İş ilanlarında yapay zeka talebi üç katına çıktı

İngiltere'de işverenlerin işe alım kriterleri, teknolojik dönüşümle birlikte yeniden şekilleniyor. Bankacılık, hukuk, yazılım ve idari hizmetler gibi farklı sektörlerde şirketler, mevcut pozisyonlara yapay zekâ kullanma becerisini de ekliyor.

İş arama platformu Adzuna'nın verilerine göre, yapay zeka bilgisi gerektiren başlangıç seviyesi iş ilanlarının sayısı 2025 yılının başından bu yana yaklaşık üç kat arttı. Bu yükselişin temelinde yalnızca yeni mesleklerin ortaya çıkması bulunmuyor.

Satış temsilciliği, yazılım mühendisliği ve asistanlık gibi geleneksel pozisyonlarda da yapay zekâ kullanımı giderek daha fazla önem kazanıyor. Indeed verileri de bu değişimi destekliyor. Bankacılık, hukuk ve yazılım geliştirme alanlarındaki her altı başlangıç seviyesi iş ilanından birinde yapay zeka becerisi aranıyor. Bu oran, geçen yılın aynı dönemine göre iki katına çıkmış durumda.

Gençlere yönelik iş ilanları yüzde 25 geriledi

Yapay zeka bilgisine yönelik talep yükselirken gençlerin başvurabileceği iş fırsatlarında daralma yaşanıyor. Adzuna verilerine göre İngiltere'deki başlangıç seviyesi iş ilanları, Ocak 2025'ten bu yana yüzde 25 azaldı. Adzuna'nın kurucu ortaklarından Andrew Hunter, özellikle ofis ortamında çalışmak isteyen ancak yapay zeka becerisi bulunmayan gençlerin oldukça zorlayıcı bir istihdam ortamıyla karşı karşıya olduğunu belirtti.

Hunter, bu grubun karşılaştığı koşulların küresel finans krizi döneminden bile daha güç olduğunu ifade etti. Yapay zeka kullanımının 2026 itibarıyla temel iş becerileri arasına girmesinin genç işsizliğinde etkili faktörlerden biri olduğuna dikkat çekti.

İngiltere'de yaklaşık 1 milyon genç eğitim ve istihdam dışında

Ülkedeki genç istihdamına ilişkin veriler de dikkat çekici bir tablo ortaya koyuyor. İngiltere'de 16-24 yaş grubundaki yaklaşık 1 milyon kişi herhangi bir işte çalışmıyor, eğitim almıyor veya mesleki programa katılmıyor. Bu sayının önümüzdeki dönemde daha da yükselme ihtimali bulunuyor.

Gençlerin iş gücü piyasasından uzaklaşması, hükümetin dijital beceriler ve yapay zeka eğitimlerine yönelik çalışmalarını da gündeme taşıdı. Eski İşçi Partisi Bakanı Alan Milburn, daha önce yayımladığı raporda gençlerin istihdamdan kopmasının kayıp bir nesil riskini beraberinde getirebileceği uyarısında bulunmuştu.

Yapay zeka İngiltere ekonomisine yüzde 10'dan fazla katkı sağlayabilir

Britanya Ticaret Odaları için hazırlanan araştırmaya göre yapay zekanın ekonomi genelinde yaygınlaşması, verimlilik artışı üzerinden ülkenin gayrisafi yurt içi hasılasını 2031 yılına kadar yüzde 10'dan fazla artırabilir. Ancak teknolojik dönüşümün iş gücü piyasasında farklı sonuçlar doğurabileceği belirtiliyor.

Yapay zeka sistemlerini geliştiren ve yöneten yüksek gelirli çalışanlarla otomasyon nedeniyle işlerini kaybetme riski taşıyan kesimler arasındaki ekonomik farkın büyüyebileceği değerlendiriliyor. Özellikle geleneksel idari görevler, sekreterlik ve müşteri iletişimine dayalı bazı pozisyonlarda istihdamın azalması bekleniyor.

