Dünya Kobani Günü | Feminist akademisyen Fernández: ‘Direniş, uluslararası feminist hareketlere ivme kazandırdı’

Türksat: 4A Frekans: 12457,5 Sembol: 30000 Polarizasyon: V(Dikey) FEC: 2/3

Meksikalı- ABD’li akademisyen Vierelina Fernández, IŞİD yenilgisiyle sonuçlanan Kobani direnişinin 11’inci yıl dönümünde Dünya Kobani Günü’nün önemine dikkat çekti. Kobani’de kadınların ön saflarda yer aldığı mücadelenin küresel feminist harekete ivme kazandırdığını belirten Fernández; bu hafızanın canlı tutulması gerektiğini vurgulayarak direnişin yalnızca kadınları cesaretlendirmediğini, erkeklerin zihniyet dönüşümünde de belirleyici rol oynadığını söyledi.

Haber Merkezi Yayınlanma: 31 Ekim 2026 10:22 Güncellenme: 31 Ekim 2026 10:24 Suriye’nin kuzeyinde bulunan ve Kürt nüfusun çoğunlukta olduğu Kobani kentinde, IŞİD’in 15 Eylül 2014’te başlattığı kuşatmaya karşı gösterilen direniş ile uluslararası dayanışma için çeşitli barış inisiyatifleri 1 Kasım 2014 tarihini “küresel dayanışma günü” ilan etti.

Kobani’de kadınların savaşın ön saflarında yer aldığı, kentin savunulmasındaki politik süreçlere aktif olarak katıldığı ve 134 günün sonunda IŞİD’in yenilgisiyle sonuçlanan direnişin üzerinden 11 yıl geçti.

Avrupa Birliği Türkiye Yurttaş Komisyonu’nun (EUTCC) 2014 yılında Kobani’deki insani duruma dikkat çekmek için küresel dayanışma günü olarak ilan ettiği “Dünya Kobani Günü”, her yıl 1 Kasım’da direnişin farklı coğrafyalardaki kadın mücadelelerine etkisini yeniden gündeme taşıyor.

Kobani’nin dünyadaki feminist hareketler için bir direniş sembolü olduğunu belirten akademisyen Vierelina Fernández, direnişin yalnızca kadın hareketlerine yeni bir ivme kazandırmakla kalmadığını, erkekleri de değiştirdiğini söyledi.

ABD’de Rutgers Üniversitesi’nde akademisyen Fernández, bu direnişin uluslararası feminist hareketlere yeni bir ivme kazandırdığını belirtti.

Kobani’nin dünyanın dört bir yanındaki kadınları daha cesur olmaya teşvik ettiğini söyleyen Vierelina Fernández, buradaki direnişin yalnızca kadın hareketlerini etkilemekle kalmadığını, erkeklerin düşünce yapısında da değişim yarattığına dikkat çekti.

“Kötüye karşı iyinin mücadelesinin en yakın örneği”

Kobani direnişinin uluslararası alanda bu denli geniş bir görünürlük kazanmasının iki temel nedeni olduğuna işaret eden Vierelina Fernández, birincisinin IŞİD’in uyguladığı şiddetin dünya çapında bilinmesi, ikincisinin ise kadınlar açısından en “kısıtlayıcı” bölgelerden biri olarak görülen bir coğrafyada kadınların IŞİD’e karşı zaferi olduğunu söyledi.

O dönemde DAİŞ’in dünyanın dört bir yanında eşi benzeri bulunmamış bir “şiddet simgesi” haline geldiğini anımsatan Vierelina Fernández, “Gerçekten de Kürt kadın savaşçılar olmasaydı Kobani’deki mücadele, dışarıdan bakanlar açısından ne yazık ki Ortadoğu’da yaşanan sıradan bir şiddet olayından ibaret görülüp geçiştirilirdi. Erkeklerin birbirleriyle savaşması olarak değerlendirilecekti.

Bu kadınların savaş meydanında yer alması ve zafer kazanması, üstelik bunu vahşeti ve kadın düşmanlığıyla nam salmış IŞİD’e karşı yapmaları, yaşananların dünya çapında dikkatleri üzerine çekmesini sağladı. Bu nedenle ABD ve Latin Amerika’da bu durum kahramanca bir başarı olarak karşılandı.

