Bir Dergi Kapağından çok Daha Fazlası: Dünya Yeniden Paylaşılırken: Kapitalizmin Yeni Evresi, çok Kutuplu Hegemonya Savaşı Ve 2027’nin şifreleri
- 2027 KAPAĞI ANALİZİ DÜNYA YENİDEN PAYLAŞILIRKEN: KAPİTALİZMİN YENİ EVRESİ, ÇOK KUTUPLU HEGEMONYA SAVAŞI VE 2027’NİN ŞİFRELERİ CELAL EREN ÇELİK YAZDI The Economist’in 2027 kapağında savaş uçakları, tanklar, uydular, yapay zekâ, gözetleme kameraları, bankalar, düşen finans grafikleri,
THE ECONOMIST 2027 KAPAĞI ANALİZİ
DÜNYA YENİDEN PAYLAŞILIRKEN: KAPİTALİZMİN YENİ EVRESİ, ÇOK KUTUPLU HEGEMONYA SAVAŞI VE 2027’NİN ŞİFRELERİ
CELAL EREN ÇELİK YAZDI
The Economist’in 2027 kapağında savaş uçakları, tanklar, uydular, yapay zekâ, gözetleme kameraları, bankalar, düşen finans grafikleri, seçim sandıkları, yanan ormanlar ve ticaret gemileri aynı dünyanın parçaları olarak resmediliyor. Türkiye’yi çağrıştıran ay yıldızlı gökyüzünün altında Arap Yarımadası, Kremlin’in yakınında kum saati, Çin bayrağının altında kalabalıklar ve onların üzerinde bir kamera bulunuyor.
Peki bütün bu semboller ne anlatıyor? Dünya, bir hegemonun yerini diğerinin aldığı yeni bir döneme mi giriyor; yoksa kapitalist üretim ilişkilerinin, teknolojinin, finansın ve askerî gücün farklı merkezlerde yeniden örgütlendiği tarihsel bir kırılmanın eşiğinde mi?
BİR DERGİ KAPAĞI, ONLARCA SEMBOL VE TEK BÜYÜK SORU
17 Kasım 2026.
Dünyanın önde gelen ekonomi ve siyaset yayınlarından The Economist, geleneksel The World Ahead özel sayısının 2027 kapağını kamuoyuna sundu.
Derginin gelecek yıl için hazırladığı kapaklar, uzun zamandır yalnızca gazetecilik ve ekonomik öngörü faaliyetinin konusu değil. Kullanılan görsel semboller, figürlerin birbirleriyle ilişkileri ve kimi zaman ilk bakışta anlaşılmayan çizimler, dünyanın farklı ülkelerinde geniş tartışmalara yol açıyor.
Bu tartışmaların bir bölümü, kapakların gelecekte yaşanacak olaylara ilişkin gizli mesajlar taşıdığı düşüncesine dayanıyor.
Ancak The Economist’in kapaklarını anlamanın daha kapsamlı bir yolu var.
Küresel kapitalizmin işleyişini, sermaye birikiminin tarihsel dönüşümünü, devletler arasındaki hegemonya mücadelelerini ve teknolojik gelişmelerin üretim ilişkileri üzerindeki etkilerini birlikte değerlendirmek.
Çünkü gelecekteki bütün gelişmelerin gizli bir küresel konsey tarafından önceden planlandığını varsaymadan da dünyanın nasıl yeniden şekillendiğini açıklamak mümkün.
Hatta böyle bir varsayıma ihtiyaç duymamak, analizimizi daha sağlam bir tarihsel zemine oturtuyor.
Kapitalist dünya sistemi, tek merkezden yönetilen ve bütün aktörlerin aynı hedef doğrultusunda hareket ettiği homojen bir yapı değil.
Devletler, sermaye grupları, finans merkezleri, teknoloji şirketleri ve uluslararası kurumlar arasında sürekli rekabetin, işbirliğinin ve çıkar çatışmalarının yaşandığı bir sistem.
Dolayısıyla 2027 kapağını değerlendirirken temel sorumuz, derginin gelecekte yaşanacak olayları önceden bilip bilmediği olmamalı.
Asıl sorumuz şu:
Küresel kapitalizmin ekonomik temelleri değişirken, dünya üzerindeki siyasal, askerî ve finansal güç neden aynı hızda yeniden dağılmıyor?
Ve bundan daha önemlisi:
Bu tarihsel uyumsuzluk, dünyayı nasıl bir hegemonya mücadelesine sürüklüyor?
The Economist’in 2027 kapağının merkezinde duran büyük mesele, bizim okumamıza göre tam da burada bulunuyor.
1945’TE KURULAN DÜZEN, 2027’NİN DÜNYASINI TAŞIYABİLİR Mİ?
İkinci Dünya Savaşı sonrasında kurulan uluslararası ekonomik ve siyasal düzen, ABD’nin üretim, finans ve askerî kapasitesinin belirleyici olduğu tarihsel koşullar içerisinde şekillendi.
Bretton Woods kurumları, doların uluslararası parasal sistemdeki rolü, Batı merkezli güvenlik ittifakları ve savaş sonrasında gelişen uluslararası ticaret düzeni bu yapının temel unsurlarıydı.
Ancak 1945 sonrasında kurulan düzenin seksen yılı aşkın süre boyunca değişmeden kaldığını düşünmek tarihsel bir hata olur.
1970’lerin başında Bretton Woods’un sabit kur sisteminin sona ermesi, neoliberal ekonomi politikalarının yükselişi, Sovyetler Birliği’nin dağılması, küresel üretim zincirlerinin genişlemesi ve Çin’in dünya ekonomisindeki ağırlığının artması, sistemin yapısında önemli değişimler yarattı.
Özellikle Çin’in küresel sanayi üretimindeki yükselişi, dünya kapitalizminin üretim coğrafyasını dönüştürdü.
Batılı şirketlerin üretim faaliyetlerini daha düşük maliyetli coğrafyalara taşıması, uluslararası sermaye hareketlerinin serbestleşmesi ve küresel tedarik ağlarının genişlemesi, uzun yıllar boyunca kapitalist küreselleşmenin önemli mekanizmaları oldu.
Fakat zaman içerisinde ortaya tarihsel bir çelişki çıktı.
Dünya üretiminin ağırlık merkezi giderek Asya’ya kayarken, küresel finansal ve askerî güç dağılımı aynı ölçüde değişmedi.
