Türkiye'de kız çocukları internette en çok ne yapıyor?

Türkiye'de kız çocuklarının dijital dünyadaki alışkanlıkları, müzik ile eğitim amaçlı internet kullanımının özellikle 11-15 yaş grubunda neredeyse aynı düzeye ulaştığını gösteriyor. Türkiye İstatistik Kurumunun (TÜİK) 2024 yılı Çocuklarda Bilişim Teknolojileri Kullanım Araştırması'na göre, düzenli internet kullanan 11-15 yaşındaki kız çocuklarının yüzde 86,4'ü interneti ödev, öğrenme veya çevrim içi derslere katılmak için kullanıyor.

Aynı yaş grubunda müzik dinleme veya indirme oranı yüzde 86,3. İki faaliyet arasındaki fark yalnızca 0,1 yüzde puan. Araştırmanın 6-15 yaş grubundaki genel sonuçlarında ise kız çocuklarının yüzde 77,6'sı interneti eğitim, yüzde 72,9'u müzik dinleme veya indirme amacıyla kullanıyor.

Bu yaş aralığında iki faaliyet arasındaki fark 4,7 yüzde puan olarak hesaplanıyor.11-15 YAŞ GRUBUNDA MÜZİK İLE EĞİTİM ARASINDA SADECE 0,1 PUAN VARTÜİK'in 24 Ekim 2024 tarihinde yayımladığı araştırmanın yaş gruplarına göre ayrıntılı sonuçları, kız çocuklarının dijital alışkanlıklarında yaşa bağlı farklılıkları ortaya koyuyor.11-15 yaş grubundaki düzenli internet kullanıcısı kız çocuklarının yüzde 86,4'ü eğitim ve öğrenme faaliyetlerinde bulunurken yüzde 86,3'ü internet üzerinden müzik dinliyor veya indiriyor. Başka bir ifadeyle her iki faaliyete katılım oranı, bu yaş grubundaki kız çocuklarında yaklaşık yüzde 86 düzeyinde bulunuyor.

Ancak bu oranlar, çocukların müzik dinlemeye ve ders çalışmaya eşit süre ayırdıkları anlamına gelmiyor. TÜİK'in kullanım amaçlarına ilişkin verileri, faaliyetlere katılımı ölçüyor; bu faaliyetler için harcanan zamanı karşılaştırmıyor.6-10 YAŞ GRUBUNDA EĞİTİMİN ÜSTÜNLÜĞÜ DAHA BELİRGİNAynı araştırmanın 6-10 yaş grubundaki sonuçları farklı bir tablo sunuyor.

Düzenli internet kullanan 6-10 yaşındaki kız çocuklarının yüzde 68,5'i interneti ödev ve öğrenme amacıyla kullanırken müzik dinleme veya indirme oranı yüzde 58,9'da kalıyor. Bu yaş grubunda eğitim ile müzik arasındaki fark 9,6 yüzde puana ulaşıyor.

Buna karşılık 11-15 yaş grubunda fark yalnızca 0,1 puan. İki yaş grubu karşılaştırıldığında, müzik dinleme veya indirme oranının 27,4 yüzde puan, eğitim amaçlı internet kullanımının ise 17,9 yüzde puan daha yüksek olduğu görülüyor.

Bu sonuçlar, müzik kullanımının daha büyük yaş grubunda daha yaygın olduğunu ortaya koyuyor. Bununla birlikte araştırma aynı çocukların yıllar içindeki gelişimini izlemediği için söz konusu farklılıklar bireysel alışkanlıklardaki değişimin kesin kanıtı olarak değerlendirilemiyor.

KIZ ÇOCUKLARI MÜZİK DİNLEMEDE ERKEKLERİN ÖNÜNDETÜİK verileri, internet üzerinden müzik dinleme veya indirme faaliyetinde kız ve erkek çocuklar arasında da belirgin farklılıklar bulunduğunu gösteriyor.6-15 yaş grubundaki düzenli internet kullanıcısı kız çocuklarının yüzde 72,9'u müzik dinleme veya indirme faaliyetinde bulunurken erkek çocuklarında bu oran yüzde 63,6 olarak ölçülüyor. Böylece kız çocuklarının müzik kullanım oranı erkeklerden 9,3 yüzde puan daha yüksek gerçekleşiyor.

Yaş grupları ayrı ayrı incelendiğinde 6-10 yaşındaki kız çocuklarında müzik kullanımı yüzde 58,9, erkek çocuklarında yüzde 49,6 seviyesinde bulunuyor.11-15 yaş grubunda ise kız çocuklarının yüzde 86,3'ü, erkek çocuklarının yüzde 76,6'sı internet üzerinden müzik dinliyor veya indiriyor. Bu yaş grubunda cinsiyetler arasındaki fark 9,7 yüzde puana ulaşıyor.

