Ahmet Yoldaş’tan Acil Çağrı: Pamukkale Ölüm Sürecinde

Denizli’de Pamukkale’nin geleceğine ilişkin değerlendirmelerde bulunan ÇEKÜL Denizli Temsilcisi Ahmet Yoldaş, termal su kaynaklarındaki düşüşe dikkat çekti.

Çevre ve Kültür Değerlerini Koruma ve Tanıtma Vakfı (ÇEKÜL) Denizli Temsilcisi Ahmet Yoldaş, TMMOB Mimarlar Odası’nda düzenlediği basın açıklamasında Pamukkale’nin mevcut durumu, karşı karşıya olduğu sorunlar, korunması ve gelecek kuşaklara aktarılması konusunda açıklamalarda bulundu.

Pamukkale-Hierapolis’in hem doğal hem de kültürel değerleri nedeniyle UNESCO Dünya Miras Listesi’nde yer aldığını belirten Yoldaş, bölgenin sahip olduğu iki farklı değerin korunmasının büyük önem taşıdığını ifade etti.

“Pamukkale’nin varlık nedeni termal sular”

Pamukkale-Hierapolis, bünyesinde önemli bir antik kent bulundurması nedeniyle ‘kültürel’, termal sularının binlerce yılda oluşturmuş olduğu beyaz traverten teraslarıyla ‘doğal’ bir değerdir. Bu iki değeri bir arada bulundurması nedeniyle UNESCO Dünya Miras Listesine alınmıştır. Bu mirasın korunması, yaşatılması ve gelecek kuşaklara aktarılması son derece önemlidir.

Dünya miras listesine alınan alanlar turizmin de öncelikli çekim merkezleri olmaktadır. Pamukkale Türkiye’nin en önemli çekim merkezlerinden biridir ve Denizli turizminin de omurgasıdır. Bu çekim merkezi olmayı da öncelikle sağlayan, çok özgün ve ilginç oluşumlarıyla beyaz traverten terasları’dır. Traverten teraslarını oluşturan ve beyazlaşmış olarak varlığını sürdürmesini sağlayan da kendine özgü özellikleri ile Pamukkale ‘termal suları’dır. Bu nedenle Pamukkale’nin yoğun bir ilgi odağı olarak varlığını sürdürmesi öncelikle termal sularının korunmasına bağlıdır.

Pamukkale’deki termal su kaynaklarının durumuna ilişkin rakamlar paylaşan Yoldaş, debinin yıllar içerisinde ciddi şekilde azaldığını söyledi.

Yoldaş, Termal su debisi en son 2015 yılında 400 lt/saniyenin biraz üstünü gördükten sonra sürekli düşüşe geçmiş ve günümüzde 150 lt/saniyenin altına düşmüştür. Termal sular Pamukkale’nin varlık nedenidir. Kaynaklar kuruduğunda çanaklarında su bulunmayan travertenlerin de hiçbir anlamı kalmayacak ve travertenler de kararmaya başlayacaktır.

Travertenler karardığında yerli-yabancı ziyaretçi sayısı da son derece azalacaktır. Bu durum, canlandırılması hedeflenen Denizli çevresi turistik alan ziyaretlerini de olumsuz etkileyecektir.

Travertenlerinin kararmasıyla doğal değeri yok olmuş bir Pamukkale’nin Dünya Miras Listesinden çıkarılması da söz konusu olabilecektir. Böyle bir sonucun ilimiz ve ülkemiz için önemli bir kayıp olacağı açıktır.

Pamukkale termal su kaynakları, Denizli Kaklık Mağarası’ndan başlayarak Aydın iline uzanan fay hatları üzerinde görünmektedir. Bu sular Kaklık Mağarası’nda 23-24, Pamukkale’de 35-36, Karahayıt’ta 55-56, Gölemezli’de ortalama70 ve Buharkent’te 100 C. derecenin üstünde buhar olarak yüzeye çıkmaktadır.

Pamukkale termal sularının azalma nedenleri:

Bu konu üzerinde çalışan jeoloji, hidrojeoloji dalındaki uzmanlar Pamukkale ve Karahayıt’ta termal su azalmasını, ilk üçü kesin diğer ikisi acilen araştırılması gereken başlıca 5 nedene dayandırmaktadır.

Termal suların azalmasının 5 nedeni

1-Karahayıt bölgesinde, denetimli denetimsiz aşırı ölçüde termal su kullanımı

2-Çürüksu vadisinde arazi sulama amaçlı yapılan sondajlar

3- Kuraklık; küresel ısınma nedeniyle yağışların azalması

4-Gölemezli’de tarım-sera amaçlı kullanım

5-Çevredeki enerji üretim tesisleri

“Pamukkale’nin başka seçeneği yok”

Termal suların korunmasının Pamukkale ve Karahayıt açısından önemli olduğunu belirten Yoldaş, Pamukkale’nin yılda yaklaşık 2,5 milyon yerli ve yabancı turist ağırladığını söyledi.

Kuraklık elbette önemli bir nedendir, ancak küresel ölçekte ele alınması gereken bir sorun. Ancak diğerleri termal suyun azalması konusunda önlem alınabilecek alanlardır. Termal suların korunması öncelikle Pamukkale’nin, ardından Karahayıt’ın da varlık nedenidir. Pamukkale’ye yılda yaklaşık 2.5 milyon yerli-yabancı turistin geldiği bilinmektedir. Yukarıda belirttiğimiz gibi Denizli turizminin omurgası Pamukkale’dir ve bu ilgiyi sağlayan da termal suların oluşturduğu beyaz traverten teraslarıdır. Şu soruları açıkça sormamız ve kesinlikle yanıtlamamız gerekmektedir:

1-Termal suların korunarak Pamukkale’nin varlığını sürdürmesi mi önceliklidir, daha önemlidir?

2-Otel, pansiyon ve kaplıcalarda kullanım, tarım amaçlı sulama, seralarda kullanım ve termal enerji üretimi mi öncelikli ve daha önemlidir?

Hangisi ilimize ve ülkemize, en genel anlamda, daha fazla katkı ve yarar sağlayacaktır?

Tarım amaçlı sulamaya, termal enerji üretimine ve Karahayıt’taki çok amaçlı kullanımlara seçenek çözümler vardır ve bulunabilir. Yalnızca ilimizde ve yakın çevremizde kaplıcalar vardır. Ama Pamukkale-Hierapolis’in doğal alanını oluşturan beyaz traverten teraslarının başka seçeneği yoktur; türünde tektir.

“Pamukkale’nin termal sularının korunması zorunluluktur”

Açıklamasının sonunda Pamukkale’nin termal sularının geliştirilerek korunmasının önemine dikkat çeken Yoldaş, bunun Denizli, Türkiye ve insanlık açısından büyük önem taşıdığını söyledi.

Pamukkale’nin termal sularının geliştirilerek korunması, ilimiz, ülkemiz ve tüm insanlık açısından yaşamsal derecede önemlidir ve kaçınılmaz bir zorunluluktur. Bu görevi yerine getirmek için gerekli çabayı göstermeyen tüm ilgili-yetkililer tarihsel bir sorumluluk yüklenmiş olacaklardır.