Habermetrik
← Ana Sayfa
19 Kasım 2026 04:01
✍ Editör: Habermetrik · Editör Politikası

Dünyayı en çok kirleten ülkeler ve greenwashıng yalanı

Dünyayı en çok kirleten ülkeler ve greenwashıng yalanı
Görsel kaynağı: yeniankara.com.tr
⏱️ 6 dk okuma 🛡️ %85 Doğruluk · 1 Kaynak
WhatsApp Paylaş
⚡ 30 Saniyede Özet Habermetrik Yapay Zeka Özeti
  • COP31 VE İKLİM EMPERYALİZMİ YAZI DİZİSİ — 2
  • BÖLÜMŞimdi biz bunları söylediğimizde içimiz rahat etmiyor ki
Hukuki not: Hassas içerik: doğrulama düzeyi editör onayından geçmiştir; detaylar adli/kurumsal açıklamalara bağlıdır.

COP31 VE İKLİM EMPERYALİZMİ YAZI DİZİSİ — 2. BÖLÜMŞimdi biz bunları söylediğimizde içimiz rahat etmiyor ki. Çünkü dünya zaten hâlen bunlar tarafından kirletilmeye devam ediyor. Tekrar edelim: Batı denen garabetin içinde Çin ve hamiliğindeki ülkeler, Amerika hamiliğindeki ülkeler, Rusya ve BRICS ülkeleri ve Avrupa Birliği olarak baktığınızda aslında çok rahat%87’ye ulaşırsınız.

Mesela Amerika Birleşik Devletleri dediğinizde yaygın üretimlerini Meksika, Amerika, Kanada, Tayvan, Japonya olarak ele almalısınız. Böyle topladığınızda ABD, Çin, Hindistan, AB ülkeleri ve Rusya’nın üretimsel ve yaygın ekonomik ham madde gücü ortaya çıktığında rakam%87 oluyor arkadaşlar.

Bunların da hepi topu 35 ülke. Geride kalan Türkiye dâhil 160’tan fazla ülkenin toplamda payı%13. Bize%1,25 deseler de kendi araştırmalarımız enstantanelerine göre bu rakam%0,7 civarlarında. Görüyorsunuz ki hem rakamları abartılı gösteriyorlar hem de kendi suçlarını başkalarının üstüne vazife hâline getirip oyalıyorlar.

İşte bunun adı greenwashing’dir arkadaşlar, yani yalandan yeşilmiş, iklim elçisiymiş gibi gösterme hâli. Tabii onlar bu tanımı kendileri için değil de daha çok kurum ve kişiler bazında sevmedikleri ülke, sektör ve markalara karşı silah olarak kullanırlar.

İşte Batı’nın pisliklerini, hakikaten pisliklerini temizlemek zorunda kalan bir dünyadan bahsediyorum sevgili okurlar. Şimdi bazı sevgili okurlar, “Meksika ile Amerika’nın ne alakası var, iki bağımsız ülke.” diyebilirler.

Muhakkak ki haklılık payları var. Ancak Meksika’nın üretiminin genel alıcısı ABD’dir. Buna Brezilya, Kanada’yı dâhil edebilirsiniz. Yani meseleye hep sera gazı emisyonu diye bakarlar iken ben de “Hoppa, orada durun!” derim.

Üretim ve tüketim olarak bir bakmak zorundasınız. Üretenin bunu nereye yönlendirip tüketim hâline soktuğunu rakamlarla ifade etmelisiniz. Son olarak joint ventures gibi bazen direkt, bazen çeşitli ortaklıklarla yarı ham madde, ham madde, yedek parça yahut no name üretim yaptıranlara bakmalısınız.

Örnek olarak ABD, Çin, Hindistan ve AB ülkelerinin bu anlayışla ilgili ürün ve hizmetleri kesinlikle üretmese de tüketmese de bu sera gazı emisyonunda ticari, sınai ve ahlaki olarak etik bir payı vardır, bunlar neden hesaplanmaz derim? Mesela Fransa çimento fabrikalarını ülke üretiminde yer almaması gerektiği ve doygunluk olduğu için yeni yatırımları yasakladığında nereyi üs olarak kullandılar, hatırlıyor musunuz?