ERKEK ÇOCUKLARDA OYUN, KIZ ÇOCUKLARDA MÜZİK DAHA YAYGINÇocukların dijital eğlence alışkanlıkları oyun oynama veya indirme verilerinde de farklılaşıyor.6-15 yaş grubundaki düzenli internet kullanıcısı erkek çocuklarının yüzde 81,4'ü oyun oynuyor veya oyun indiriyor. Kız çocuklarında ise bu oran yüzde 63,2 seviyesinde bulunuyor.

Müzik dinleme veya indirmede ise kız çocuklarının oranı yüzde 72,9 ile oyun faaliyetlerinin üzerinde yer alıyor. Özellikle 11-15 yaşındaki kız çocuklarında müzik dinleme veya indirme yüzde 86,3'e ulaşırken oyun oynama veya indirme yüzde 57,4'te kalıyor.

İki faaliyet arasındaki fark 28,9 yüzde puan. Buna karşılık aynı yaş grubundaki erkek çocuklarında oyun oynama veya indirme oranı yüzde 82,6, müzik dinleme veya indirme oranı yüzde 76,6 olarak kaydediliyor. Veriler, dijital eğlence faaliyetlerinin kız ve erkek çocuklar arasında farklı oranlarda yaygınlaştığını gösterse de bu farklılıkların nedenlerini tek başına açıklamıyor.

KIZ ÇOCUKLARININ İNTERNETTE EN YAYGIN FAALİYETİ VİDEO İZLEMETÜİK'in 6-15 yaş grubundaki düzenli internet kullanıcılarına ilişkin verilerine göre kız çocuklarında en yaygın faaliyet yüzde 83,5 ile internet üzerinden video izleme. Video izlemeyi yüzde 77,6 ile eğitim ve öğrenme, yüzde 72,9 ile müzik dinleme veya indirme, yüzde 71,4 ile sosyal medya, yüzde 67 ile mesajlaşma takip ediyor.

Kız çocuklarının yüzde 63,2'si internet üzerinden oyun oynarken yüzde 46,6'sı mal veya hizmetler hakkında bilgi arıyor. İnternetten alışveriş yapma oranı yüzde 15,5, e-posta gönderme veya alma oranı ise yüzde 11,7 olarak ölçülüyor.

Bu faaliyetler birbirinden bağımsız seçenekler değil. Aynı çocuk hem çevrim içi derslere katılabiliyor hem müzik dinleyebiliyor hem de video izleyebiliyor. Bu nedenle kullanım amaçlarına ilişkin yüzdelerin toplamı 100'ü aşabiliyor.

MÜZİK VE EĞİTİMİN YAKINLIĞI NE ANLAMA GELİYOR?Araştırmanın ortaya koyduğu temel sonuç, özellikle 11-15 yaş grubundaki kız çocuklarında müzik ve eğitim amaçlı internet kullanımının benzer ölçüde yaygın olması. Ancak bu yakınlık, müzik faaliyetlerinin eğitimin yerini aldığı veya çocukların ders çalışmaya daha az zaman ayırdığı anlamına gelmiyor.

Çocukların müzik dinlerken başka faaliyetlerle ilgilenip ilgilenmediği, hangi dijital platformları kullandığı ve farklı içerik türlerine ne kadar zaman ayırdığı bu oranlardan belirlenemiyor. Dolayısıyla veriler, çocukların dijital alışkanlıklarını anlamak için yalnızca ekran süresinin değil, internetin kullanım amaçlarının ve içerik türlerinin de incelenmesi gerektiğini gösteriyor.

ÇOCUKLARIN YÜZDE 91,3'Ü İNTERNET KULLANIYORTÜİK'in 2024 araştırmasına göre Türkiye'de 6-15 yaş grubundaki çocukların internet kullanım oranı yüzde 91,3'e ulaştı. Bu oran 2021 yılında yüzde 82,7 olarak kaydedilmişti. İnternet kullanan çocukların yüzde 97,4'ü ise düzenli internet kullanıcısı olduğunu bildirdi.

Çocukların internet kullanım amaçlarında video izleme yüzde 83,9 ile ilk sırada yer alırken eğitim ve öğrenme yüzde 75, oyun oynama veya indirme yüzde 72,7, sosyal medya yüzde 72,6 ve müzik dinleme veya indirme yüzde 68,1 oranında gerçekleşti. Veriler Türkiye genelini kapsıyor.

Araştırmada cinsiyet ve yaş grupları için açıklanan sonuçlar, kız çocuklarının müzik ve eğitim faaliyetlerine katılımının özellikle 11-15 yaş grubunda birbirine son derece yakın olduğunu ortaya koyuyor.