Van çöreği coğrafi işaret tescilini bekliyor: ustalar yetkililerden adım istiyor

Van çöreği, coğrafi işaret tescilini bekleyen bir yöresel lezzet olarak öne çıkıyor. Kentin fırıncı ustaları, kahvaltı sofralarının vazgeçilmezi olan bu çöreğin Van'a ait olduğunun resmen tescillenmesini istiyor. Çörek ustası Seyfettin Duman talebini iletti.

Van çöreği nasıl hazırlanıyor?

Van'da un, tereyağı, süt, şeker, maya ve tuzun belirli oranlarda karıştırılmasıyla elde edilen hamur, yaklaşık 350 derece sıcaklıktaki taş fırınlarda pişiriliyor. Üretimde kullanılan yağın kalitesinin çöreğin tadını doğrudan etkilediği belirtiliyor.

Duman, üzerine sürülen sosta yumurta kullanıldığını da anlattı. Ona göre kaliteli malzeme kullanılmadığında aynı lezzetin yakalanması mümkün olmuyor.

Kahvaltının ötesinde günlük bir tüketim alışkanlığı

Van çöreği, otlu peynirle birlikte tüketilen ve doyurucu yapısıyla öne çıkan bir ürün. Duman, çöreğin yalnızca sabah sofralarında değil, gün içinde de sıkça tercih edildiğini söyledi. Kebap sonrasında bile ara öğün olarak yenebildiğini anlatan Duman, Ramazan ayında çöreğin sahur sofralarının vazgeçilmezleri arasında yer aldığını ifade etti.

Tescil talebinin arka planı

Vikipedi'deki Van çöreği maddesinde, ürün için 8 Aralık 2020 tarihinde Türk Patent ve Marka Kurumu'na tescil ve coğrafi işaret başvurusu yapıldığı kaydediliyor. Ancak araştırmada, başvurunun sonuçlandığını gösteren resmi bir tescil kaydına ulaşılamadı. Ustaların tescil talebi de bu durumu destekliyor.

Van'daki diğer yöresel ürünlerde süreç farklı ilerledi. TÜRKPATENT kaydına göre Van Kahvaltısı 16 Temmuz 2020'de mahreç işareti olarak tescil edildi. Bu tescilde, kahvaltıda yer alan Van Otlu Peyniri, Murtuğa ve Van Kavut'un da kendi tescilleri bulunduğu belirtiliyor. Murtuğa ise 2017'de Van Ticaret ve Sanayi Odası adına tescillendi.

Talep Türkiye ve Avrupa'ya uzanıyor

Duman, Van çöreğine Türkiye'nin farklı illerinden ve Avrupa'dan talep geldiğini belirtti. Her gün kargo aracılığıyla farklı adreslere ürün gönderdiklerini söyleyen Duman, çöreğin kent sınırlarını aşan bir lezzet hâline geldiğini vurguladı.

'Türkiye'de bir çörek yapılacaksa bunun Van çöreği olarak bilinmesini istiyoruz'

— Seyfettin Duman, çörek ustası

Duman, Türkiye'nin birçok yerinde çörek yapıldığını ancak Van'da üretilen çöreğin kendine özgü bir tadı olduğunu savundu. Bu lezzetin Van'a ait olduğunun resmen ortaya konulması gerektiğini de ekledi.

Yetkililerden beklenen adım

Ustalar, yetkililerden Van çöreğinin coğrafi işaretle tescillenmesi konusunda çalışma yapılmasını talep ediyor. Tescilin, ürünün özgünlüğünü koruyacağı ve kentin gastronomi kültürüne katkı sağlayacağı görüşünü dile getiriyorlar.

Tescil sonrasındaki denetime de dikkat çekiliyor. Murtuğa'nın tescil kaydında, coğrafi işaretin koşullara uygun kullanımını denetleyen beş kişilik bir komisyonun yer aldığı belirtiliyor. Van çöreği için de tescil gerçekleşirse benzer bir denetim yapısının işletilmesi gündeme gelebilir. Ancak bu konuda resmi bir takvim açıklanmış değil.

Sıkça sorulan sorular

Van çöreği nasıl yapılıyor?

İHA'nın haberine göre Van çöreği; tereyağı, süt, şeker, maya, tuz ve unun belirli oranlarda karıştırılmasıyla hazırlanan hamurun yaklaşık 350 derece sıcaklıktaki taş fırınlarda pişirilmesiyle elde ediliyor.

Van çöreği coğrafi işaret aldı mı?

Araştırmada Van çöreği için resmi bir tescil kaydına ulaşılamadı. Vikipedi'deki bilgiye göre ürün için 8 Aralık 2020'de başvuru yapıldı, ustalar ise hâlâ tescil talep ediyor.

Van çöreği hangi öğünlerde tüketiliyor?

Van çöreği kahvaltıda olduğu kadar gün içinde ara öğün olarak ve Ramazan ayında sahur sofralarında da tüketiliyor.