Çin, dünya sanayi üretiminin en önemli merkezlerinden biri hâline gelirken ABD; doların uluslararası konumu, derin sermaye piyasaları, ileri teknoloji şirketleri, askerî ittifakları ve küresel güç projeksiyonu sayesinde belirleyici etkisini sürdürdü.
Rusya, ekonomik büyüklüğünden farklı olarak nükleer caydırıcılığı, askerî kapasitesi ve enerji kaynakları üzerinden stratejik ağırlığını korudu.
Avrupa Birliği ise büyük bir ekonomik pazar ve düzenleyici güç olmasına rağmen, ortak güvenlik ve dış politika alanlarında kendi iç farklılıklarıyla karşı karşıya kaldı.
Böylece uluslararası sistemde yeni bir güç dağılımı oluşmaya başladı.
Ancak bu dağılım, ABD’nin yerini Çin’in aldığı basit bir hegemonya değişimine işaret etmiyor.
Daha karmaşık bir yapıya doğru ilerliyoruz:
Finansal, üretimsel, teknolojik, askerî ve diplomatik üstünlüğün farklı merkezlerde yoğunlaştığı asimetrik bir çok kutupluluk.
Bu nedenle yeni dünya düzeni, bir devletin diğerinin tahtına oturmasıyla açıklanamaz.
Daha doğru soru, farklı güç merkezlerinin hangi alanlarda üstünlük kurabildiği ve bu üstünlüğü uluslararası sistemin kurallarını belirlemek için nasıl kullandığıdır.
HABER ALTERNATİF GENEL YAYIN YÖNETMENİ CELAL EREN ÇELİK’İN İSME ÖZEL İMZALI “BAĞIMSIZ TÜRKİYE’NİN STRATEJİK YOL HARİTASI- İSME ÖZEL İMZALI 3’LÜ KOLEKSİYON SETİ” SİPARİŞ LİNKİ:
YENİ HEGEMONYA SAVAŞI: TOPRAKLARDAN VERİYE, LİMANLARDAN ALGORİTMALARA
Tarih boyunca büyük güç mücadelelerinin merkezinde topraklar, limanlar, ticaret yolları, enerji kaynakları ve stratejik geçiş noktaları bulundu.
Bunlar bugün de önemini koruyor.
Ancak 21. yüzyılın yeni hegemonya mücadelesinde bu alanlara başka unsurlar ekleniyor.
Yarı iletkenler.
Yapay zekâ.
Veri merkezleri.
Uydu haberleşmesi.
Kritik mineraller.
Dijital finans altyapısı.
Enerji iletim sistemleri.
Küresel lojistik ağları.
Bu unsurların her biri, ekonomik üretim ve askerî kapasite açısından stratejik önem taşıyor.
Artık bir ülkenin yalnızca belirli bir coğrafyada askerî varlık göstermesi, o coğrafyadaki ekonomik süreçleri bütünüyle kontrol ettiği anlamına gelmiyor.
Üretimin teknolojik altyapısı, finansman kaynakları, enerji ihtiyacı ve dünya pazarlarına erişimi de belirleyici.
The Economist kapağındaki mikroçipler, yapay zekâ beyni, bankalar, savaş uçakları, uydular ve gemiler bu nedenle aynı tarihsel dönüşümün farklı unsurları olarak okunabilir.
Burada yeni hegemonya mücadelesinin temel sorusu ortaya çıkıyor:
Küresel üretim ve dolaşım süreçleri üzerinde en fazla kontrolü kim kuracak?
Bu soru, yalnızca devletleri değil, büyük teknoloji şirketlerini, finans kurumlarını ve uluslararası sermaye gruplarını da kapsıyor.
Üstelik bu aktörlerin çıkarları her zaman örtüşmüyor.
ABD merkezli bir teknoloji şirketinin küresel üretim ve ticaret ilişkileriyle Amerikan devletinin güvenlik öncelikleri arasında farklılıklar bulunabilir.
Avrupa şirketlerinin Çin pazarındaki ekonomik çıkarları ile Avrupa devletlerinin teknoloji güvenliği politikaları her zaman aynı yönde gelişmeyebilir.
Dolayısıyla yeni dünya düzeninin oluşumu, birbirleriyle rekabet eden çok sayıda stratejik planın ve ekonomik çıkarın karşılaşmasından doğuyor.
YAPAY ZEKÂ: YENİ ÜRETİCİ GÜÇLERİN KİMİN DENETİMİNDE OLACAĞI SORUSU
Ancak bu figürü yalnızca teknolojik ilerleme olarak okumak, dönüşümün ekonomik ve sınıfsal niteliğini gözden kaçırmak olur.
Yapay zekâ, üretim süreçlerinden finansal piyasalara, savunma teknolojilerinden kamu yönetimine kadar geniş bir alanda dönüşüm yaratma potansiyeli taşıyor.
Bu dönüşümün merkezinde iki farklı mesele bulunuyor.
Birincisi, yapay zekânın üretkenliği artırma ve mevcut iş süreçlerini değiştirme kapasitesi.
İkincisi ise bu teknolojilerin mülkiyetinin ve ekonomik getirilerinin kimlerde yoğunlaşacağı.
Büyük yapay zekâ sistemlerinin geliştirilmesi, yüksek maliyetli işlemciler, veri merkezleri, enerji altyapısı ve büyük ölçekli finansman gerektiriyor.
Dolayısıyla teknolojik gelişme, kendiliğinden ekonomik gücün toplumun bütün kesimlerine eşit biçimde dağılması anlamına gelmiyor.
Aksine teknoloji altyapısını kontrol eden şirketlerin ve devletlerin ekonomik etkisi artabilir.
Bu noktada üretici güçlerdeki dönüşüm ile üretim ilişkileri arasındaki tarihsel çelişki belirginleşiyor.
Yeni teknolojiler daha yüksek üretkenlik yaratırken, bu üretkenlik artışının emek ile sermaye arasında nasıl paylaşılacağı ayrı bir siyasal iktisat meselesi.
The Economist’in resmî 2027 değerlendirmesi de yapay zekâ şirketlerinin karmaşık borçlanma ilişkileri ve olası finansal kırılganlıkları üzerinde duruyor.
Dergi, yapay zekânın siyasal, finansal ve siber güvenlik risklerinin artabileceğini öngörürken, istihdam ve çevre üzerindeki etkilerine ilişkin bazı kaygıların abartıldığını savunuyor.
