Akçakale’de kayalara oyulmuş 10 tarihî sarnıç! Derinlikleri 5,5 metreye ulaşıyor

Şanlıurfa’nın Akçakale ilçesinde kayalıkların içine oyularak yapılan yaklaşık 10 tarihî sarnıç tespit edildi. Düderi Sarnıç Alanı olarak bilinen yapı grubu, farklı ağız biçimleri ve derinlikleriyle dikkat çekiyor. Şanlıurfa Valiliği tarafından hazırlanan 2026 tarihli Kültür Atlası envanterine göre Roma dönemiyle ilişkilendirilen sarnıçların ölçülebilen örneklerinde derinlik 5,5 metreye kadar ulaşıyor.

Düderi Sarnıç Alanı nerede bulunuyor?

Tarihî su yapıları, Akçakale ilçesine bağlı Boybeyi Mahallesi’ndeki Oymakaya Küme Evleri’nin yaklaşık 1 kilometre kuzeyinde yer alıyor. Alan, Düderi Nekropol Alanı’nın ise yaklaşık 80 metre güneyinde bulunuyor. Masif kireç taşı kayalıkların üzerine ve içine oyulan sarnıçlar, bölgenin geçmişteki su depolama yöntemlerine ilişkin önemli izler taşıyor.

Sarnıçların derinliği 5,5 metreye ulaşıyor

Kültür Atlası’nda yer alan envanter çalışmasında bölgede yaklaşık 10 sarnıç belirlendiği, bunlardan ölçüleri alınabilen dört tanesinin ayrıntılı olarak belgelendiği aktarılıyor. Yapıların ağız bölümleri yuvarlak, kare ve dikdörtgene yakın biçimlerde tasarlanmış. Gövdeleri ise aşağıya doğru genişleyen armudi bir yapıya sahip.

Ölçümleri yapılan sarnıçlarda ağız çapları 90 santimetre ile 1,5 metre arasında değişiyor. Derinlikleri 50 santimetre ile 5,5 metre arasında ölçülen yapıların iç yüzeylerinde de farklılıklar bulunuyor. Bazı sarnıçların sıvalı, bazılarının ise sıvasız olduğu envanter kayıtlarında belirtiliyor.

Tarihî sarnıçlarda tahribat izleri bulunuyor

Düderi Sarnıç Alanı’nın envanterinde yapıların korunma durumuna ilişkin sorunlara da yer veriliyor. Erozyonla taşınan toprağın bazı sarnıçları doldurduğu, kimi yapıların ise moloz ve çöplerle kaplandığı belirtiliyor. Alanın doğal etkenlerin yanı sıra insan kaynaklı tahribata da maruz kaldığı kaydediliyor.

Roma dönemiyle ilişkilendirilen alan, envanterde ikinci derece arkeolojik sit potansiyeli taşıyan bölge olarak tanımlanıyor. Ancak sarnıçların kesin inşa tarihleri ve her birinin hangi dönemlerde kullanıldığı ayrı ayrı belirtilmiyor.

Yaklaşık 10 yapının tespit edildiği alanda ayrıntılı ölçüm ve belgeleme çalışmalarının dört sarnıç üzerinde gerçekleştirildiği bilgisi de tarihî mirasın mevcut durumunun değerlendirilmesi açısından önem taşıyor.