Kan Testinizde 41 Ama Kimliğinizde 48 Yaşındasınız: Hangisine İnanmalı?

Son yıllarda "epigenetik saat" denen bu testler hızla popülerleşiyor. Kandaki DNA'nın üzerindeki metil işaretlerine bakıp bedenin kaç yaşında olduğunu tahmin etmeye çalışıyorlar. Fikir cazip, çünkü yaşlanmanın etkisini on yıllarca beklemeden, aylar içinde görmek istiyoruz.

Yale'den Dr. Raghav Sehgal'in ekibi Nature Medicine'de yayımlanan çalışmasında tam bu noktaya baktı: Soru basitti: Hangi müdahale bu saatleri geri çevirebiliyor? Bilim Ne Buldu? Akdeniz tipi beslenme ve düzenli egzersiz saatleri olumlu yönde etkiledi.

En büyük etki ise şu ilaçlarda görüldü: metformin (şeker düşürücü ilaç), semaglutid (ozempic) ve anti-TNF (bazı iltihabı baskılayan biyolojik tedaviler).Buna karşılık reçetesiz kullanılan takviyelerde ise belirgin bir fayda gösterilemedi. Buraya kadar okuyup "demek ki bir ilaç başlayayım" diyenlere durmalarını öneririm.

Bu ilaçlar hastalarda incelendi. Saatteki düşüş, yaşlanmanın geri alınmasından çok, hastalığın, enflamasyonun ve metabolik bozukluğun düzelmesini yansıtıyordu. Yani şeker hastasının şekeri düzeldiğinde yaşlanma süresinin yavaşladığını gösteriyor olabilir; bu, sağlıklı birinin de bu ilaçtan yarar göreceği anlamına gelmez.

Saat Oynadı, Yaşlanma Yavaşladı mı? Sehgal'in ifadesiyle, bir belirtecin müdahaleye yanıt vermesi, müdahalenin yaşlanmayı yavaşlattığını kanıtlamaz. Saat oynadı diye insan daha sağlıklı, daha dinç ya da daha uzun yaşamış olmuyor.

Bunu göstermek için yıllarca süren izlem çalışmaları gerek. O zamana kadar epigenetik saatler umut verici bir araştırma aracı; bireysel sağlığınızın kesin kararı değil. Takviyeler konusunda da haksızlık etmeyelim: Eksikliği olan, örneğin D vitamini, demir ve çinko gibi mineraller gereklidir, ama sağlıklı bireyde "yaşlanma karşıtı" olarak kullanmak için pek de umut verdiği söylenemez.

Mucize Yok, Alışkanlık VarSigarayı bırakmak, düzenli hareket etmek, Akdeniz tipi beslenmek, yeterince uyumak, tansiyonu, kolesterolü ve şekeri kontrol altında tutmak. Bu liste görüldüğü gibi oldukça uzun ve sıkıcı. Araştırmacının kendi tabiriyle "gösterişsiz" önlemler.

Gösterişsiz, evet. Ama bu araştırmanın bile şaşırtıcı biçimde doğruladığı tek şey şu: Maalesef sıkıcı olan şeyler, işe yarayan olmaya devam ediyor. Biyolojik yaşınızı bir laboratuvarın söylemesini beklemeyin. Bugün yürüyüşe çıkmak, sofranıza sebze ve zeytinyağı eklemek, geceyi ekranla geçirmemek, çoğu testten daha güvenilir bir "gençleşme yatırımı".Sağlıklı günler dilerim. Sorularınız için: Instagram: @dr.bayramyildizWeb: www.bayramyildiz.