Anayasa Mahkemesinden Tarihi Nafaka Kararı!

Resmi Gazete'de yayımlanan karar, 9 ay sonra yürürlüğe girecek.

AYM'den Süresiz Nafakaya İptal: Yeni Dönem Başlıyor

Anayasa Mahkemesi, milyonlarca vatandaşı yakından ilgilendiren kritik bir karar a imza attı. Türk Medeni Kanunu'nun (TMK) 175. maddesinde yer alan ve yoksulluk nafakasının "süresiz olarak" talep edilmesine imkan tanıyan ibare Anayasa'ya aykırı bulunarak iptal edildi.

Resmi Gazete'de yayımlanan karar, yasal boşluk oluşmaması ve TBMM'nin yeni düzenleme yapabilmesi amacıyla 9 ay sonra (30 Haziran 2027'de) yürürlüğe girecek.

Karar Nafakayı Kaldırdı mı?

En çok merak edilen soruların başında yoksulluk nafakasının tamamen kalkıp kalkmadığı geliyor. AYM'nin kararıyla yoksulluk nafaka sı kaldırılmadı. İptal edilen yalnızca nafakanın otomatik olarak süresiz bağlanmasını öngören ibare oldu. Mahkeme gerekçesinde, nafaka süresinin her dosyanın kendi özel şartlarına göre hakim tarafından takdir edilmesi gerektiğine dikkat çekti.

Gözler TBMM'de: Mevcut Nafakalar Ne Olacak?

Anayasa'nın 153. maddesi gereğince iptal kararları geriye yürütülemiyor. Ancak AYM kararında, halihazırda ödenmekte olan süresiz nafakaların durumuna ilişkin net bir değerlendirme yer almıyor. Bu kritik konunun çözümü ve eski dosyaların nasıl ele alınacağı tamamen Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin (TBMM) çıkaracağı yeni kanun düzenlemesine bırakıldı. Meclis'in önümüzdeki 9 aylık sürede kapsamlı bir yasal çerçeve oluşturması bekleniyor.

Yoksulluk Nafakası Nedir ve Şartları Nelerdir?

Boşanma nedeniyle geçim sıkıntısına ve yoksulluğa düşen tarafa, mali gücü oranında diğer eş tarafından yapılan düzenli ödemelere yoksulluk nafakası denir. 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 175. maddesine göre bu haktan yararlanabilmek için şu şartlar aranıyor:

Boşanma yüzünden yoksulluğa düşmek,

Nafaka talep eden tarafın kusurunun diğer eşten daha ağır olmaması,

Ödeyecek tarafın kusurlu olması şart aranmaksızın mali gücünün bulunması.

Yargıtay içtihatlarına göre bir kişinin yeme, giyinme, barınma, sağlık, ulaşım, kültür ve eğitim gibi temel ihtiyaçlarını karşılayacak düzenli geliri yoksa o kişi yoksul kabul ediliyor.

Süresiz Nafaka Kuralı Ne Zaman Gelmişti?

Türk hukuk sisteminde yoksulluk nafakası uygulaması yıllar içinde önemli değişimler geçirdi:

Eski Medeni Kanun'un ilk versiyonunda yoksulluk nafakası en fazla 1 yılla sınırlıydı.

Bu süre sınırı, 1988 yılında çıkarılan 3444 sayılı Kanun ile kaldırılarak nafakanın süresiz bağlanmasının önü açıldı.

2001 yılında yürürlüğe giren mevcut 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu da bu süresiz düzenlemeyi aynen korudu.

Mevcut sistemde nafaka; alan kişinin yeniden evlenmesi veya taraflardan birinin ölümü halinde kendiliğinden sona eriyordu. Alacaklının resmi evlilik olmasa dahi biriyle evliymiş gibi yaşaması (fiili birliktelik), haysiyetsiz hayat sürmesi veya yoksulluk durumunun ortadan kalkması ise ancak mahkeme kararıyla nafakayı sonlandırıyordu. Yeni dönemde bu şartların nasıl şekilleneceği Meclis kararıyla netleşecek.