştı.

Deneyiminizi iyileştirmek, tanımlama bilgilerini, sitemizin doğru şekilde çalışmasını sağlamak, içerikleri ve reklamları kişiselleştirmek, sosyal medya özellikleri sunmak ve site trafiğimizi analiz etmek için yasal düzenlemelere uygun çerezler (cookies) kullanıyoruz.