Burada derginin yaklaşımı ile daha eleştirel bir siyasal iktisat okuması arasında önemli bir ayrım ortaya çıkıyor.
Teknolojik verimlilik artışı, toplumsal refahın otomatik olarak artacağı anlamına gelmez.
Belirleyici olan, yeni teknolojilerin hangi mülkiyet ilişkileri içerisinde kullanıldığı ve ortaya çıkan ekonomik değerin nasıl bölüşüldüğüdür.
Yapay zekâ çağının temel sorusu, makinelerin insanlardan daha fazla iş yapıp yapamayacağı değil; makinelerin yarattığı ekonomik değerin kim tarafından kontrol edileceği olabilir.
BANKALAR, DÜŞEN GRAFİKLER VE TAHVİL PİYASALARININ SESSİZ TEHLİKESİ
Kapakta sütunlu bir finans kurumu ve yakınında aşağı yönlü kırmızı bir grafik bulunuyor.
Bu görseller, finansal istikrarsızlık ve ekonomik kırılganlık temalarını çağrıştırıyor.
Ancak burada derginin resmî açıklaması daha somut bir ipucu sunuyor.
Dergi, özellikle yüksek borçluluk düzeyine sahip gelişmiş ekonomilerin kamu maliyesi sorunlarına ve yükselen tahvil getirilerine dikkat çekiyor.
Bu mesele yalnızca finans piyasalarının teknik bir sorunu değil.
Devletlerin borçlanma maliyetlerinin yükselmesi, kamu bütçelerinden altyapı yatırımlarına, sosyal harcamalardan savunma finansmanına kadar geniş bir alanda sonuçlar doğurabilir.
Özellikle büyük ekonomilerin aynı anda yüksek borç yükleri, savunma harcamaları, teknoloji yatırımları ve enerji dönüşümünün maliyetleriyle karşı karşıya kalması önemli.
Burada yeni dünya düzeninin temel çelişkilerinden biri ortaya çıkıyor.
Devletler stratejik rekabette geri kalmamak için daha fazla yatırım yapmak isterken, bu yatırımların finansmanı üzerindeki baskılar da artabilir.
Üstelik yapay zekâ yatırımlarının önemli bölümünün özel sermaye ve finans piyasaları üzerinden yürütülmesi, teknolojik dönüşüm ile finansal kırılganlıklar arasında yeni bağlantılar yaratıyor.
Dolayısıyla kapaktaki banka ve düşen grafik, yalnızca bir borsa çöküşü ihtimalinden daha geniş bir soruna işaret ediyor olabilir:
Küresel kapitalizm yeni bir teknolojik ve askerî rekabet dönemine girerken, bu rekabetin finansal maliyetlerini nasıl karşılayacak?
ÇİN BAYRAĞI, KALABALIKLAR VE GÖZETLEME KAMERASI: DİJİTAL OTORİTENİN YENİ YÜZÜ
Kapaktaki Çin bayrağının altında kalabalık insan figürleri bulunuyor.
Bu sahnenin yakınındaki kamera benzeri çizim, görselin yalnızca Çin’in ekonomik veya teknolojik yükselişini temsil etmediği yönünde bir yorum geliştirmeye imkân veriyor.
Dijital gözetim sistemleri, yüz tanıma teknolojileri, veri analizi ve algoritmik sınıflandırma araçları, devletlerin toplumsal denetim kapasitesini artırabilir.
Çin’in bu alandaki uygulamaları, devlet merkezli dijital yönetim modelleri açısından önemli bir araştırma konusu.
Ancak burada dikkat edilmesi gereken önemli bir ayrım bulunuyor.
Dijital gözetim yalnızca Çin’e özgü değil.
Batılı devletler ve büyük teknoloji şirketleri de farklı hukuki ve kurumsal yapılar içerisinde büyük ölçekli veri toplama ve analiz kapasitesine sahip.
Dolayısıyla mesele, teknolojinin yalnızca belirli bir siyasal rejimde baskı aracı olarak kullanılması değil.
Daha geniş anlamda, dijital altyapının mülkiyeti ve kontrolü ile siyasal iktidar arasındaki ilişki.
Bu nedenle Çin bayrağı ve kamera figürleri üzerinden şu soruyu sormak mümkün:
Yeni dünya düzeninde teknoloji, üretim kapasitesinin artırılması kadar toplumların izlenmesi, sınıflandırılması ve yönlendirilmesinde de belirleyici bir güç aracına mı dönüşüyor?
Bu soru, 2027 sonrasının yalnızca ekonomik değil, siyasal rejimler bakımından da önemli bir tartışma alanı olacağını gösteriyor.
TAYVAN: 2027 TARİHİNİN ASKERÎ VE TEKNOLOJİK ANLAMI
Burada özellikle dikkat edilmesi gereken ayrım, askerî hazırlık hedefi ile belirli bir tarihte savaş başlatılması kararının aynı şey olmaması.
2027’nin Çin askerî modernizasyonu açısından önem taşıması, o yıl mutlaka Tayvan’a yönelik bir saldırı gerçekleştirileceği anlamına gelmiyor.
Ancak Tayvan meselesinin önemi yalnızca askerî değil.
Tayvan, ileri yarı iletken üretim kapasitesi ve küresel teknoloji tedarik zincirlerindeki konumu nedeniyle ekonomik açıdan da stratejik bir merkez.
Bu nedenle Tayvan çevresindeki gerilim, dünya üretiminin teknolojik altyapısı üzerindeki rekabetle doğrudan bağlantılı.
Bir yanda askerî caydırıcılık ve bölgesel güvenlik dengeleri, diğer yanda çip üretimi ve teknoloji tedarik zincirleri bulunuyor.
Böylece yeni hegemonya mücadelesinin karakteri daha açık hâle geliyor.
Askerî rekabet ile teknolojik üretim üzerindeki kontrol, artık birbirinden ayrı iki stratejik alan olarak değerlendirilemez.
JAPONYA’NIN UYDUSU: UZAYDA YENİ ASKERÎ MİMARİ
Kapakta Japonya bayrağı taşıyan uydu, ilk bakışta küçük bir ayrıntı gibi görünüyor.
Ancak Japonya’nın uzay politikaları incelendiğinde bu sembolün arkasında daha geniş bir stratejik dönüşüm bulunduğu görülüyor.
Japonya’nın resmî uzay politikası belgeleri, 2027 mali yılına kadar yerli uydularla tespit ve takip kapasitesinin geliştirilmesini hedefliyor.