Ortadoğu’daki kadınlar yalnızca silahlanmakla kalmamış, kendilerini yalnızca ‘hizmetçi’ olarak gören terör örgütünü de ortadan kaldırmışlardı. Bu olay, modern siyasette ‘kötüye karşı iyinin’ mücadelesine en yakın örneklerden biriydi.

Bu durum, bölge dışındaki insanların yaşananlara ilgi göstermesini ve kadınlara destek vermesini sağladı” diye konuştu.

“Kobani’de kadınların görünür olması, feminist harekete ivme kazandırdı”

Mezopotamya Ajansı ‘ndan Deniz Karabudak ‘a konuşan Fernández, Kobani’de kadın savaşçıların savaş meydanında görünür olmasının dünya genelindeki feminist hareketlere yeni bir ivme kazandırdığını söyledi.

“Feministlere, özellikle de dünyanın başka bölgelerindeki kız kardeşleri kadar ağır bir kadın düşmanlığıyla karşı karşıya kalmayacak kadar ayrıcalıklı konumda olanlara, toplumsal cinsiyet eşitliği mücadelesinin kelimenin tam anlamıyla bir ölüm kalım meselesi olduğunu hatırlattı. Kobanili kadınlar bunun canlı kanıtıydı.

Kobanê, uluslararası feminist hareketler, özellikle de Latin Amerika’daki feminist hareketler için bir direniş sembolüne dönüştü. Ancak bunun nedeni yalnızca cesur kadınların silahlanarak mücadeleye katılması değildi. El Salvador, Nikaragua, Küba ve Kolombiya gibi pek çok ülke ve bölgede de kadın savaşçılar vardı.

Asıl belirleyici olan, bu kadınların kime karşı savaştığı oldu. Kadın düşmanlığıyla nam salmış, kadınların alınıp satıldığı pazarlar kuran bir örgüte karşı mücadele etmeleri, dünyanın dikkatini Kobani’ye çevirdi. Bu, Latin Amerikalı feministler için şu mesajı taşıyordu; ‘Bakın!

Bu kadınlar çok daha ağır bir kadın düşmanlığıyla karşı karşıya ve yine de başardıklarına bakın.’ Bu durum, pek çok Latin Amerikalı feministi mücadelelerini daha ileriye taşımaya, daha cesur olmaya ve daha fazlası için mücadele etmeye teşvik etti.”

“Uluslararası feminist dayanışma da çok katmanlı ve karmaşık”

Enternasyonalist bir feminist olarak Kobani’nin feminist direnişin sembolü olarak sahiplenmesinin kendisini heyecanlandırdığını dile getiren Vierelina Fernández, 2022 yılında Paris’te katıldığı 8 Mart Dünya Kadınlar Günü Yürüyüşü’ne dair izlenimlerini aktardı. Vierelina Fernández, “ABD’de ve Latin Amerika’da güçlü Kürt kadın örgütlerinin öncü bir rolde yer almasına ne yazık ki pek sık rastlanmıyor.

Ancak Batı Avrupa’da, özellikle Fransa ve Almanya’da, Ahmet Kaya Kürt Kültür Merkezi’nden kadınların Paris’teki 8 Mart Dünya Kadınlar Günü yürüyüşüne öncülük etmede merkezi bir rol üstlendiğini görmek, beni çok etkiledi. Kadınların çoğu, Kobani’yi sahiplenen dövizler ve pankartlar taşıyordu.

Giderek küreselleşen ve birbirine daha fazla bağlanan dünyamızın bu tür uluslararası feminist etkileşimleri kolaylaştırdığını ve birbirimizin özgün mücadeleleri ve sahip olduğumuz ayrıcalıklar hakkında daha fazla bilgi edinmemizi sağladığını düşünüyorum. Diğer ulusötesi siyasi hareketler gibi, uluslararası feminist dayanışma da çok katmanlı ve karmaşık, zaman zaman da zorluklar içeriyor.

