Madencilikte yeşil yol haritası: Yapay zeka ile nokta atışı sondaj ve sıfır su kaybı
- Antalya'da düzenlenen BM İklim Değişikliği Konferansı'nda, Türkiye Madenciler Derneği tarafından madencilikte yapay zeka ve su yönetimi üzerine bir panel gerçekleştirildi
Türkiye'nin ev sahipliğinde Antalya'da devam eden Birleşmiş Milletler (BM) İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 31. Taraflar Konferansı (COP31) kapsamında, Türkiye Madenciler Derneği (TMD) tarafından "Yapay Zeka Destekli İklim Çözümleriyle Madencilikte Yeşil Dönüşüm: Sorumlu Üretim ve Uluslararası İşbirliği" paneli düzenlendi.
YEŞİL DÜNYA İÇİN MADENCİLİĞE HER ZAMANKİNDEN DAHA FAZLA İHTİYAÇ VAR Dış Ekonomik İlişkiler Kurulu (DEİK) Türkiye-Kanada İş Konseyi Başkan Yardımcısı Nursel Atar'ın moderatörlüğünde gerçekleştirilen etkinlikte konuşan TMD Yönetim Kurulu Üyesi Onur Köktürk, 35'e 35 Küresel Elektrifikasyon Hedefi kapsamında daha fazla enerjiye ihtiyaç duyulacağını belirterek, "Yeşil bir dünya inşa etmek için madenciliğe her zamankinden çok daha fazla ihtiyacımız var." dedi. Köktürk, yenilenebilir enerji üretimi için madenlerin önemine işaret ederek, "Doğayı kurtaracak teknolojinin ham maddesi yerin altında saklı.
Maden olmadan ne güneş paneli yaparsınız, ne batarya, ne rüzgar türbini." diye konuştu. MADENCİLİKTE YAPAY ZEKANIN ÖNEMİ Madencilik uygulamalarında yapay zekanın önemine de değinen Köktürk, "Yapay zeka bugün jeolojik verileri okuyarak bize nereyi kazacağımızı nokta atışı varıncaya kadar gösterebilen bir konuma geldi.
Böylece doğayı aslında bir sonraki süreçte gereksiz sondajlarla yormayacağımızı düşünüyorum." ifadelerini kullandı. Köktürk, yaşam kalitesini sürdürebilmek için doğayı korurken, yer altı kaynaklarından sorumlu bir şekilde yararlanılması gerektiğini vurgulayarak, bu noktada TMD’nin sorumlu madencilik ilkelerini oluşturduğunu aktardı.
"İZLEME SÜRECİNDEN SONRA SEKTÖRE AKTARACAĞIZ" İnsan, çevre ve katma değerli madenciliği esas alan bu ilkelerin sağlık ve güvenlik, doğa ve ekosistem, yerel kalkınma ve sosyal diyalog ile iş etiği ve şeffaflık olmak üzere dört temel başlık altında toplandığını belirten Köktürk, şöyle devam etti: "Towards Sustainable Mining (Sürdürülebilir Madenciliğe Doğru) standartları dünyada 13 ülkede uygulanıyordu. Türkiye, bu standartları benimseyen 14. ülke oldu.
Ülkemizden 15 şirket, standartlara uyum sağlamak ve bunları uygulamak üzere gönüllü oldu. Biz bu standartları uygulayacağız ve kendi içimizde bunları paylaştıktan sonra bir iki yıllık izleme sürecinden sonra bu işi bütün Türkiye madencilik sektörüne aktaracağız." SU YÖNETİMİNDE YAPAY ZEKA DESTEĞİ Su yönetimi teknolojileri geliştiren Blueit'in Kurucu Ortağı Hülya Tomak da dünya genelinde su krizinin hızlıca ele alınması gereken çevresel ve ekonomik bir problem olduğuna değinerek, sanayi tesislerinin suya erişiminde yaşanan kısıtlamaların yalnızca su tüketimini değil, üretim süreçlerini de olumsuz etkilediğini aktardı.
Tomak, bu noktada madencilik sektöründe suyun öneminin çok daha kritik olduğuna işaret ederek, "Su, cevher hazırlamadan üretim süreçlerine, toz bastırmadan geri kazanım sistemlerine kadar pek çok alanda kullanılıyor. Dolayısıyla bir maden işletmesinin suyu nasıl yönettiği, operasyonlarına nasıl entegre ettiği ve geri kazanım sistemlerinden yararlanıp yararlanmadığı gibi unsurların bütüncül bir yaklaşımla ele alınması gerekiyor." şeklinde konuştu.
"SUYUN PASAPORTU YOK" Şirket olarak çalışmalarını diğer ülkelerde de olabildiğince uygulamak istediklerini anlatan Tomak, şunları söyledi: "Su krizi küresel bir problem ve bizim ülkemiz bazı ülkelere göre, özellikle bazı su krizini daha yoğun, daha gündelik hayatta yaşayan ülkelere göre nispeten iyi durumda da diyebiliriz ama çözülmesi gereken büyük bir problem var. Biz başlangıçta İngiltere pazarını seçtik çünkü İngiltere'de de özellikle su problemleri gün geçtikçe artıyor.
Bu problemi de lokalde değil, dünyamız için çözmek istiyoruz. Çünkü suyun pasaportu yok." Blueit Kurucu Ortağı Mesut Coşkun ise bir maden işletmesinde suyun kuyu, yağmur suyu, organize sanayi bölgesi veya şebeke gibi kaynaklardan temin edilmesinden arıtma ya da deşarj aşamasına kadar geçen süreci dijital ortamda modellediklerini dile getirerek, "Böylece suyun hangi aşamalardan geçtiğini ve hangi üretim süreçlerinde ne kadar kullanıldığını ortaya koyuyor, ardından iyileştirme önerileri sunuyoruz." dedi.
Coşkun, ilk aşamada tesisin fiziksel altyapısı ve su kullanım süreçlerini değerlendirdiklerini, ikinci aşamada farklı kaynaklardan elde edilen verileri analiz ettiklerini, son aşamada ise bu veriler doğrultusunda iyileştirme alanlarını belirlediklerini anlatarak, "Yapay zeka teknolojilerini mühendislik bilgi birikimimizle geliştirdiğimiz algoritmalarla birleştirerek mevcut verileri anlamlandırıyor, yorumluyor, su kayıp ve kaçakları gibi verimsizlikleri tespit ederek çözüm önerileri sunuyoruz." diye konuştu.
Günde en fazla 3 kritik gelişme. Bildirim kirliliği yok, anında bilgi.


Kategori: Teknoloji
Yayın: 16 Kasım 2026 10:52 · Kaynak: istanbulticaretgazetesi.com