Ayrıca askerî haberleşme uyduları, uzay alanı farkındalığı, hipersonik silahların izlenmesi ve yapay zekâ destekli askerî bilgi sistemleri üzerinde çalışmalar yürütülüyor.
Japon Savunma Bakanlığının 2025 tarihli uzay savunması yol haritasında, hava savunma yapısının uzay boyutunu da kapsayacak şekilde yeniden örgütlenmesine ilişkin hedefler yer alıyor.
Bu gelişmelerin jeopolitik anlamı önemli.
Çünkü modern savaş teknolojilerinde uzay altyapısı, keşif, haberleşme, hedef tespiti, erken uyarı ve operasyonel koordinasyon bakımından giderek daha fazla önem kazanıyor.
Dolayısıyla uzaydaki teknolojik kapasite, kara, deniz ve hava kuvvetlerinin etkinliğini de etkileyebilir.
Japonya’nın uzay yatırımlarını, Çin’in askerî modernizasyonu ve ABD-Japonya güvenlik işbirliğinden tamamen bağımsız değerlendirmek mümkün değil.
Ancak kapaktaki Japon uydusunun yalnızca askerî gelişmelere işaret ettiğini düşünmek de eksik kalır.
Bu nedenle uydu sembolü, iki farklı dönüşümü aynı anda çağrıştırıyor olabilir:
Uzayın askerî rekabet alanı olarak önem kazanması ve uzay ekonomisinin yeni bir sermaye birikim alanına dönüşmesi.
TRUMP SESSİZCE GİTMEYECEK: AMERİKAN HEGEMONYASININ İÇ GERİLİMLERİ
The Economist’in 2027 kapağındaki en dikkat çekici siyasal ifadelerden biri, Trump’ın siyasal döneminin son aşamasına ilişkin başlık.
Derginin editörü Tom Standage, Trump sonrası dönemin şekillenmeye başladığını belirtirken Amerikan başkanının siyasal etkisini korumak ve mirasını belirlemek amacıyla daha sert girişimlerde bulunabileceğini öngörüyor.
Başkanlık kararnameleri, hukuki mücadeleler ve dış politika hamleleri bu değerlendirmenin parçaları arasında.
Ancak bu öngörüyü yalnızca Trump’ın kişisel siyasal geleceği üzerinden değerlendirmek yetersiz kalır.
Asıl mesele, ABD’nin küresel sistemdeki konumunu değişen ekonomik koşullar altında nasıl korumaya çalışacağı.
ABD’nin teknoloji politikaları, ticaret tarifeleri, sanayi teşvikleri ve askerî ittifakları birbirinden bağımsız süreçler değil.
Bunlar aynı zamanda Amerikan kapitalizminin kendi içerisindeki çıkar farklılıklarıyla da bağlantılı.
Küresel pazarlarda faaliyet gösteren büyük teknoloji şirketleri, yerli sanayi üretimini güçlendirmek isteyen sermaye kesimleri, finans kuruluşları ve savunma sanayii şirketleri her zaman aynı ekonomik önceliklere sahip değil.
Bu nedenle ABD’nin uluslararası sistemdeki stratejisini yalnızca Washington’ın dış politika tercihleri üzerinden açıklamak eksik kalır.
Amerikan sermayesinin farklı kesimlerinin çıkarları ve iç siyasal güç mücadeleleri de belirleyici.
Burada Trump’ın siyasal dönemi, daha geniş bir tarihsel çelişkinin görünür hâle geldiği bir alan olarak değerlendirilebilir.
ABD, küresel ekonomik ve askerî üstünlüğünü korumaya çalışırken, bu üstünlüğün dayandığı uluslararası ekonomik ilişkilerin dönüşümüyle de karşı karşıya bulunuyor.
Bu nedenle Trump sonrası dönemin asıl sorusu, ABD’nin dünya siyasetinden çekilip çekilmeyeceği değil.
ABD’nin mevcut hegemonik konumunu korumak için hangi ekonomik, teknolojik, diplomatik ve askerî araçları kullanacağı.
KREMLİN, KOVBOY VE KUM SAATİ: ABD-RUSYA REKABETİNDE ZAMAN DARALIYOR MU?
Kapakta Kremlin’i çağrıştıran kuleler, bunlara yaklaşan atlı figür ve hemen yakınındaki kum saati, dikkat çekici bir sembolik kompozisyon oluşturuyor.
Kum saati ise belirli bir stratejik karar için zamanın daraldığına işaret ediyor olabilir.
Ancak bu sembollerden doğrudan ABD ile Rusya arasında askerî çatışma yaşanacağı sonucunu çıkarmak mümkün değil.
Daha geniş bir okuma, Washington ve Moskova arasındaki stratejik rekabetin yeni karar süreçleriyle karşı karşıya bulunmasıdır.
Rusya’nın uluslararası sistemdeki etkisi, ekonomik üretim kapasitesinden farklı olarak nükleer caydırıcılığı, enerji kaynakları ve askerî gücü üzerinden de şekilleniyor.
Bu nedenle Rusya, Çin ile aynı türden bir hegemonik güç merkezi değil.
Çin’in küresel sanayi üretimindeki konumuyla Rusya’nın askerî ve enerji kapasitesi farklı güç araçları oluşturuyor.
Bu farklılık, yeni çok kutuplu sistemin neden simetrik bir yapı olmayacağını da gösteriyor.
Dünya, eşit ekonomik ve askerî kapasitelere sahip birkaç büyük blok arasında bölünmüyor.
Aksine farklı alanlarda farklı üstünlüklere sahip güç merkezlerinin rekabet ettiği bir sisteme doğru ilerliyor olabilir.
Burada bir de parantez açalım…
ABD’de Pentagon tarafından finanse edilen pek çok stratejik analiz raporuna imza atan Rand Corporatıon 10 Kasım 2026 tarihinde Ready for War 2030: A Scenario – Bolstering the UK and NATO’s Preparedness isimli yeni raporunu yayınladı.
Rapor bir öngörü senaryonu şeklinde kaleme alınmıştı ve “Putin sonrası Rusya’yı” ele alıyordu…
Raporun öngörü analiz dosyasına göre;
Ocak 2027: Senaryoda Putin doğal nedenlerle hayatını kaybediyor.
Mart 2027: İktidar mücadelesini güvenlik aygıtı kazanıyor ve eski bir FSB generali devlet başkanı oluyor.
