Hey ChatGPT Borsaları düşürmeyi nasıl başardın?

NASDAQ başta olmak üzere hemen tüm borsalarda yapay zeka şirketlerinden başlayan sert düşüşler oldu. ABD’de demokratların seçim galibiyeti bu düşüşü getirdi. Peki ABD toplumu yapay zeka şirketlerine niye tavır aldı?

haberhürriyeti.com/ Analiz Haber Yapay zeka şirketlerinin veri merkezlerine yönelik her gün büyüyen bir tepki var. ABD’de ara seçimlerde Demokratların keskin galibiyeti de bu tepkiyi iyi kullanmalarına bağlanıyor. Her ne kadar Trump’ın İran savaşı ve yükselen benzin fiyatları yüzünden yenildiği yorumları yapılsa da veri merkezi hassasiyeti de seçimlerde belirleyici oldu.

Demokratlar üstünlük kurunca da, Borsalarda bir anda yapay zeka şirketlerine yönelik sert satışlar geldi.

Peki çevreciler başta olmak üzere toplumun büyük bölümü veri merkezlerine neden karşı çıkıyor?

Bunun en büyük sebebi veri merkezlerinin elektrik ve su kullanımındaki inanılmaz artışlar. ChatGPT’ye, Grok’a, Gemini’ye sorulan her bir soru bu veri merkezlerinin elektrik ve su tüketimini artırıyor.

Bu haberi kaçırmayın PBLK’lılar parasını Fatma Betül Hanım yüzünden alamadı Devamını Oku ABD’de 3 Kasım'daki ara seçimlerle eş zamanlı olarak yapılan yerel oylamalarda veri merkezi projelerine yönelik kısıtlama ve yasaklama girişimlerine verilen güçlü seçmen desteği, bir anda şirketlerin gelecek planlarının sorgulanmasına neden oldu.

Çünkü insanlar planlanan veri merkezi projelerine karşı çıkıyor, çevrelerinde yeni yatırım istemiyor ve mevcut tesislere yönelik daha sıkı düzenlemeler de talep ediyor.

Bu haberi kaçırmayın ChatGPT metinlerine görünmez damga! Kopyalasanız da kaybolmuyor Devamını Oku Haksız da sayılmazlar.

Zira bu veri merkezleri önemli miktarda elektrik ve su tüketiyor. Bu durum özellikle büyük dil modellerinin eğitimi ve günlük kullanımı (inference) nedeniyle hızla artıyor

Küresel veri merkezleri 2025’te yaklaşık 485 TWh elektrik kullandı (IEA verileri). Bunun kabaca üçte biri (yaklaşık 155 TWh) yapay zekaya odaklanan merkezlerden geldi. Bu rakam, bazı ülkelerin toplam yıllık tüketimine yaklaşıyor.

2030’a kadar toplam veri merkezi tüketiminin 945 TWh civarına (yaklaşık iki katına) çıkması bekleniyor. Yapay zekanın payı ise yüzde 40’lara yükselebilir.

Tek bir büyük AI kampüsü (örneğin 100 MW) günde 2.400 MWh civarı enerji çekebilir.

Bir metin sorgusu (prompt) ortalama 0,24–0,34 Wh elektrik harcıyor (Google Gemini ve OpenAI tahminleri). Bu tek başına çok az görünse de milyarlarca sorgu ve büyük eğitim süreçleri toplamı büyütüyor.

Eğitim (training) tek seferlik ama çok yoğun (örneğin büyük bir model onlarca GWh harcayabilir). Kullanım (inference) ise toplam tüketimin büyük kısmını oluşturuyor çünkü sürekli ve kitlesel.

AI sunucuları (özellikle GPU’lar) geleneksel sunuculardan çok daha fazla güç çekiyor. Rack başına güç yoğunluğu 40–160 kW’a, hatta yeni nesillerde daha yükseğe çıkabiliyor. Bu da hem doğrudan enerji ihtiyacını hem de soğutma yükünü artırıyor.

Bu haberi kaçırmayın ChatGPT'de yeni dönem: Güvenlik önlemlerinin detayları neler? Devamını Oku Sunucular yoğun ısı üretiyor ve soğutma sistemlerine de ihtiyaç duyuyor.

2023’te ABD veri merkezlerinin doğrudan su tüketimi yaklaşık 66 milyar litre (17+ milyar galon) civarındaydı.

Küresel ölçekte 2025 civarı trilyonlarca litre seviyesinde tahminler var; 2030’da daha da artması bekleniyor (UN ve IEA projeksiyonları).

Google’ın 2025’te veri merkezleri yaklaşık 39–40 milyar litre su tüketti (artış trendi yüksek). Microsoft ve diğerleri de milyar litre seviyesinde.

Tek bir 1 GW’lık büyük AI kampüsü sıcak günlerde günde milyonlarca galon suya ihtiyaç duyabiliyor.

Tek bir metin sorgusu için yerinde soğutma suyu genelde 0,26–0,3 ml (birkaç damla) seviyesinde. Ancak dolaylı su ve daha ağır işlemler (görüntü/video üretimi) bunu artırıyor.