Nermin Yıldırım Kara: “Depremin Yıktığı Hatay’da Kültür Mirası İhmal Ediliyor; Tarihî Kiliseler ve Eserler Hâlâ İhya Edilmedi!”

CHP Hatay Milletvekili Nermin Yıldırım Kara:

"Antakya Arkeoloji Müzesi'nde hasar gören 245 eser nerede, ne zaman ziyarete açılacak; tescilli 84 vakıf eserinin ve Uzun Çarşı'nın restorasyonu ne durumdadır?"

"Antakya Rum Ortodoks Kilisesi ile İskenderun’daki katedral niteliğindeki Aziz Nikola ve Aziz George kiliselerine ödenek ayrılmamış, taş taş üstüne konmamıştır."

"Güllü Bahçe merkezindeki sit alanlarına inşaat molozları dökülüyor; Dekuk Şelalesi ve Geçilmez Kanyonu etrafında patlatılan taş ocakları doğayı ve turizmi tehdit ediyor."

"Belediyelerden tahsil edilecek kültür varlıkları katkı payı alacağı 90 milyon lirayı bulmuştur; bu kaynaklar duruyorsa Hatay’ın tarihi mirası için ne zaman harcanacaktır?"

Cumhuriyet Halk Partisi (CHP) Hatay Milletvekili Nermin Yıldırım Kara, Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Plan ve Bütçe Komisyonu’nda gerçekleştirilen Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın 2027 Yılı Bütçesi görüşmelerinde söz aldı. 6 Şubat depremlerinin en büyük yıkıma yol açtığı Hatay'daki tarihi ve kültürel varlıkların son durumuna dikkat çeken Kara; Antakya Arkeoloji Müzesi'ndeki eserlerden Uzun Çarşı ve tarihi camilere, ihya edilmeyi bekleyen tarihi kiliselerden sit alanlarına dökülen molozlara ve kanyonları tehdit eden taş ocaklarına kadar pek çok hayati konuyu Komisyon gündemine taşıdı.

CHP Hatay Milletvekili Nermin Yıldırım Kara’nın Komisyonda gerçekleştirdiği konuşma şöyle:

Sayın Bakan, hayırlı ve uğurlu olsun diliyorum bütçemiz. Ben Hatay milletvekiliyim, dolayısıyla Hatay'da 6 Şubat depremleri sonrasında meydana gelen yıkım sonrasındaki kültür varlıklarıyla ilgili birkaç size sorum olacak.

"ANTAKYA MÜZESİ'NDEKİ 245 HASARLI ESER NE ZAMAN ZİYARETE AÇILACAK?"

Özellikle Antakya'daki Uzun Çarşı'nın restorasyon çalışmaları, Antakya'daki tarihî kimliğinin önemli bir yere sahip olduğunu biliyorsunuz. Mahremiye Camii, Şeyh Ali Camii, Kurtuluş Caddesi'ndeki çalışmalar ne durumda? Bunları bilmek istiyoruz.

Aynı zamanda, Hatay'daki Antakya Arkeoloji Müzesi... Strateji ve Bütçe Başkanlığı demiş ki: "245 eser hasar gördü." Şimdi, bu çalışmalar ne durumda? Bu eserler nerede, ne zaman ziyarete açılacak? Bilmek istiyoruz. Vakıflar Genel Müdürlüğüne bağlı 84 adet tescilli eserin durumunu merak ediyoruz.

Ayrıca, tarihî Antakya evlerinde özel mülkiyetten kaynaklı restorasyon problemleri ne hâlde? Bunları bilmemiz lazım. Yine, bugün Antakya'daki Güllü Bahçe merkezinde sit alanlarına inşaat molozları dökülüyor eğer ilgilenirseniz, muhtarın numarasını sizlere vermek istiyorum.

