Gümüşte çöküş!
- Yapay zekâ yatırımlarına yönelik soru işaretleri, elektrikli araç pazarındaki arz fazlası ve güneş panellerinde azalan tüketim beklentileri fiyatları baskıladı
- Güçlenen dolar ve yükselen ABD tahvil getirileri de düşüşü hızlandırdı
Yılın başında 121,65 dolarla tarihî zirvesini gören ons gümüş, 17 Kasım işlemlerinde 46,55 dolara kadar gerileyerek son 13 ayın en düşük seviyesini test etti. Böylece rekor seviyeye göre kayıp yüzde 60'ı aştı. TSİ 08:30 itibarıyla fiyatlarda 47,80 dolara yakın denge arayışı sürdü.
Gümüşte yaşanan sert geri çekilmede sanayi talebine yönelik beklentilerin zayıflaması, yapay zekâ yatırımlarının geleceğine ilişkin soru işaretleri ve ABD Merkez Bankasının (FED) para politikası öne çıkıyor. İşte fiyatları baskılayan 5 önemli gelişme… 1-YAPAY ZEKÂ YATIRIMLARI Gümüşün elektronik sistemler, yarı iletkenler ve veri merkezlerinde kullanılan önemli bir ham madde olması, yapay zekâ yatırımlarını fiyatlar açısından kritik hale getiriyor.
Ancak son dönemde teknoloji devlerinin milyarlarca dolarlık harcamalarının ne zaman ve ne ölçüde kazanca dönüşeceği sorgulanmaya başladı. JP Morgan, 2026 yılında küresel yapay zekâ yatırımlarının 900 milyar dolara ulaşmasını beklerken, büyük teknoloji şirketlerinin sermaye harcamalarındaki artış hızının yavaşlamasına dikkat çekiyor.
Bankanın kasım ayı değerlendirmesinde, büyük teknoloji şirketlerinin yatırım planlarındaki yukarı yönlü revizyonların da son çeyreklerde belirgin şekilde yavaşladığı vurgulanıyor. Bu tablo, yapay zekâ kaynaklı sanayi talebinin geleceğine ilişkin iyimserliği törpülüyor.
2-ELEKTRİKLİ ARAÇTA ARZ FAZLASI Gümüş talebinin önemli bir bölümü de otomotiv elektroniği, elektrikli araçlar ve şarj altyapısından geliyor. Ancak özellikle Çin'de üretim ile nihai talep arasındaki makasın açılması dikkat çekiyor.
2026'nın ilk çeyreğinde de Çin'de elektrikli araç ihracatı iki katından fazla artarken, yurt içi yeni enerjili araç satışları yüzde 25 geriledi. Üreticiler arasındaki fiyat rekabeti ve stok baskısı da gümüş talebine yönelik kaygıları canlı tutuyor.
3- PANELLERDE TÜKETİM AZALIYOR Gümüşün endüstriyel kullanımında en önemli alanlardan biri de güneş panelleri. Ancak bu sektörde iki gelişme talep beklentilerini zayıflatıyor. Özellikle Çin'de güneş enerjisi kurulumlarının öngörülen seviyelerin gerisinde kalması ve yüksek gümüş fiyatları nedeniyle üreticilerin metal kullanımını azaltmaya yönelmesi dikkat çekiyor.
Metals Focus'un son tahminlerine göre fotovoltaik sektöründe üreticiler, gümüş yerine bakır kullanımına yönelik çalışmaları hızlandırıyor. Böylece enerji dönüşümünün uzun vadede gümüş talebini artıracağı beklentisine rağmen, kısa vadede tüketimde düşüş yaşanıyor.
4- FED, DOLAR VE TAHVİL Gümüşteki düşüşün önemli bir sebebi de ABD'de para politikasına ilişkin beklentiler. Ekim enflasyonunun tahminlerin üzerinde gelmesi ve FED üyelerinden gelen şahin mesajlar, faiz artışı ihtimalini gündeme taşıdı.
Bu süreçte dolar endeksi güçlenirken, ABD'nin 10 yıllık tahvil getirisi yüzde 5,10 seviyesinin üzerine çıktı. Doların değer kazanması, ABD para birimi üzerinden fiyatlanan gümüşü uluslararası yatırımcılar açısından pahalılaştırıyor.
Tahvil getirilerindeki yükseliş de faiz getirisi bulunmayan değerli metalleri elde tutmanın fırsat maliyetini artırıyor. Böylece gümüş hem yatırım talebindeki zayıflamadan hem de sanayi talebine yönelik soru işaretlerinden etkileniyor.
5-ARZ AÇIĞI DÜŞÜYOR Gümüş piyasasında yıllardır devam eden arz açığı, fiyatları destekleyen önemli unsurlardan biriydi. Ancak son veriler, bu açığın daraldığını ve fiziksel piyasadaki sıkışıklığın hafiflediğini gösteriyor.
Gümüş Enstitüsü ve Metals Focus'un 12 Kasım tarihli değerlendirmesine göre küresel gümüş talebinin 2026'da yüzde 5 düşerek 1,08 milyar ons olması bekleniyor. Sanayi talebinde de yüzde 3'lük gerileme öngörülüyor. Buna karşılık maden üretiminin yaklaşık 834 milyon onsla yatay kalması bekleniyor.
Piyasanın yine de 35 milyon ons arz açığı vermesi tahmin ediliyor. Ancak yatırım fonlarının gümüş varlıklarında yıl başından kasıma kadar yaklaşık 55 milyon ons düşüş yaşanması, fiyatları destekleyen yatırım talebinin zayıfladığını da ortaya koydu.
Arz açığının geçen yıla göre daralması, piyasadaki fiziksel sıkışıklığı azaltıyor. HEDEFLER DE AŞAĞI ÇEKİLDİ Gümüşteki sert düşüş, uluslararası finans kuruluşlarının fiyat tahminlerini de değiştirdi. Yılın başında 100 doların üzerindeki seviyelerin konuşulduğu piyasada, son tahminler çok daha temkinli bir görünüm ortaya koyuyor.
Commerzbank, ocak ayında 2026 yıl sonu için 95 dolar olarak açıkladığı hedefini temmuz ayında 67 dolara indirdi. JP Morgan, yılın son çeyreğine yönelik ortalama fiyat tahminini mayıstaki 90 dolardan ağustosta 63 dolara çekti.
UBS, aralık ayı fiyat beklentisini 85 dolardan 70 dolara düşürürken, ING de son çeyrek ortalaması için 84 dolarlık tahminini 74 dolara revize etti. Bank of America ise mayıs ayında 2026 yılı ortalaması için 85,93 dolar öngörürken, ekim ayında, son çeyrek ortalaması için 55 dolar seviyesini gündeme getirdi.
Günde en fazla 3 kritik gelişme. Bildirim kirliliği yok, anında bilgi.
Kategori: Ekonomi
Yayın: 17 Kasım 2026 06:32 · Kaynak: turkiyegazetesi.com.tr