İspanya Vox Partisi: Küresel Sağın Yeni Köprüsü

İspanya'nın Vox partisi, Disenso Vakfı üzerinden Latin Amerika'dan Washington'a uzanan bir sağ ağ kurdu; Orbán sonrası Avrupa aşırı sağındaki boşluğu doldurmayı hedefliyor.

· 3 dk 5 İspanya Vox Partisi: Küresel Sağın Yeni Köprüsü Makao'da ilk ulusal güvenlik davasında eski milletvekili Au Kam-san'a 12,5 yıl hapis İspanya'da 29 Kasım'da yapılacak genel seçim öncesinde anket şirketleri, aşırı sağcı Vox partisinin parlamentodaki sandalye sayısını ikiye katlayabileceğini ve muhafazakâr Halk Partisi (PP) lideri Alberto Núñez Feijóo'nun kurabileceği bir koalisyon hükümetinde vazgeçilmez ortak haline gelebileceğini öngörüyor. Parti, bu olası yükselişiyle birlikte son yıllarda sessizce ördüğü uluslararası ağ sayesinde iç siyasi ağırlığının ötesinde bir küresel etki alanı taşıyor.

Macaristan'ın eski başbakanı Viktor Orbán'ın iktidardan düşmesi, Avrupa aşırı sağında liderlik boşluğu yarattı. Vox lideri Santiago Abascal, Fidesz, Fransa'nın Ulusal Birlik (RN), İtalya'nın Ligi, Belçika'nın Vlaams Belang ve Portekiz'in Chega partisini bir araya getiren pan-Avrupa grubu Patriots.eu'nun başkanlığını yürütüyor.

Brüksel merkezli Freedom & Sovereignty Initiative Europe başkanı Frank Furedi'ye göre Vox, "diğer siyasi güçlere açık bir hareket" olarak nişini oyarak dikkat çekti. Madrid Carlos III Üniversitesi siyaset bilimcisi Guillermo Fernández Vázquez ise partiyi "iletişim düğümü, köprü ve mafsal" olarak tanımlıyor.

Vox, 2020'da kurduğu Madrid merkezli Disenso Vakfı üzerinden Latin Amerika ile kurumsal bağlar geliştirdi. Vakfın başlıca girişimlerinden Foro Madrid, kıtadaki sağ partileri, politikacıları ve örgütleri bir araya getiriyor.

Parti, son altı yılda vakfa milyonlarca euro aktardı. Fernández Vázquez'e göre Vox, Arjantin Devlet Başkanı Javier Milei ve Şili'deki sağ lider José Antonio Kast gibi isimlere hareketleri henüz küçükken ulaştı; bu erken temaslar, söz konusu liderler iktidara geldiğinde veya öne çıktığında kalıcı ilişkilere dönüştü.

Nisan ayında Madrid'i ziyaret eden Venezuelalı muhalefet lideri María Corina Machado, Abascal ile görüşürken Başbakan Pedro Sánchez ile görüşmeyi reddetti.

Vox'un Latin Amerika hattı, Washington'daki muhafazakâr çevrelerle de birleşiyor. Vox milletvekili ve Disenso Vakfı direktörü Jorge Martín Frías, 2024'te Abascal ile birlikte Muhafazakâr Siyasi Eylem Konferansı'na (CPAC) katıldı; Amerikan muhafazakâr düşünce kuruluşu Heritage Foundation'ın etkinliklerinde ve 2026 Miami Güvenlik Forumu'nda konuştu.

Furedi'ye göre Vox üyeleri, "daha dinamik ve çağdaş bir İspanyolca kültür" inşa etmeye de ilgi duyuyor. Macaristan'ın muhafazakâr düşünce kuruluşu MCC'den Balázs Orbán, Vox'un "sofistike" yaklaşımı ve üyelerinin hem İngilizce hem İspanyolca konuşabilmesi sayesinde transatlantik "bağlantı" kurduğunu söylüyor.

Vox'un dil becerisi, Brüksel'de de avantaj sağlıyor. Furedi, Fransa'nın Ulusal Birlik partisinin üyelerinin İngilizce konuşmaya isteksizliğinin aksine Vox'un İspanyolca kimliğini "abartılı" bir mesele yapmadığını, daha "rahat" davrandığını belirtiyor.

Bu, partinin Avrupa'da arabulucu konumunu güçlendirdi. Orbán'ın düşüşüyle Fidesz ve İtalya Başbakanı Giorgia Meloni liderliğindeki Kardeşler İtalya gibi aktörler eski etkiyi paylaşmaya çalışıyor; Furedi'ye göre Vox, "dürüst arabulucu" ve küresel muhatap olarak öne çıkıyor.

Martín Frías, 29 Kasım seçiminin Vox'un Avrupa misyonu için fırsat yaratacağını söylüyor. Avrupa Komisyonu'nu Avrupa Birliği'ni baltalamakla suçlayan milletvekili, AB'yi "iyi bir icat" olarak nitelendirirken üye ülkelerin egemen ve işbirliğine dayalı bir birlik vizyonunu savunuyor.

Fransa'nın Ulusal Birlik partisi başkanı Jordan Bardella da benzer şekilde AB'yi içten dönüştürme hedefini dile getirdi. Macaristan'ın eski başbakanı Orbán ise Fidesz'in iktidardan düşmesiyle Brüksel'de daha fazla zaman geçirebileceklerini ve süreci hızlandırabileceklerini ifade etti.