Nisan–Temmuz 2027: Ukrayna’da ateşkes sağlanıyor, ancak kalıcı barış görüşmeleri sonuçsuz kalıyor.
Mayıs 2030: Rusya’nın Estonya’nın Narva bölgesine müdahalesiyle NATO-Rusya savaşı başlıyor.
Dolayısı ile bu raporun yayınlanmasından sadece 7 gün sonra yayınlanan The Economist’in 2027 kapağındaki “Rusya-ABDL-kum saati” tasvirleri de daha da çarpıcı bir şekilde anlam kazanıyor…
Parantezimizi kapattıktan sonra The Economist 2027 kapağı analizimize “İRAN SONRASI ORTADOĞU” başlığımız ile devam ediyoruz…
İRAN SONRASI ORTA DOĞU: MEKKE ANLAŞMASI VE TÜRKİYE’NİN YENİ STRATEJİK KONUMU
The Economist kapağının sağ üst bölümünde Türkiye bayrağını çağrıştıran ay yıldızlı kırmızı gökyüzü, deve ve palmiye figürleriyle birlikte yer alıyor.
Bu görsel, Türkiye ile Arap Yarımadası arasında yeni bir güvenlik ve jeopolitik ilişki kurulabileceği yönünde yorumlanabilir.
The Economist, İran savaşının bölgesel siyaset, enerji akışları ve gıda güvenliği üzerinde etkiler yaratacağını öngörüyor.
Özellikle gübre tedarikindeki sorunların ve enerji piyasalarındaki değişimlerin küresel sonuçlarına dikkat çekiyor.
Bu bağlamda Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan arasında imzalanan Mekke Ortak Savunma Anlaşması önemli bir gelişme.
7 Ağustos 2026’da Mekke’de imzalanan anlaşma, üç ülke arasında ortak caydırıcılığı ve savunma işbirliğini güçlendirmeyi hedefliyor.
Anlaşmanın temel ilkelerinden biri, taraflardan birine yönelik silahlı saldırının diğerlerine de yönelmiş kabul edilmesi.
31 Ağustos 2026’da İstanbul’da gerçekleştirilen Stratejik Siyasi ve Savunma Komitesi toplantısı ise işbirliğinin kurumsallaştırılması yönünde bir aşama oluşturdu.
Türkiye’de anlaşmanın onaylanmasını uygun bulan kanun da 14 Kasım 2026’da yayımlandı.
Bütün bunlar, söz konusu güvenlik mimarisinin yalnızca diplomatik bir niyet açıklamasından ibaret olmadığını gösteriyor.
Ancak burada önemli bir ayrım bulunuyor.
Mekke Anlaşması’nın varlığı, kapaktaki Türkiye ve Arap Yarımadası sembollerinin doğrudan bu anlaşmayı temsil ettiğini kanıtlamıyor.
Bu bağlantı, görsel kompozisyon ile güncel diplomatik gelişmelerin birlikte değerlendirilmesinden doğan özgün bir jeopolitik yorum.
Yine de üzerinde durulması gereken önemli bir yorum.
Çünkü Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan’ın savunma alanında kurumsal işbirliğini geliştirmesi, bölgesel güvenlik ilişkilerinin yeniden şekillenmesi bakımından dikkat çekici.
Bu üç ülkenin askerî kapasitesi, savunma sanayii, finansman imkânları ve bölgesel etkileri farklı alanlarda yoğunlaşıyor.
Dolayısıyla işbirliği, tamamlayıcı kapasitelere dayanan yeni bir güvenlik düzenlemesi oluşturabilir.
Ancak bu durum, Türkiye’nin bölgedeki bütün devletleri kapsayan tek bir askerî komuta merkezinin başına geçtiği anlamına gelmiyor.
Ayrıca anlaşmanın savunma yükümlülüklerinin nasıl uygulanacağı, tarafların kendi anayasal ve hukuki süreçleriyle bağlantılı.
Burada Türkiye açısından asıl stratejik soru ortaya çıkıyor:
Yeni bölgesel güvenlik mimarileri, Türkiye’nin ekonomik ve teknolojik bağımsızlığını da güçlendirecek mi; yoksa askerî ve diplomatik manevra alanını genişletirken yeni bağımlılık ilişkileri mi oluşturacak?
Bu sorunun cevabı yalnızca savunma anlaşmalarında değil, Türkiye’nin üretim kapasitesinde, teknoloji altyapısında, enerji ilişkilerinde ve finansman seçeneklerinde aranmalı.
KIZILDENİZ: KÜRESEL TİCARETİN DAMARLARINDAKİ HEGEMONYA MÜCADELESİ
Kapaktaki kırmızı deniz, gemiler ve zincir figürleri, Kızıldeniz ve küresel tedarik zincirleri üzerinden okunabilecek önemli bir görsel bütünlük oluşturuyor.
Bu yorumun dayanağı, kırmızı renkli denizin tek başına Kızıldeniz’i çağrıştırması değil.
Gemiler ve zincir sembolünün aynı sahnede bulunması.
Kızıldeniz, Süveyş Kanalı ve Babülmendep Boğazı üzerinden geçen deniz ticareti açısından stratejik öneme sahip.
Bu güzergâhta yaşanan güvenlik sorunları, uluslararası taşımacılık maliyetlerini, teslim sürelerini ve enerji akışlarını etkileyebilir.
Burada yeni hegemonya mücadelesinin önemli bir boyutu ortaya çıkıyor.
Bir devletin veya güç merkezinin belirli enerji kaynaklarına erişebilmesi kadar, bu kaynakların dünya pazarlarına ulaşacağı güzergâhların güvenliği de belirleyici.
Üstelik küresel üretim zincirleri, hammaddelerin, ara malların ve nihai ürünlerin farklı coğrafyalar arasında taşınmasına dayanıyor.
Bu nedenle deniz ticaret yollarındaki kesintiler, yalnızca lojistik şirketlerini değil, sanayi üretimini ve sermaye birikimini de etkileyebilir.
Kapaktaki zincir figürü, tedarik zincirinin kilitlenmesi veya deniz ticaretinin engellenmesi yönünde yorumlanabilir.
Görselden hareketle geliştirilmiş bir jeostratejik okuma.
Bununla birlikte ortaya koyduğu soru son derece somut:
Yeni dünya düzeninde hegemonik güç, yalnızca üretim merkezlerini kontrol edenlerin değil, üretim ile pazar arasındaki stratejik geçiş noktalarını etkileyebilenlerin de elinde mi yoğunlaşacak?
