Uzmandan okulda silahlı olaylar sonrası çocuklar için kritik uyarı

Ondokuz Mayıs Üniversitesi (OMÜ) Eğitim Fakültesi Psikolojik Danışmanlık ve Rehberlik Anabilim Dalı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Ayşenur Büyükgöze Kavas, okullarda meydana gelen bu tür beklenmedik olayların çocuklar açısından bir kriz durumu olarak ele alınması gerektiğini söyledi. Kavas, olayların ardından yetişkinlerin sergilediği tutumun çocukların psikolojik süreci açısından önem taşıdığını ifade etti.

Çocuklarda farklı tepkiler görülebiliyor Silahlı olaylara tanıklık eden çocuklarda kısa süre içerisinde çeşitli psikolojik ve fiziksel tepkilerin görülebileceğini belirten Prof. Dr. Ayşenur Büyükgöze Kavas, çocukların sürekli tetikte olabileceğini ve kendilerini güvende hissetmeyebileceğini söyledi. Kavas, bazı çocukların ebeveynlerinden veya evlerinden ayrılmak istemeyebileceğini, okulun artık güvenli olmadığı düşüncesiyle okula gitmekten kaçınabileceğini belirtti. Çocuklarda baş ve karın ağrısı gibi bedensel yakınmaların da ortaya çıkabileceğini ifade eden Kavas, en küçük seste irkilme, sürekli kötü bir şey olacakmış hissi, geceleri uykuya dalmakta güçlük, kbus görme ve beslenme düzeninde bozulmalar yaşanabileceğine dikkat çekti.

İştahsızlık, dikkat sorunları, öfke patlamaları ile depresif duygu ve düşüncelerin de ortaya çıkabileceğini kaydeden Kavas, bu belirtilerin uzun süre devam etmesi halinde daha ciddi psikolojik sorunların görülebileceğini söyledi.

'Travma sonrası stres bozukluğu ve kaygı gelişebilir' Büyükgöze Kavas, gerekli yardım alınmadığında ve yaşanan olayın ardından oluşan yoğun duygular devam ettiğinde çocuklarda uzun vadede depresif ruh hali, travma sonrası stres bozukluğu ve kaygı bozukluklarının gelişebileceğini ifade etti. Çocukların ailelerinden sonra kendilerini en güvende hissettikleri yerlerden birinin okul olduğunu belirten Kavas, okullarda meydana gelen silahlı olayların bu güven duygusunu ciddi şekilde etkileyebileceğini dile getirdi.

Kavas, çocukların öğretmenleri ve arkadaşlarıyla birlikte okulda kendilerini güvende hissettiklerini belirterek, silah taşıyan başka öğrencilerle karşılaşılması halinde'Okulda güvende değil miyim?' düşüncesinin ortaya çıkabileceğini söyledi. Bazı ergenlerin bu tür olayların ardından korkarak içine kapanabileceğini, bazılarının ise kendilerini koruma düşüncesiyle silah veya kesici alet taşımaya yönelebileceğini belirten Kavas, bu nedenle istenmeyen şekilde okula silah veya benzeri araçlarla gelme durumlarının yaşanabileceğine dikkat çekti.

'Çocukların olay görüntülerine maruz kalması azaltılmalı' Yaşanan beklenmedik olayların çocuklar açısından kriz olarak değerlendirilmesi gerektiğini belirten Büyükgöze Kavas, kriz sonrasında ilk olarak ebeveynler ve öğretmenlerin sakin davranmasının önemli olduğunu söyledi. Kavas, çocukların böyle durumlarda öncelikle ebeveynlerinin ve öğretmenlerinin tepkilerine baktığını ifade ederek, ailelerin, öğretmenlerin ve okul yönetimlerinin mümkün olduğunca sakinliğini koruması gerektiğini vurguladı.

Çocuk yaşananlarla ilgili duygu ve düşüncelerini kendisi dile getirmiyorsa konuyu konuşmaya zorlanmaması gerektiğini belirten Kavas, çocuk konuyu kendisi açmadığı sürece yetişkinlerin konuşmayı başlatmamasının önemli olduğunu söyledi. Evde ve okulda mümkün olduğunca eski rutine dönülmesinin de önemli olduğunu belirten Kavas, günlük düzenin yeniden oluşturulmasının çocukta'Güvendeyim, bu olay geçti ve geride kaldı' duygusunu güçlendireceğini ifade etti.

Belirtiler sürüyorsa uzman desteği önemli Olayların ardından çocukların günlük yaşamlarına ve rutinlerine dönmelerinin önemine değinen Büyükgöze Kavas, ilk günlerde okulda yoğun bir akademik program uygulanmasa dahi çocukların yeniden sınıfa dönmelerinin ve derslere devam etmelerinin önemli olduğunu söyledi. Öğrencilerin okulda yaşananlarla ilgili konuşmak istemesi halinde öğretmenlerin yalnızca doğru ve gerekli bilgileri paylaşması gerektiğini belirten Kavas, olayın ayrıntılarına ve faile ilişkin detaylara girilmemesi gerektiğini vurguladı.

Kavas, olayın ardından çocukta uykuya dalma güçlüğü, sürekli tetikte olma hali, yoğun ağlama isteği, okula gitmek istememe veya devamsızlıkta artış görülmesi halinde kaygı bozukluğu, travma sonrası stres bozukluğu ya da depresyon ihtimalinin değerlendirilmesi gerektiğini söyledi. Bu belirtilerin görülmesi halinde bir uzmandan destek alınmasının sürecin daha kolay atlatılmasına ve normal rutine dönülmesine katkı sağlayacağını belirten Kavas, çocuğun okula veya evdeki etkinliklere ilgisini kaybetmesi, yoğun suçluluk duygusu yaşaması, akademik başarısında belirgin düşüş olması, geleceğe yönelik hedefler koymaması ve umutsuzluk düşüncelerinin artması durumunda da uzman desteğine başvurulması gerektiğini ifade etti.