Antalya'nın hafriyat çıkması Sayıştay raporunda

Antalya Büyükşehir Belediyesi'nin'Atık Taşıma Kabul Belgesi' almaksızın hafriyat dökümü yapılmasına göz yunması Sayıştay raporunda yer aldı. Birimler arası koordinasyon kopukluğunu savunmalarında yer veren belediye yetkililerine, Sayıştay müfettişleri'mazeret' olarak değerlendirdi. Raporda, belediyenin savunması geçersiz sayıldı.

A − A + haberimizvar.net- 2025 yılı Antalya Büyükşehir Belediyesi Sayıştay raporunda kentte kriz haline gelen hafriyat yolsuzluğu iddialarının ardından yaşananlar Sayıştay raporlarında kayıt altına girdi. Atık Taşıma Kabul Belgesi' almaksızın hafriyat dökümü yapılması ve idari para cezası kesilmemesi, kesilen cezaların tahsilatının yapılmaması raporun detaylarında yer aldı. İşte raporun detayları:

SAYIŞTAY RAPORUNDA YER ALDI "Çevre Kanunu kapsamında kesilen idari para cezalarının tahsilatında cebri icra süreçlerinin işletilmemesi ve tahsilat oranlarının düşük kalması... İdare tarafından'Atık Taşıma Kabul Belgesi' almaksızın hafriyat toprağı ve inşaat/yıkıntı atığı dökümü yaptığı gerekçesiyle, 2872 sayılı Çevre Kanunu uyarınca düzenlenen idari para cezalarının tahsilat oranlarının düşük kaldığı ve vadesinde ödenmeyen amme alacakları için yasal olarak işletilmesi gereken cebri icra ve takip işlemlerinin süresinde başlatılmadığı tespit edilmiştir.

957 MİLYON TL CEZA KESİLDİ AMA... 2025 yılı mali tabloları ile gelir kayıtları üzerinde yapılan incelemelerde; İdare tarafından yıl içerisinde Çevre Kanunu uyarınca toplam 957.003.700,56 TL idari para cezası tahakkuk ettirildiği, ancak yıl sonu itibarıyla bu cezalara ilişkin toplam tahsilatın 220.809.972,85 TL (yaklaşık%23) seviyesinde kaldığı görülmüştür.

Vadesi geçtiği halde tahsil edilemeyen yaklaşık 736 milyon TL tutarındaki alacak stokuna ilişkin yapılan incelemede; ödeme süresini geçiren borçlular hakkında 6183 sayılı Kanun'un öngördüğü ödeme emri tebliği ve haciz işlemleri gibi hukuki takibat adımlarının süresinde atılmadığı anlaşılmıştır. Kurumun alacak takip sisteminde, işlemlerin ağırlıklı olarak tahakkuk aşamasında kaldığı, borcun cebren tahsiline yönelik yasal mekanizmaların işletilmesinde gecikmeler yaşandığı tespit edilmiştir.

Takip işlemlerinin zamanında tesis edilmemesi, kamu alacağının tahsil kabiliyetini zayıflatarak zamanaşımı riskini beraberinde getirmektedir.

BELEDİYENİN CEVABI İdare cevabında özetle; Çevre Kanunu kapsamında kesilen idari para cezalarının önemli bir kısmı hakkında yoğun dava süreçlerinin devam ettiği belirtilmiştir. Cezaları kesen ilgili daire başkanlıkları tarafından yürütülen bu yargı süreçlerinde mahkemelerce verilen ara kararlar, yürütmeyi durdurma kararları ve yargılamanın uzun sürmesi nedeniyle tahsilat işlemlerinde belirsizlikler yaşandığı ifade edilmiştir.

Tahsilatı gerçekleştirecek birime sadece kesinleşen mahkeme kararlarının ve tahsilata esas belgelerin intikal ettirildiği, tahsilat oranlarının düşük kalmasının doğrudan takip eksikliğinden ziyade bu yargısal engellerden kaynaklandığı savunulmuştur. Bununla birlikte, tahsiline hukuken engel bulunmayan ve birime usulünce bildirilen alacaklar için ödeme emri, haciz ve diğer takip işlemlerinin 6183 sayılı Kanun hükümleri çerçevesinde gecikmeksizin sürdürüldüğü beyan edilmiştir.

SAVUNMA GEÇERSİZ SAYILDI İdare cevabı ve ilgili mevzuat hükümleri birlikte değerlendirildiğinde; idarenin savunmasının hukuki dayanaklardan yoksun olduğu ve kamu alacaklarının tahsilinde yaşanan aksaklıkları haklı çıkarmadığı anlaşılmaktadır. İdare, idari para cezalarının tahsil edilememesini ağırlıklı olarak devam eden dava süreçlerine, kararların kesinleşmesinin beklenmesine ve kurum içi birimler arası bilgi akışının (tahsilat evraklarının geç gelmesinin) yavaşlığına bağlamış ise de, idari yargılama usulü hukuku ve amme alacaklarının tahsili prensipleri bu savunmayı geçersiz kılmaktadır.

SAYIŞTAY'DAN ÖNEMLİ UYARI 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 27'nci maddesi uyarınca, Danıştay veya idari mahkemelerde dava açılması, dava edilen idari işlemin yürütülmesini kendiliğinden durdurmamaktadır. Başka bir deyişle, kesilen bir çevre idari para cezasına karşı iptal davası açılmış olması, mahkeme tarafından verilmiş açık bir'yürütmenin durdurulması' kararı bulunmadığı müddetçe idarenin tahsilat ve takip işlemlerini durdurmasını gerektirmez.

İdarenin, mahkeme kararlarının'kesinleşmesini' bekleyerek icra işlemlerini ertelemesi veya kurum içi daire başkanlıkları arasındaki evrak akışındaki kopukluğu mazeret göstererek tahsilat süreçlerini askıya alması, 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun'un emredici hükümlerine açıkça aykırıdır.

MAZERET KABUL EDİLEMEZ Ayrıca, 736 milyon TL civarında bir alacak stokunun tamamının mahkemelerce verilmiş yürütmeyi durdurma kararlarına konu olduğunu iddia etmek idari işleyişin olağan akışına aykırıdır. Kurum içi birimlerin koordinasyonsuzluğu nedeniyle tahsilat evraklarının icra birimine intikal ettirilmemesi, idarenin kendi iç işleyişindeki bir zafiyet olup kamu alacağının zamanaşımına uğraması veya tahsil kabiliyetini yitirmesi için meşru bir mazeret olarak kabul edilemez.

İdarenin, tahsilata hukuken engel olmayan dosyalar için takip işlemlerini sürdürdüğünü beyan etmesi olumlu olmakla birlikte, denetim bulgusunda vurgulanan amme alacağının cebren tahsili mekanizmalarının zamanında işletilmemesi sorununu çözmemektedir.

HACİZ İŞLEMLERİ BAŞLATILMALI Sonuç olarak; vadesi geçtiği halde ödenmeyen çevre idari para cezaları için 6183 sayılı Kanun kapsamında ödeme emirlerinin ivedilikle tebliğ edilmesi, yasal süreler içinde ödeme yapmayan borçlular hakkında mal varlığı araştırması yapılarak haciz işlemlerinin uygulanması ve tahsilat süreçlerinin mevzuata uygun şekilde etkinleştirilmesi gerekmektedir.