Kırmızı Pancar Tansiyonu Düşürür mü? Bilimsel Araştırmalar Ne Diyor?

Bilimsel literatürde Beta vulgaris olarak bilinen kırmızı pancar, içerdiği yüksek inorganik nitrat sayesinde kalp ve damar sağlığı üzerindeki potansiyel etkileriyle dikkat çekiyor. Özellikle yüksek tansiyon hastaları üzerinde yapılan klinik çalışmalar, bu sebzenin kan basıncını düzenleyici bir rol oynayabileceğine işaret ediyor.

Pancarın yapısında bulunan nitrat, vücutta nitrik okside dönüşerek damar duvarlarındaki düz kasların gevşemesini sağlıyor ve böylece kan akışına karşı oluşan direnci azaltıyor. Londra Queen Mary Üniversitesi tarafından 2015 yılında Hypertension dergisinde yayımlanan kapsamlı bir araştırma, bu mekanizmayı somut verilerle destekledi.

Çalışmaya katılan 68 yetişkin üzerinde yapılan denemelerde, dört hafta boyunca günlük 250 mililitre nitrat zengini pancar suyu tüketen grupta, büyük tansiyon değerlerinde ortalama 7,7 mmHg düzeyinde anlamlı bir düşüş gözlemlendi. Plasebo grubunda ise benzer bir iyileşme kaydedilmedi.

2024 yılında Nutrition, Metabolism and Cardiovascular Diseases dergisinde yayımlanan ve 349 hipertansiyon hastasını kapsayan 11 farklı araştırmanın meta-analizi, pancar suyunun büyük tansiyon üzerindeki olumlu etkisini destekler nitelikte sonuçlar sundu. Bu derlemeye göre, pancar suyu tüketenlerde büyük tansiyon değerleri kontrol gruplarına kıyasla ortalama 5,31 mmHg daha düşük seyretti.

Bununla birlikte, araştırmacılar küçük tansiyon ve 24 saatlik ölçümlerdeki verilerin istatistiksel olarak kesinlik taşımadığına dikkat çekti. Kırmızı pancarın sağladığı bu etkiler, ürünün yetiştirilme koşulları, çeşidi ve hazırlama yöntemlerine göre farklılık gösterebiliyor.

Çiğ olarak tüketildiğinde 100 gramında yaklaşık 43 kalori, 325 miligram potasyum ve 109 mikrogram folat gibi zengin besin değerleri barındıran pancar; lif, betalain pigmentleri ve protein açısından da oldukça değerli bir kaynak. Ancak evde hazırlanan pancar suları ile klinik çalışmalarda kullanılan standartlaştırılmış ürünlerin nitrat seviyeleri her zaman aynı olmayabiliyor.

Uzmanlar, kırmızı pancarın tansiyon üzerindeki etkisinin bilimsel bir temeli olsa da, bu durumun mevcut tansiyon ilaçlarının yerine geçmeyeceğini önemle hatırlatıyor. Ayrıca, kan basıncındaki bu geçici düşüşlerin uzun vadede inme, kalp krizi veya ölüm riskini azaltıp azaltmadığı konusunda henüz net bir kanıt bulunmuyor.

Bu nedenle, pancar tüketiminin dengeli bir beslenme planının parçası olarak görülmesi ve tıbbi tedavilerin aksatılmaması gerektiği vurgulanıyor.