Beyin Doğum Sırasında Kusurlu Hücrelerini Temizliyor: Otizm ve Epilepsi Araştırmalarına Yeni Işık

Nature dergisinde yayımlanan bir araştırma, insan beyninin doğum öncesinden doğum sonrasına uzanan süreçte genetik yapısı bozuk çok sayıda sinir hücresini ayıklıyor olabileceğini ortaya koydu. Bulguların, otizm ve epilepsi gibi nörogelişimsel rahatsızlıkların kökenini anlamaya katkı sağlaması bekleniyor.

İnsan beyninin gelişim sürecinde kendisini nasıl düzenlediğine ilişkin önemli bir bilinmeyen aydınlatılmaya başladı. Saygın bilim dergisi Nature’da yayımlanan kapsamlı araştırma, beynin anne karnından doğum sonrasına kadarki süreçte bir tür “kalite kontrol” mekanizması çalıştırdığına işaret ediyor.

2 bin 300'ü aşkın sinir hücresinin incelendiği çalışmaya göre beyin, genetik yapısı bozulmuş nöronları zaman içinde ortadan kaldırıyor.

14 HAFTALIK FETÜSTEN 90 YAŞINA KADAR İNCELEDİLER

Boston Çocuk Hastanesi’nden pediatrik nörogenetik uzmanı Dr. Diane Shao liderliğindeki ekip, 14 haftalık fetüslerden 90 yaşın üzerindeki bireylere kadar geniş bir yaş aralığından alınan beyin dokularını inceledi. Araştırmada hafıza, öğrenme ve bilinçten sorumlu serebral korteksteki nöronların genetik haritası çıkarıldı.

Tek hücre dizileme analizleri, fetüs beynindeki nöronların yüzde 25'inden fazlasında “kopya sayısı varyasyonu” adı verilen kromozom kayıpları ya da fazlalıkları bulunduğunu gösterdi. Doğum sonrasındaki bebek beyinlerinde ise bu oran yüzde 6'ya geriledi.

Kusurlu nöron oranındaki dört katı aşan bu düşüş, beynin sağlıklı genoma sahip hücreleri koruyup diğerlerini elediğini düşündürüyor.

Araştırmacılar, beynin hangi hücrenin sağlıklı olduğunu nasıl ayırt ettiğine dair de ilk ipuçlarını elde etti. Sonuçlar, genetik yapısı bozulan nöronların diğer hücrelerle sinaps adı verilen bağlantıları kurmada da sorun yaşadığını ortaya koydu.

Araştırmayı değerlendiren King’s College London’dan nörobilimci Oscar Marín, beynin hatalı bağlantı kuran ya da görevini yerine getiremeyen hücreleri hedef aldığını belirtti. Bu ayıklama sayesinde beyin, nöron sayısı ile doku kalitesi arasındaki dengeyi koruyor.

Bulguların, çocukluk döneminde ortaya çıkan otizm spektrum bozukluğu ve epilepsi gibi nörogelişimsel rahatsızlıkların kökenini anlamada önemli bir adım olması bekleniyor. Bu temizlik mekanizmasındaki olası bir aksaklığın, beyinde gerekenden az hücre kalmasına ya da işlevsiz hücrelerin birikerek sinir ağını bozmasına yol açabileceği değerlendiriliyor.

Uzmanlar, benzer bir mekanizmanın Parkinson gibi nörodejeneratif hastalıklarda rol oynayan dopaminerjik nöronlarda da araştırılması gerektiğini vurguluyor. Çalışmanın, ileride nörolojik hastalıkları erken dönemde hedefleyen yeni tedavi yaklaşımlarına zemin hazırlayabileceği belirtiliyor.

Yorumunuz için teşekkürler, en kısa sürede gözden geçirilip yayınlanacaktır

Yorum yazarak Adapazarı Akşam Haberleri Gazetesi Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Adapazarı Akşam Haberleri Gazetesi hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Yorum yazarak Adapazarı Akşam Haberleri Gazetesi Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Adapazarı Akşam Haberleri Gazetesi hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.