Türkiye değil mi? Baktığınızda dünyanın en büyük çimento üreticilerinin 4. ülkesi Türkiye. Peki, çimento üretiminde ilk 10’da neden hiçbir global şirketimiz yok? Çünkü çoğunlukla yabancı şirketlerin olması nedeniyle. Peki, bu fabrikaların sera gazı emisyonundan sadece Türkiye mi sorumludur diyorum?

Elbette değil, meseleye şöyle bakalım: Dünyada en çok çimento üreten ülkeler sıralamasında Çin, Hindistan ve Vietnam ilk üç sırayı alırken Türkiye 4. sırada yer almaktadır. Sonra ABD, İran, Mısır, Brezilya, Endonezya, Rusya diye gidiyor.

Bunlar üretici toprak adresleri. Küresel Çimento Üreticilerinin Ülke Bazlı Sıralaması (Kurulu Kapasiteye Göre)SıraÜlke / MerkezŞirketlerKurulu Kapasite1ÇinCNBM (530 Mt), Anhui Conch (407 Mt), Huaxin (126 Mt), China Resources (94 Mt)Toplam 1.157 milyon ton2İsviçre (Fransa ile birleşik)Holcim (Fransız Lafarge ile birleşti, merkezi İsviçre’de)203 milyon ton3AlmanyaHeidelberg Materials (eski HeidelbergCement)187 milyon ton4TayvanTaiwan Cement Corp. – TCC (110 Mt), Asia Cement110+ milyon ton5HindistanUltraTech Cement (99 Mt), Shree Cement, Adani Cement99+ milyon ton6MeksikaCEMEX86 milyon ton7BrezilyaVotorantim Cimentos71 milyon ton8İrlandaCRH plc (ciro ve piyasa değerinde dünya liderlerinden)63 milyon tonPeki, bu ülkeler üretimde yokken küresel bazda nasıl en yukarıda oluyorlar?

İşte bunu demek istiyorum. Derdimiz çimento değil, hatta çimento sektörü kirlilik verilerinin masumlarındandır; amacım hâkim olduğum bir sektör hakkında veri analizi örneklemi vermekti. Beni lütfen affetsin Türk çimento sektörü, konumuz onlar hiç değil.

Ama “Kim dünyayı kirletiyormuş?” diye sorarsanız eğer ana başlık olarak: Küresel sera gazı emisyonlarının yaklaşık%73’ünden tek başına enerji sektörü (elektrik, petrol, plastik, ısı üretimi, ulaşım ve sanayi yakıtları dâhil) sorumludur; onu tarım/arazi kullanımı (%18,4), doğrudan endüstriyel işlemler (%5,2) ve atık sektörü (%3,2) takip etmektedir. Kısaca biz önce suçluyu tespit edelim demek istiyorum.

Zaten bu nedenle beni Türkiye’de de “yeşil sürdürülebilirlik” adı altındaki hiçbir oluşum pek sevmez çünkü gerçekleri iletirim. Her neyse, zaten COP31’i anlamamızın bir faktöriyeli kimin kirlettiği ve temizlemesi gerektiği değil midir?

Yani biz doğayı koruyalım, kirlilik çıktılarını azaltalım falan diyoruz ama kirleteni net tespit edip suçlamamız şart demek istiyorum. DÜNYAYI EN ÇOK KİRLETEN ÜLKELER (ÜLKE BAZINDA LİSTE)1. TOPLAM SERA GAZI EMİSYONUNA GÖRE İLK 10 ÜLKE(Küresel toplam karbon ve sera gazı salımının yaklaşık%60’ından fazlası bu ülkelerden kaynaklanmaktadır.)1.

ÇinKüresel pay: ~%30,3Yıllık emisyon: 15.981 milyon ton CO₂eqBaşlıca kaynak: Elektrik üretimi (%42) ve ağır sanayi (%31)2. ABDKüresel pay: ~%11,4Yıllık emisyon: 6.018 milyon ton CO₂eqBaşlıca kaynak: Ulaşım (%29) ve enerji üretimi (%26)3.

