Halfeti’de 16 hektarlık kaya mezarlığı! Üç odalı mezarda haç ve Süryanice yazıt var

Şanlıurfa’nın Halfeti ilçesine bağlı Günece Mahallesi’nde, yaklaşık 16 hektarlık alana yayılan tarihî bir nekropol bulunuyor. Şanlıurfa Valiliğinin 2026 yılında yayımladığı Kültür Atlası’ndaki envanter kayıtlarına göre bölgede kireçtaşı ana kayaya oyulmuş yaklaşık 20 kaya mezarı tespit edildi.

Üç ayrı odadan oluşan kompleks mezarda ise haç motifli kabartmaların yanı sıra Süryanice yazıt ve geometrik süslemeler yer alıyor.

Roma, Bizans ve Orta Çağ dönemleriyle ilişkilendirilen Günece Nekropolü, kaya mezarlarının mimari özellikleri ve üzerlerindeki süslemelerle öne çıkıyor. Envanterdeki bilgiler, mezarların bir bölümünün zamanla toprak ve taşlarla kapandığını, bazı odaların ise geçmişte farklı amaçlarla kullanıldığını ortaya koyuyor.

Günece Nekropolü yaklaşık 20 kaya mezarından oluşuyor

Halfeti’nin Günece Mahallesi’ndeki nekropol alanı yaklaşık 16 hektarlık bir bölgeye yayılıyor. Şanlıurfa Kültür Atlası’nda yer alan bilgilere göre kireçtaşı ana kayaya oyularak oluşturulan yaklaşık 20 mezar tespit edildi.

Bunların yaklaşık 10 tanesinin iç bölümüne girilebildiği, diğerlerinin ise toprak birikintileri veya taşlarla kapandığı kaydedildi.

Mezarların Roma, Orta Çağ ve Bizans dönemleriyle ilişkilendirildiği envanterde, yapıların tamamının kesin tarihlendirmesine ilişkin ayrı bir bilgi bulunmuyor. Kaya yüzeylerine oyularak oluşturulan mezarlar, bölgedeki tarihî gömü mimarisinin farklı örneklerini barındırıyor.

Üç odalı mezarda haç kabartmaları ve Süryanice yazıt bulunuyor

Nekropolün dikkat çeken yapılarından biri, birbirine geçişi bulunan üç ayrı mezar odasından oluşan kompleks kaya mezarı. Yapının iç bölümlerinde kemerli mezar nişleri ve anakayaya oyulmuş sanduka biçimli mezar tekneleri bulunuyor.

Odalardaki mimari ayrıntılara eşlik eden haç motifleri ve geometrik süslemeler de yapının öne çıkan özellikleri arasında yer alıyor.

Kompleks mezarın giriş bölümünde dairesel haçlı rozet ve ışın motifleri görülüyor. İç duvarlardan birinde ise Süryanice yazıt bulunuyor. Yazıtın içeriği ve Türkçe karşılığı envanter bilgilerinde açıklanmıyor.

Bazı mezar odaları geçmişte depo olarak kullanılmış

Şanlıurfa Kültür Atlası’ndaki kayıtlarda nekropoldeki bazı mezar odalarının geçmiş dönemlerde depo amacıyla kullanıldığı belirtiliyor. Diğer bölümlerin bir kısmı ise dolgu toprak, moloz taş ve çeşitli atıklarla kapanmış durumda.

Envanterde alanın doğal etkenlerin yanı sıra insan kaynaklı tahribata da maruz kaldığı bilgisi yer alıyor. Günece Nekropolü, aynı kayıtlarda birinci derece arkeolojik sit potansiyeli taşıyan alanlar arasında değerlendiriliyor.