Guterres'ten COP31'de Çarpıcı Çıkış:'Dinozorlar Gibi

Antalya'da Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın ev sahipliğinde gerçekleşen COP31 Liderler Zirvesi, Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri Antonio Guterres'in çarpıcı uyarılarına sahne oldu. İklim krizinin artık sadece çevresel bir sorun değil; ekonomi, gıda güvenliği ve göç gibi pek çok alanı derinden etkileyen küresel bir tehdit olduğunu belirten Guterres, son dört yılın tarihin en sıcak yılları olarak kaydedildiğini hatırlattı.

2025 yılında emisyonların zirveye ulaştığına dikkat çeken BM yetkilisi, Paris Anlaşması ile hedeflenen 1,5 derecelik ısınma sınırının aşılma tehlikesiyle karşı karşıya olduğumuzu vurguladı. Konuşmasında fosil yakıt sektörünü hedef alan Guterres, bu endüstrinin bilimsel gerçekleri çarpıtarak ve politik süreçleri geciktirerek varlığını sürdürdüğünü ifade etti.

Fosil yakıtların tıpkı dinozorlar gibi yok olması gerektiğini savunan Guterres, bu sürecin kendiliğinden işlemeyeceğini, çünkü dinozorların aksine fosil yakıt şirketlerinin güçlü bir lobi ağına sahip olduğunu belirtti. Bu gidişata karşı kararlı bir mücadele verilmesi gerektiğini belirten Genel Sekreter, Ya başaracağız ya da yanacağız diyerek durumun ciddiyetini ortaya koydu.

Son on yıllık süreci değerlendiren Guterres, temiz enerji alanındaki olumlu gelişmelere de değindi. On yıl önce dünya elektriğinin sadece yüzde 1'ini karşılayan güneş enerjisinin, bugün küresel elektrik talebindeki artışın dörtte üçünü karşılar hale geldiğini belirtti.

Ayrıca elektrikli araçların yaygınlaştığını ve satılan her üç otomobilden birinin elektrikli olduğunu kaydetti. Ancak bu ilerlemeye rağmen, mevcut ulusal planların küresel emisyonları azaltma hedefinin ancak üçte birini karşılayabildiğini ve bu hızla gidilirse yüzyıl sonunda ısınmanın 2,5 dereceyi aşabileceğini uyardı.

İklim adaleti konusuna özel bir parantez açan Guterres, gelişmekte olan ülkelerin yaşadığı finansal zorluklara dikkat çekti. Çin dışındaki gelişmekte olan ekonomilerin dünya nüfusunun üçte ikisini oluşturmasına rağmen, küresel temiz enerji yatırımlarından beşte birden az pay alabildiğini ve borçlanma maliyetlerinin diğer ülkelere göre 2-3 kat daha yüksek olduğunu belirtti.

Gelişmiş ülkelerin, verdikleri finansman ve teknoloji desteği sözlerini tutmaları gerektiğini ifade eden Guterres, ortak sorumluluk anlayışına dayalı yeni bir İklim Adaleti Anlaşması çağrısında bulundu. BM Çevre Programı'nın raporlarına dayanarak somut hedefler de sunan Guterres, 2035 yılına kadar yenilenebilir enerji kapasitesinin 2025 seviyesine göre en az üç katına çıkarılması gerektiğini söyledi.

Ayrıca, karbon yakalama teknolojisi olmayan kömür santrallerindeki üretimin 2035'e kadar yüzde 75 azaltılması, 2040'a kadar ise tamamen sonlandırılması gerektiğini belirtti. Petrol ve doğal gaz kullanımının da üçte bir oranında düşürülmesini talep eden Guterres, hükümetlerin tüm yatırım ve politika planlarını bu hedefler doğrultusunda acilen güncellemesi gerektiğini vurguladı.