AVRUPA: POPÜLİZMİN YÜKSELİŞİ, DİJİTAL SİYASET VE SANDIK DEMOKRASİSİNİN SINIRLARI
Marine Le Pen’in siyasal konumu, Fransa’nın kamu maliyesi sorunları ve Avrupa Birliği’nin kurumsal dengeleri birlikte değerlendiriliyor.
Ancak Avrupa’daki siyasal dönüşümü yalnızca seçim sonuçları veya göç tartışmaları üzerinden açıklamak yeterli değil.
Sanayi üretiminin dönüşümü, enerji maliyetleri, kamu borçları, gelir dağılımı, toplumsal güvencesizlik ve geleneksel partilerin temsil kapasitesi de bu sürecin parçaları.
Algoritmik içerik dağıtımı, siyasal reklamcılık, veri analizi ve dezenformasyon ağları, seçmenlerin bilgiye erişim koşullarını etkileyebilir.
Bu durum, seçimlerin biçimsel meşruiyeti ile demokratik kamusal tartışmanın niteliği arasında gerilim yaratabilir.
Ancak dijital araçların seçim süreçlerini etkileyebilmesi, seçim sonuçlarının bütünüyle önceden belirli merkezler tarafından kontrol edildiğini kanıtlamaz.
Asıl mesele, siyasal rekabetin gerçekleştiği dijital altyapının mülkiyeti ve denetimi.
Bu noktada daha geniş bir soru ortaya çıkıyor:
Demokratik karar alma süreçlerinin iletişim altyapısı giderek az sayıda büyük şirketin ve devlet kurumunun kontrolünde yoğunlaşırken, siyasal temsil mekanizmaları nasıl etkileniyor?
Bu soru, yalnızca Avrupa için değil, dijitalleşen bütün siyasal sistemler açısından önem taşıyor.
ATLANTİK BLOKU: ORTAK HEGEMONİK ÇIKARLAR, FARKLI EKONOMİK ÖNCELİKLER
Yeni çok kutuplu dünya düzenini tartışırken Atlantik sistemini tek iradeyle hareket eden, kendi içerisinde çelişkisiz bir yapı olarak değerlendirmek yanlış olur.
ABD ile Avrupa devletleri arasında güçlü askerî, ekonomik ve kurumsal ilişkiler bulunuyor.
Ancak bu ilişkiler, bütün alanlarda aynı çıkarların savunulduğu anlamına gelmiyor.
Sanayi teşvikleri, teknoloji düzenlemeleri, enerji maliyetleri, ticaret politikaları ve Çin ile ekonomik ilişkiler konusunda farklı öncelikler ortaya çıkabiliyor.
Bu nedenle Atlantik sisteminin kendi içerisindeki çıkar çatışmaları da yeni dünya düzeninin oluşumunu etkileyebilir.
Üstelik çok kutupluluğa geçiş, yalnızca Atlantik sisteminin dışındaki güçlerin yükselişiyle açıklanamaz.
Mevcut hegemonik düzenin kendi içindeki ekonomik ve siyasal çelişkiler de bu sürecin parçası.
Ancak burada başka bir yanılgıdan da kaçınmak gerekiyor.
Atlantik hegemonyasına karşı çıkmak, otomatik olarak tam bağımsızlık anlamına gelmez.
Bir ülkenin ABD merkezli finansal veya teknolojik bağımlılık ilişkilerinden uzaklaşması, başka bir büyük güce bağımlı hâle gelmeyeceği anlamına gelmiyor.
Dolayısıyla bağımsızlık, yalnızca ittifak değiştirmekle ölçülemez.
Gerçek stratejik özerklik; üretim kapasitesi, teknolojik yetkinlik, finansman seçenekleri, enerji güvenliği ve bağımsız karar alma imkânlarının birlikte değerlendirilmesini gerektirir.
OZEMPIC ETKİSİ: İLAÇ TEKNOLOJİLERİ VE BEDENİN YENİ EKONOMİSİ
Dergi, bu ilaçların yalnızca sağlık sektörünü değil, tüketim davranışlarını da değiştirebileceğini öngörüyor.
Giyim, kozmetik, spor ve uzun yaşam teknolojileri bu dönüşümün olası ekonomik alanları arasında gösteriliyor.
Bu konu, ilk bakışta büyük güç rekabeti ve jeopolitik çatışmaların yanında ikincil görünebilir.
Ancak kapitalizmin yeni sermaye birikim alanlarını anlamak bakımından önem taşıyor.
Çünkü biyoteknoloji ve ilaç endüstrisi, insan sağlığına ilişkin bilimsel gelişmelerin büyük ölçekli ticari faaliyetlerle birleştiği alanlardan biri.
Yeni ilaçların geliştirilmesi, patent hakları, fiyatlandırma politikaları, sağlık sistemlerinin finansmanı ve tüketim davranışları üzerinde etkiler yaratabilir.
Burada temel soru, bilimsel ilerlemenin ekonomik değerinin nasıl üretildiği ve nasıl paylaşıldığı.
Bu nedenle kapaktaki ilaç ve laboratuvar sembolleri, yalnızca sağlık teknolojilerinin gelişimini değil, biyoteknolojinin yeni sermaye birikim alanlarından biri hâline gelmesini de çağrıştırıyor.
İKLİM KRİZİ, ENERJİ VE GÖÇ: YENİ DÜZENİN TOPLUMSAL MALİYETİ
Kapağın alt bölümünde yangınlar, termometre, petrol varili, rüzgâr türbinleri, yıkılmış yapılar ve çadırlar bulunuyor.
Bu görseller, iklim değişikliği, enerji güvenliği ve insani krizler arasında bağlantı kurulmasına imkân veriyor.
Dergi aynı zamanda yenilenebilir enerjinin yalnızca iklim değişikliğiyle mücadele açısından değil, küresel enerji piyasalarındaki dalgalanmalara karşı stratejik bir seçenek olarak önem kazanacağını savunuyor.
Çünkü fosil yakıtlara bağımlılığın azaltılması, enerji ithalatçısı ülkelerin dış ilişkilerini etkileyebilir.
Ancak yenilenebilir enerji teknolojileri de kritik mineraller, batarya üretimi, elektrik şebekeleri ve ileri teknoloji altyapıları üzerinden yeni bağımlılıklar oluşturabilir.
Dolayısıyla enerji dönüşümü, uluslararası güç mücadelesinin dışında gerçekleşen teknik bir süreç değil.
