Ay Araştırma Programı, 2027'de dokuzuncu ülke hedefledi

Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır, Ankara'da yaptığı açıklamada, TÜBİTAK UZAY öncülüğünde geliştirilen Türkiye'nin ilk Ay görevi uzay aracında üretime, montaja ve sistem entegrasyonuna ilişkin çalışmaların tamamlandığını bildirdi. Araç, 2027'nin ilk aylarında fırlatılması hedeflenen görev için önce Ankara merkezli TUSAŞ bünyesindeki Uzay Sistemleri Entegrasyon ve Test Merkezi'ne gönderilecek. Fırlatma öncesi en zorlu süreçlerden biri olarak değerlendirilen testlerde aracın uzay ve fırlatma koşullarına dayanması ölçülecek. Isıl vakum testleriyle uzay ortamı, yapısal testlerle fırlatma şartları, elektromanyetik uyumluluk testleriyle ise araçtaki sistemlerin birlikte çalışma durumu incelenecek. Testlerin ardından araç, TÜBİTAK UZAY'ın ODTÜ yerleşkesindeki yeni temiz oda ve entegrasyon tesisinde son kontrollerden geçirilecek. Bu aşamayı tamamlayan uzay aracı, Kennedy Uzay Üssü'ne gönderilerek fırlatma hazırlıklarına alınacak. Görev planına göre araç, 2027'nin ilk aylarında uzaya gönderilecek ve Ay'a yaklaşık iki ayda ulaşacak. Ay yüzeyinden yaklaşık 100 kilometre yükseklikte bulunan kutupsal ve dairesel yörüngede en az üç ay görev yapması öngörülüyor. Görev performansına bağlı olarak operasyon süresinin 1,5 yıla kadar uzatılması mümkün olacak. Araç Ay yörüngesinde farklı bilimsel ölçümler gerçekleştirecek. Güneş rüzgarlarının Ay yüzeyiyle etkileşimi, yüzeyde suyun oluşum süreçleri, Ay'ın manyetik alanları ve ısıl özellikleri incelenecek. Yerli olarak geliştirilen bilimsel ekipmanlarla ayrıca Ay çevresindeki radyasyon ortamı ölçülecek. Bilimsel görevin tamamlanmasının ardından araç, kontrollü yavaşlatma manevralarıyla Ay yüzeyine ulaştırılacak. Türkiye'nin kendi imkanlarıyla geliştirdiği Hibrit İtki Sistemi'nin yörünge yükseltme ve Ay yörüngesinden çıkarma ateşlemelerinde kullanılacağı açıklandı. Kacır, bu sistemin derin uzayda dünya tarihinde ilk kez uygulanmasını hedeflediklerini söyledi. Uzay aracı yaklaşık 3,5 ton ağırlığında. Araçta yüzde 80'in üzerinde yerlilik oranı bulunuyor. İMECE ve TÜRKSAT 6A projelerinde geliştirilen uçuş bilgisayarı ile haberleşme, güç, ısıl kontrol ve yörünge operasyonları kabiliyetlerinden de bu görevde yararlanıldı. Uydu teknolojilerinde yıllar içinde biriktirilen mühendislik birikimi Ay uzay aracına aktarıldı. Kacır, bugüne kadar Ay görevi yapan ülkelerin sekiz olduğunu belirterek Türkiye'nin kendi mühendislik kabiliyetleriyle dokuzuncu ülke olmayı hedeflediğini söyledi. Programın Türkiye'ye derin uzay operasyonlarında deneyim kazandırması ve Ay yörüngesinde bilimsel araştırmalar yürütmesi bekleniyor.