İş gücü piyasasında iki farklı çalışan grubu oluşabilir

İşçi Partisi milletvekili ve Bilim, İnovasyon ve Teknoloji Komitesi Başkanı Chi Onwurah, gerekli önlemler alınmadığı takdirde yapay zekânın ekonomik ayrışmayı derinleştirebileceğine dikkat çekti. Onwurah'a göre teknolojiyi geliştiren, uygulayan ve yöneten yüksek gelirli çalışanlarla otomasyon karşısında iş güvencesi zayıflayan kişiler arasında belirgin farklılıklar oluşabilir.

Bu nedenle yapay zeka eğitimlerine erişimin artırılması ve çalışanların değişen iş koşullarına uygun yeni beceriler kazanması önem taşıyor.

İngiltere hükümetinden gençlere yapay zeka eğitimi

İngiltere hükümeti, gençlerin dijital dönüşüme uyum sağlaması amacıyla ağustos ayında yeni bir yapay zeka eğitim programı başlattı. Ülkenin kuzeybatısında gerçekleştirilen programa 16-21 yaş grubundaki gençler katıldı. Eğitimlerde yapay zeka araçlarının geliştirilmesi, şirketlerde kullanım alanları ve teknolojinin iş süreçlerine uyarlanması gibi konular ele alındı. Programla gençlerin işverenlerin aradığı dijital yetkinlikleri kazanması hedefleniyor.

Şirketler yapay zeka sonuçlarını denetleyecek çalışanlar arıyor

İşe alım süreçlerindeki değişim, şirketlerin çalışanlardan beklediği görevleri de dönüştürüyor. Harvey Nash Üst Yöneticisi Simon Crichton, teknoloji, imalat ve finans sektörlerinde bazı şirketlerin başlangıç seviyesi işe alımlarını artırdığını belirtti.

Yapay zekanın tekrarlayan görevleri üstlenmesiyle birlikte çalışanların sorumlulukları da farklılaşıyor. Veri yönetimi, proje takibi, sonuçların yorumlanması ve yapay zeka tarafından üretilen çıktıların kontrol edilmesi öne çıkan beceriler arasında yer alıyor.

THG Ingenuity Teknolojiden Sorumlu Üst Yöneticisi Jo Drake de şirketlerindeki başlangıç seviyesi pozisyonların yapay zeka sistemlerini yönlendirme ve denetleme üzerine yeniden düzenlendiğini açıkladı.

Yeni yapay zeka işleri istihdam kayıplarını karşılayamıyor

Indeed Kıdemli Ekonomisti Jack Kennedy, yapay zeka becerisi isteyen ilanlardaki artışın büyük ölçüde sınırlı sayıdaki büyük işverenden kaynaklandığını ifade etti. Bu pozisyonların bir bölümü veri merkezleri ve yapay zeka eğitimiyle bağlantılı alanlarda yoğunlaşıyor.

Ancak Kennedy'nin değerlendirmesine göre yapay zeka bağlantılı yeni iş fırsatları, diğer başlangıç seviyesi pozisyonlarda yaşanan kayıpların yalnızca üçte birini telafi edebildi. Bu tablo, teknolojinin oluşturduğu yeni istihdam alanlarının mevcut iş kayıplarını henüz karşılayamadığını gösteriyor.

İşverenlerin aradığı temel beceriler arasında ChatGPT ve Excel var

Yapay zeka bilgisi talebindeki artış, her pozisyon için ileri düzey teknik uzmanlık gerektiği anlamına gelmiyor. İşverenlerin başlangıç seviyesi adaylarda aradığı yetkinlikler arasında ChatGPT'ye etkili komutlar verebilmek, yapay zeka araçlarını iş süreçlerinde kullanabilmek ve bu sistemleri Microsoft Excel gibi geleneksel ofis programlarıyla birlikte çalıştırabilmek bulunuyor.

Adzuna'nın kurucu ortağı Andrew Hunter ise gençlerin kendilerini geliştirebilecekleri fırsatların bulunduğunu ancak hangi becerilere öncelik verilmesi gerektiğini belirlemenin giderek zorlaştığını vurguladı. Hunter, teknolojinin hızlı değişimi nedeniyle bugün değerli kabul edilen bazı yetkinliklerin gelecek yılın ilkbaharında önemini yitirebileceğine de dikkat çekti.