Yeni üretim ve ticaret ilişkilerinin şekillendiği önemli bir ekonomik alan.
Aynı şekilde iklim krizinin toplumsal maliyetleri de eşit biçimde dağılmıyor.
Kuraklık, tarımsal üretim kayıpları, enerji maliyetleri ve aşırı hava olayları farklı ülkeleri ve toplumsal kesimleri farklı ölçülerde etkiliyor.
Bu nedenle iklim krizini yalnızca çevresel bir sorun olarak değerlendirmek yeterli değil.
İklim krizi aynı zamanda üretim, bölüşüm, göç ve uluslararası eşitsizlik meselesi.
HOLLYWOOD, YAPAY ZEKÂ VE KÜLTÜR ENDÜSTRİSİNİN YENİ KRİZİ
Dergi, büyük film serilerinin yeniden çevrimlerini, mevcut markaların tekrar kullanılmasını ve düşük bütçeli bağımsız üretimlerin yükselişini tartışıyor.
Bu mesele, kültür endüstrisinin ekonomik modeli açısından önemli.
Büyük stüdyoların yüksek maliyetli yapımlara ve mevcut fikrî mülkiyet markalarına bağımlılığı, yeni teknolojiler ve değişen tüketici davranışlarıyla karşı karşıya.
Yapay zekâ destekli üretim araçları, dijital dağıtım platformları ve bağımsız içerik üreticileri, kültürel üretimin maliyet ve dağıtım yapısını değiştirebilir.
Dolayısıyla Hollywood başlığı, kapağın diğer ekonomik ve teknolojik sembollerinden tamamen bağımsız değil.
Burada da aynı temel soru bulunuyor:
Yeni teknolojiler üretim imkânlarını genişletirken, kültürel üretimin mülkiyeti ve ekonomik getirileri kimlerde yoğunlaşacak?
ÇOK KUTUPLULUK: BAĞIMSIZLIĞIN GARANTİSİ Mİ, YENİ BAĞIMLILIKLARIN ZEMİNİ Mİ?
2027 sonrasında uluslararası sistemin çok merkezli bir yapıya doğru evrilmesi, kapitalist üretim ilişkilerinin ortadan kalkacağı anlamına gelmiyor.
Birden fazla hegemonik güç merkezinin bulunması, sömürü ve bağımlılık ilişkilerini kendiliğinden sona erdirmez.
Aksine yeni nüfuz mücadeleleri, ticaret bloklaşmaları, teknoloji bağımlılıkları ve bölgesel rekabetler ortaya çıkabilir.
Bununla birlikte çok kutupluluk, Türkiye ve Küresel Güney ülkeleri açısından yeni diplomatik ve ekonomik manevra alanları da yaratabilir.
KONU İLE İLGİLİ CELAL EREN ÇELİK KİTABI MİLLİYETÇİ DEMOKRATİK SOL VE ULUSLARIN ÇIKIŞI SİPARİŞ LİNKİ:
Farklı finansman kaynaklarına erişim, teknoloji ortaklıklarının çeşitlendirilmesi, enerji tedarikinin yeniden düzenlenmesi ve yeni ticaret güzergâhlarının geliştirilmesi bu imkânlar arasında.
Ancak bu fırsatların gerçek bağımsız kalkınmaya dönüşmesi, ülkelerin kendi iç ekonomik yapılarıyla da bağlantılı.
Bir ülkenin uluslararası pazarlık gücünün artması, o ülkenin üretim ve teknoloji kapasitesinin aynı ölçüde geliştiği anlamına gelmez.
Bu nedenle Türkiye gibi bölgesel güçlerin yeni dünya düzenindeki konumunu değerlendirirken yalnızca askerî ve diplomatik etkinliğe bakmak yeterli değil.
Sanayi üretimi, yüksek teknoloji kapasitesi, enerji bağımlılığı, finansman yapısı ve sermaye birikim modeli de birlikte incelenmeli.
Burada yeni dünya düzeninin belki de en önemli tarihsel çelişkisi ortaya çıkıyor.
Çok kutupluluk devletlerin uluslararası manevra alanını genişletebilir; fakat bu manevra alanının ekonomik bağımsızlığa dönüşmesi, ülkelerin kendi üretim ve mülkiyet ilişkilerine bağlıdır.
KAPAKTA LİDERLER VAR, BANKALAR VAR, SİLAHLAR VAR: PEKİ EMEK NEREDE?
The Economist kapağının siyasal iktisat açısından dikkat çekici yönlerinden biri, görsel kompozisyonda siyasal liderlerin, finans kurumlarının, teknolojik araçların ve askerî sistemlerin belirgin biçimde yer alması.
Buna karşılık toplumlar çoğunlukla kalabalık insan figürleri üzerinden temsil ediliyor.
Ancak görselin sunduğu dünya tasvirini eleştirel biçimde değerlendirmek için önemli bir başlangıç noktası oluşturuyor.
Çünkü küresel kapitalizmin dönüşümünü yalnızca devletler, bankalar, teknoloji şirketleri ve askerî güçler üzerinden açıklamak yeterli değil.
Üretim süreçlerinin temel toplumsal aktörleri olan çalışanların, emekçi sınıfların ve farklı toplumsal kesimlerin konumu da belirleyici.
Yapay zekâ ve otomasyonun istihdam üzerindeki etkileri, üretkenlik artışının paylaşımı, gelir dağılımı, sosyal güvenlik sistemleri ve emek örgütlenmeleri yeni dönemin ekonomik ve siyasal karakterini etkileyecek.
Aynı şekilde Avrupa’daki siyasal kutuplaşmalar, Küresel Güney’deki bağımsız kalkınma arayışları ve büyük güçlerin sanayi politikaları da sınıfsal ilişkilerden tamamen bağımsız değerlendirilemez.
Burada temel bir soru ortaya çıkıyor:
Yeni dünya düzeninde devletlerin ve sermaye gruplarının güç dağılımı değişirken, toplumların üretimden aldığı pay ve siyasal karar süreçlerindeki etkisi de değişecek mi?
Bu soruya cevap vermeden yeni düzenin daha adil veya daha bağımsız olacağını söylemek mümkün değil.
KAPİTALİZM ÇÖKMÜYOR; TARİHSEL ÖRGÜTLENME BİÇİMİ DEĞİŞİYOR OLABİLİR
The Economist’in 2027 kapağında resmedilen gelişmeler, küresel kapitalizmin birden fazla alanda eş zamanlı dönüşüm baskısıyla karşı karşıya bulunduğunu düşündürüyor.