"TARİHÎ KİLİSELERE ÖDENEK AYRILMIYOR, TAŞ TAŞ ÜSTÜNE KONMADI"

Şimdi, birçok şey camiler restore edilirken özellikle Habib-i Neccar'ı biliyorsunuz, ki oldu ancak bazı kiliselerle ilgili durumları size aktarmak istiyorum: Antakya'daki Rum Ortodoks Kilisesi bu kiliselere neden oraya bir kaynak ayrılmadığına dair cemaat vakıf başkanı da bazı bilgileri size ulaştırmamı söyledi. Şimdi, üçüncü mıntıka 41 ve 61 no.lu parseldeki kilisenin müştemilatı ve iş yerleri ÇŞB'ye devredilerek onların aktardığı bütçeyle sanırım bir ihya çalışması başlatıldı.

Ama 61'inci parseldeki kilisenin ana binasıyla ilgili niye ödenek ayırmıyorsunuz? Neden bu yapılmıyor? Bunu oradaki cemaat çok soruyor ve bu büyük bir katedral niteliğinde, Hristiyan dünyası için önemli bir merkez, bunu eğer ifade edeceğim.

Yine, İskenderun'da çok önemli iki kilisemiz var: Aziz Nikola ve Aziz George Kilisesi. Bakın, Aziz Nikola'da henüz taş taşın üstüne bile konmadı, burası da katedral niteliğinde büyük bir ibadethane. Kaynak olmadığı için depremden bu yana hiçbir restorasyon çalışması yapılmadı.

Takriben 2024'te kesin metraj çalışmasına göre 4 milyon dolar gibi bir ödeneğe ihtiyaç duyduğunu yine envanter çalışmaları yaparak bize de iletiyorlar. Aziz George Kilisesi ise yine burası da hem Alevilerin hem Sünnilerin hem Hristiyanların ortak kullandığı bir ibadethane orada mumlar yakılıyor, adaklar yapılır yani toplumun her kesimine, her rengine hitap eden bu kutsal alanların Hatay halkı adına sizden ihyasıyla ilgili mutlaka çalışmaları istiyoruz.

"SİT ALANLARI VE TAŞ OCAKLARI DOĞAL MİRASI TEHDİT EDİYOR"

Belen ilçemiz, burada, depremde hasar gören Belen Kurtuluş Hamamı vardı. Özellikle, Belen halkı bunun neden yapılmadığına, hizmete açılmadığına dair sizden bu soruların cevabını bekliyor: Yayladağı'nda Birinci ve Üçüncü Derece Sit Alanları, Karamağara Birinci Derece Arkeolojik Sit Alanı, Yayladağı Şenköy Sit Alanı projeleri hem 2025'teki yatırım planına alınmış ama akıbeti nedir, bilmiyoruz.

Defne'de Dekuk Şelalesi Harbiye'de biliyorsunuz, aynı zamanda Dörtyol'daki Geçilmez Kanyonu'nun etrafında da bir sürü taş ocağı var, bunları bilmelisiniz veya yanınızdaki bürokratlar bunlara özel ilgi göstermeli. Yanlarındaki taş ocaklarını patlatıyorlar Dekuk Şelalesi'ni biliyorsunuz ki patlattılar.

Geçilmez Kanyonu ve bu Dekuk Şelalesi'nin eğer mutlaka turizme kazandırılarak gerçekten kültür mirası olarak gelecek kuşaklara aktarılmasını çok önemsiyoruz.

"KÜLTÜR PAYI ALACAĞI 90 MİLYON LİRA; NEDEN HARCANMIYOR?"

Bir de son olarak şunu ifade etmek isterim ki Sayın Bakan, yine, raporlardan kültür varlıklarının katkı payına ilişkin, belediyelerden kültür varlıkları katkı payı tahsilatına ilişkin bir rakam var. Şu an itibarıyla 2025 öncesi 86 milyon, bu yıl itibarıyla 90 milyon gibi bir rakamın, katkı payının alacak toplamı var mı?

Varsa niye duruyor, nereye harcayacaksınız? Burada ya sorularımıza sözlü veya bürokratlarınız yazılı olarak cevap verirse, Hatay halkı adına sizlere teşekkür etmiş olacağız sorularımıza cevap verirseniz.