Marmaris Körfezi İçin 13 Yıl Önce Uyarmıştı! Tehlike Suyun Renginde Değil, Dibinde!

Marmaris’te her şiddetli yağışın ardından körfezin kahverengiye bürünmesi, yıllardır çözüm bekleyen sediment sorununu yeniden gündeme taşıdı. Doç. Dr. Nedim Özdemir’in 2013 ve 2015 yıllarında yaptığı bilimsel uyarılar, çevre duyarlılığı gösteren Marmarisli Elektrik Mühendisi Ahmet Göçer, CİMER üzerinden Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğüne yaptığı başvuruyla yeniden tartışmaya açıldı.

Vatandaş, Marmaris Körfezi’ne taşınan çamurun önlenmesi için bugüne kadar hangi çalışmaların yapıldığını sordu.

Muğla’nın dünyaca ünlü turizm merkezi Marmaris’te, özellikle mevsim normallerinin üzerinde gerçekleşen yağışların ardından körfezin renginin değişmesi dikkat çekiyor. Dereler aracılığıyla denize ulaşan toprak, çamur ve çeşitli atıklar, körfezin geniş bir bölümünde sarı ve kahverengi bir görüntü oluşturuyor.

13 Yıl Önce Uyarmıştı: Asıl Tehlike Dipte Biriken Çamur O yıllar Muğla Üniversitesi Su Ürünleri Fakültesi öğretim üyesi olan Doç. Dr. Nedim Özdemir, 10 Şubat 2013 tarihinde yaptığı açıklamada Marmaris Körfezi’nde yağışlar sonrasında yaşanan renk değişimine dikkat çekmişti.

Özdemir, yalnızca suyun görüntüsüne bakılarak denizin kirlendiği sonucuna varılamayacağını, bunun bilimsel ölçümlerle belirlenmesi gerektiğini vurgulamıştı.

Ancak bilim insanının asıl uyarısı, derelerden taşınan çamur ve diğer partiküllerin körfezin dibinde birikmesinin uzun vadede oluşturabileceği tehlikeler üzerineydi.

Özdemir, deniz tabanında biriken sedimentin zamanla derinliği azaltabileceğini ve su dolaşımını olumsuz etkileyebileceğini belirterek önlem alınması gerektiğine işaret etmişti.

2015 Yılında Bir Kez Daha Uyardı Doç. Dr. Özdemir, 2015 yılında yaşanan yoğun yağışların ardından da benzer uyarılarını tekrarlamıştı.

Özdemir, o dönemde yaptığı açıklamada şu ifadeleri kullanmıştı:

"Marmaris'te dereler ıslah edilmeyip insanlar bilinçlendirilmedikçe bu seller ve toprak kaymaları devam edecek. Görüntüye bakarak deniz kirlendi demek yanlış olur. Önemli olan çamurun dibe çöküp çökmemesi." Körfeze taşınan partiküllerin deniz tabanında birikmesi halinde derinliğin azalabileceğini belirten Özdemir, bunun su sirkülasyonunu da olumsuz etkileyebileceğine dikkat çekmişti.

Sorunun çözümü için üniversiteler, yerel yönetimler ve ilgili kamu kurumlarının ortak bilimsel çalışma yürütmesi gerektiğini ifade etmişti.

Bilim insanı, uygun noktalarda dere yataklarının derinleştirilmesini ve bu alanlara kırık taşlar yerleştirilerek geçirgen bir yapı oluşturulmasını önermişti.

Bu yöntemle suyun taşıdığı partiküllerin bir bölümünün dere içerisinde tutulabileceğini, biriken malzemenin de ilgili kurumlar tarafından düzenli olarak temizlenmesi gerektiğini belirtmişti.

Özdemir'in önerileri, Marmaris Körfezi'ndeki sorunun yalnızca yağış sonrasında yapılan temizlik çalışmalarıyla değil, havza ölçeğinde ve bilimsel yöntemlerle ele alınması gerektiğine işaret ediyordu.

Yıllar Sonra Bir Vatandaş Konuyu CİMER'e Taşıdı Marmaris Körfezi'nde her yağış sonrası yaşanan renk değişiminden ve bilim insanlarının geçmişte yaptığı uyarılardan hareket eden çevre duyarlısı Marmarisli Elektrik Mühendisi Ahmet Göçer, Cumhurbaşkanlığı İletişim Merkezi (CİMER) üzerinden Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğüne başvuruda bulundu.

Başvuruda, şiddetli yağışlarla birlikte dere yataklarından körfeze yoğun miktarda toprak, çamur ve sediment taşındığı, bunun deniz suyunda bulanıklığa ve kıyı boyunca kahverengi görüntülere neden olduğu belirtildi.

Göçer, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının hazırladığı Aydın –Muğla İlleri Bütünleşik Kıyı Alanları Planı Açıklama Raporu'na da atıfta bulunarak Marmaris Körfezi'ne akan derelerde kirlilik ve sediment taşınımının kontrol altına alınması gerektiğini vurguladı.

DSİ'ye Beş Kritik Soru CİMER başvurusunda Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğünden Marmaris Körfezi'nin korunmasına yönelik yürütülen çalışmalar hakkında bilgi istendi.

Başvuruda öncelikle körfeze dökülen derelerin yıllık ne kadar sediment ve rusubat taşıdığına ilişkin bilimsel veya teknik bir araştırma bulunup bulunmadığı soruldu.

Ayrıca derelerde çamur taşınımını azaltmak amacıyla tersip bentleri, rusubat tutucu yapılar ve çökeltme havuzları gibi mühendislik projelerinin hazırlanıp hazırlanmadığının açıklanması talep edildi.

Hazırlanmış projeler bulunması halinde bunların hangi dereleri kapsadığı, hangi aşamada olduğu ve uygulama takviminin ne zaman başlayacağı da sorular arasında yer aldı.

Göçer, henüz bir proje bulunmuyorsa ilgili kurumların koordinasyonuyla sediment kontrolü ve havza ıslahı çalışması başlatılıp başlatılamayacağının değerlendirilmesini istedi.

Başvuruda ayrıca Bakanlığın kıyı alanları planındaki öneriler doğrultusunda bugüne kadar gerçekleştirilen somut çalışmaların kamuoyuyla paylaşılması talep edildi.