Finansal piyasalar yeni kırılganlıklar taşıyor.
Yapay zekâ ve otomasyon üretim süreçlerini dönüştürüyor.
Çin’in sanayi ve teknoloji kapasitesi küresel güç dağılımını etkiliyor.
ABD mevcut finansal ve askerî konumunu korumaya çalışıyor.
Rusya, askerî ve enerji kapasitesi üzerinden stratejik önemini sürdürüyor.
Avrupa ekonomik ve siyasal çelişkilerle karşı karşıya.
Türkiye gibi bölgesel aktörler ise farklı güç merkezleri arasındaki rekabet içerisinde yeni stratejik alanlar elde etmeye çalışıyor.
Ancak bütün bu gelişmeler, kapitalist üretim ilişkilerinin ortadan kalktığını göstermiyor.
Daha çok kapitalizmin tarihsel örgütlenme biçiminin değişebileceğine işaret ediyor.
Devlet destekli sanayi politikalarının güçlenmesi, teknoloji ve veri üzerindeki kontrolün yoğunlaşması, enerji güvenliğinin ön plana çıkması ve askerî-ekonomik rekabetin sertleşmesi, yeni dönemin önemli özellikleri olabilir.
Burada kapitalizmin yapısal dönüşümü ile hegemonya merkezlerinin yeniden dağılımı birbirini dışlayan süreçler değil.
Tam tersine birbirlerini etkileyen ve hızlandıran gelişmeler.
Yeni üretici güçler, sermaye birikiminin biçimini değiştirirken; değişen sermaye birikimi ve güç ilişkileri de uluslararası sistemin yeniden örgütlenmesini etkiliyor.
Bu nedenle 2027’nin dünyasını yalnızca ABD-Çin rekabeti veya Rusya-Batı gerilimi üzerinden açıklamak eksik kalır.
Asıl mesele, küresel kapitalizmin ekonomik ve teknolojik temellerindeki dönüşümün uluslararası güç dağılımını nasıl değiştirdiği.
SONUÇ: DÜNYA YENİDEN PAYLAŞILIRKEN
The Economist’in 2027 kapağı, gelecekte yaşanabilecek krizlerin görsel bir kolajı olarak değerlendirilebilir.
İkinci Dünya Savaşı sonrasında şekillenen uluslararası düzen, değişen üretim kapasitesi ve güç ilişkileri karşısında nasıl dönüşecek?
Bu sorunun cevabı, tek bir devletin dünya liderliğini başka bir devlete devretmesinden daha karmaşık.
Çünkü ortaya çıkabilecek yeni yapı, farklı alanlarda farklı güç merkezlerinin belirleyici olduğu asimetrik bir çok kutupluluğa işaret ediyor.
ABD finansal ve askerî gücünü korumaya çalışırken Çin üretim ve teknoloji kapasitesini genişletiyor.
Rusya, Avrupa ve bölgesel güçler kendi stratejik alanlarında etkili olmaya çalışıyor.
Bu rekabetin merkezinde yalnızca topraklar ve sınırlar değil; üretim sistemleri, enerji kaynakları, veri altyapıları, ticaret koridorları, finansal ağlar ve yapay zekâ teknolojileri bulunuyor.
Ancak bu dönüşümün sonucu önceden belirlenmiş değil.
Farklı devletlerin, sermaye gruplarının ve toplumsal güçlerin mücadeleleri, yeni uluslararası düzenin hangi özellikleri taşıyacağını etkileyecek.
Bu nedenle The Economist kapağını gelecekte yaşanacak olayların gizli bir planı olarak değil, mevcut dünya sisteminin çelişkilerini ve olası dönüşüm alanlarını tartışmaya açan bir görsel çerçeve olarak değerlendirmek daha açıklayıcı.
Bununla birlikte derginin hangi gelişmeleri öne çıkardığı, hangi riskleri vurguladığı ve hangi ekonomik dönüşümleri normalleştirdiği de ayrıca incelenmeye değer.
Çünkü etkili yayın organları yalnızca geleceğe ilişkin öngörüler sunmaz.
Aynı zamanda geleceğin hangi kavramlar ve sorunlar üzerinden tartışılacağını da etkileyebilir.
The Economist’in 2027 kapağına ilişkin en kapsamlı değerlendirme de bu ayrımı korumak zorunda.
Sonuçta 2027’nin temel meselesi, dünyanın yeni bir hegemon tarafından yönetilip yönetilmeyeceği olmayabilir.
Asıl mesele, küresel üretimin, finansın, teknolojinin ve askerî gücün yeniden dağıldığı bir dönemde, bu alanlar üzerindeki kontrolün hangi merkezlerde yoğunlaşacağı.
Ve bu yeni güç dağılımının toplumlar açısından nasıl sonuçlar doğuracağı.
Çünkü dünya yalnızca yeniden şekillenmiyor.
Dünyanın üretim kaynakları, teknolojik altyapısı, enerji sistemleri, ticaret yolları, finansal ağları ve stratejik karar mekanizmaları üzerindeki hâkimiyet de yeniden mücadele konusu oluyor.
Bu mücadele, kapitalist sistemin sömürü ve bağımlılık ilişkilerini kendiliğinden ortadan kaldırmayacak.
Ancak bazı ülkeler için daha bağımsız kalkınma imkânları, bazıları için yeni bağımlılıklar, bazı bölgeler için de yeni güvenlik ve hegemonya çatışmaları yaratabilir.
Dolayısıyla geleceğin dünyasını belirleyecek olan yalnızca kaç kutuplu bir uluslararası sistemin ortaya çıkacağı değil.
Bu sistemin hangi ekonomik, siyasal ve toplumsal ilişkiler üzerinde yükseleceği olacak.
2027 kapağının bize düşündürdüğü asıl tarihsel mesele de budur: Dünya yeniden paylaşılırken, bu paylaşımın kurallarını kimler belirleyecek ve ortaya çıkan yeni düzen kimin çıkarlarına hizmet edecek?
Ve bu sorunun cevabı bizce yeniden karılan kartların sonrasında, Dünya’daki küresel güç dengelerine giden yoldaki kapıyı açacak anahtardır…
Günde en fazla 3 kritik gelişme. Bildirim kirliliği yok, anında bilgi.
Kategori: Siyaset
Yayın: 18 Kasım 2026 16:38 · Kaynak: haberalternatif.com