HindistanKüresel pay: ~%8,5Yıllık emisyon: 4.508 milyon ton CO₂eqBaşlıca kaynak: Kömüre dayalı elektrik üretimi (%35) ve sanayi4. RusyaKüresel pay: ~%4,9Yıllık emisyon: 2.574 milyon ton CO₂eqBaşlıca kaynak: Petrol, doğal gaz üretimi ve ağır sanayi5.

EndonezyaKüresel pay: ~%2,6Yıllık emisyon: 1.359 milyon ton CO₂eqBaşlıca kaynak: Enerji, sanayi ve ormansızlaşma6. BrezilyaKüresel pay: ~%2,4Yıllık emisyon: ~1.300 milyon ton CO₂eqBaşlıca kaynak: Tarım, hayvancılık ve arazi kullanımı7.

İranKüresel pay: ~%2,0Yıllık emisyon: ~1.000 milyon ton CO₂eqBaşlıca kaynak: Fosil yakıt çıkarımı ve enerji sektörü8. JaponyaKüresel pay: ~%2,0Yıllık emisyon: ~1.000 milyon ton CO₂eqBaşlıca kaynak: Enerji üretimi (%42) ve imalat sanayi9.

Suudi ArabistanKüresel pay: ~%1,5Yıllık emisyon: ~810 milyon ton CO₂eqBaşlıca kaynak: Petrol endüstrisi ve enerji tüketimi10. AlmanyaKüresel pay: ~%1,3Yıllık emisyon: ~670 milyon ton CO₂eqBaşlıca kaynak: Enerji ve sanayi (AB ülkeleri içinde 1. sırada.

Pekâlâ, Almanya yeşil oluşumun, iklim hassasiyetinin, çöp ayrıştırıcılığının vs. merkezî noktasında değil miydi? Gülüyoruz işte ağlanacak hâlimize…)Not: Avrupa Birliği (AB27) tek bir blok olarak değerlendirildiğinde Hindistan’ın ardından 4. sırada yer almaktadır.

Türkiye ise küresel emisyonlarda yaklaşık%1’lik pay ile genellikle 15. ile 17. sıralar arasında bulunmaktadır.2. DİĞER KİRLİLİK ÖLÇÜTLERİNE GÖRE LİDER ÜLKELERE BAKALIMTarihsel Kirlilik (1850’den Günümüze Toplam Salım): Atmosfere bugüne kadar en fazla karbondioksit biriktiren ülke ABD’dir (küresel tarihsel emisyonun yaklaşık%20’si).

ABD’yi Çin (%11) ve Rusya (%7) takip eder. Kişi Başına Düşen Karbon Emisyonu: Nüfusa oranla en fazla kirlilik üreten ülkeler petrol zengini Körfez ülkeleri ve küçük ada devletleridir. Zirvede Palau, Katar, Bahreyn, Kuveyt ve Brunei yer alır.

Solunan Hava Kirliliği (PM2.5 Yoğunluğu): Havası insan sağlığı için en kirli olan ülkeler Pakistan, Bangladeş, Tacikistan, Çad ve Kongo Demokratik Cumhuriyeti’dir. Kaynaklar: Avrupa Komisyonu (EDGAR), Visual Capitalist, World Bank ve IQAir Küresel Hava Kalitesi Raporları.(Devamı 3. bölümde…)

💬 Habere Tepkinizi Belirtin:
Habermetrik WhatsApp Kanalına Katılın

Günde en fazla 3 kritik gelişme. Bildirim kirliliği yok, anında bilgi.

Kanalı Takip Et →
Kaynaklar: yeniankara.com.tr
Haber metni ve görseller yeniankara.com.tr sitesine aittir; tam içerik kaynak sitede yayınlanır.
Haber Künyesi
Kategori: Genel
Yayın: 19 Kasım 2026 04:01 · Kaynak: yeniankara.com.tr
Kaynağı Oku ↗