Ancak Meksikalı-Amerikalı bir akademisyen olarak, Fransa gibi başka bir ülkede, 8 Mart Dünya Kadınlar Günü’nde farklılıklarını bir kenara bırakarak Kobani’yle dayanışma gösteren çok sayıda feministin bir araya geldiğini görmek, Kobani sembolünün farklı kesimlerden insanları bir araya getirdiğini açıkça ortaya koydu. Bu tür anlar, uluslararası feminist dayanışmanın sürekli geliştiğini ve güçlendiğini de gösteriyor.

Giderek gelişen ulusötesi feminist ağlar sayesinde, bir ülkede ya da bölgede kadınların ortaya koyduğu güç, dünyanın başka yerlerindeki kadınların ve erkeklerin yaşamlarını etkileyen bir domino etkisi yaratabiliyor” ifadelerini kullandı.

Kobani’deki mücadeleye ilişkin anlatıların ve elde edilen önemli siyasi kazanımların unutulmaması için herksin katkı sunması gerektiğini belirten Vierelina Fernández, “Neyse ki bu kazanımların birçoğu fotoğraf, şarkı, sinema ve edebiyat gibi farklı sanat dalları aracılığıyla ölümsüzleştirildi. Kobani’nin önemini ortaya koyan akademik çalışmalar ve gazetecilik ürünleri de bu mirası kayıt altına aldı.

Bu da konuyu 1 Kasım’ın önemine getiriyor. Dünya Kobani Günü’nü anmak, Kobani’de savaşan kadınların ve erkeklerin uğruna bedel ödediği ve büyük mücadelelerle kazandığı her şeyi hatırlamak açısından son derece önemli. Onlar, en zor görevi üstlendiler ve bunun için hayatlarını tehlikeye attılar.

Bizler de en azından onların fedakarlıklarını yaşatarak onurlandırabiliriz. Kürt özgürlük hareketine kendini adamış herkesin, aktivistlerin, feministlerin, akademisyenlerin ve gazetecilerin bu ortak kolektif hafızaya büyük ya da küçük katkılarda bulunmaları ve gelecek nesil için korumaları gerekiyor.

Bu konuda konuşun, yazın, bir video paylaşın, bir protestoya gidin, oy kullanın, biriyle sohbet edin. Herkes, Kobani’nin hafızasını ve siyasetini canlı tutmak için bir şekilde katkıda bulunmalı” dedi.

“Kadınları büyük riskler alma konusunda etkiledi”

Kobani direnişinin kadınları etkilediği kadar erkekler üzerinde de bir etkisi olduğunu vurgulayan Vierelina Fernández, şöyle devam etti: “Kobani direnişinde kadınların görünürlüğünün rolü ve bu görünürlüğün kadınların özgürleşmesine nasıl katkıda bulunduğunu konuştuğumuzda, bunun iki yönlü olduğunu göz önünde bulundurmalıyız. Daha önce de dediğim gibi, Kobanili kadınların kahramanca ve korkusuz eylemlerini görmek, dünyanın dört bir yanındaki kadınlara daha fazlasını talep etme, daha fazlasını yapma ve daha büyük riskler alma konusunda etkiledi.

Ancak aynı şekilde, Kobanili kadınları görmek erkekleri de değiştirdi ve onlara da ilham verdi. Son derece cinsiyetçi ve kadın düşmanı olan bazı erkekler, daha önce kadınlara dair, savaştıkları düşmanın, IŞİD’in bakış açısından pek de farklı olmayan bir anlayışa sahipti.

Dolayısıyla Kobanili kadınların silahlı mücadelede görünür olması, erkeklerin birçoğunun düşünce yapısını değiştirmede vazgeçilmez bir rol oynadı. Evet, Kobanê deneyimi dünyanın farklı yerlerindeki kadınların kadın hakları mücadelesini yeniden düşünmelerine katkıda bulundu.

Ancak aynı zamanda nüfusun diğer yüzde 50’sini oluşturan erkeklerin de ilk kez, en başından beri kadınların önünü neden kestiklerini sorgulamalarını sağladı.” (MA)

İlke TV'yi, Google'da tercih edilen kaynak olarak ekleyin İlke TV’nin özel haberlerini ve güncel gelişmeleri anında takip etmek için tıklayarak WhatsApp kanalımıza abone olabilirsiniz.