Fatih Birol: 2027'de yeni bir dünya enerji sistemi inşa edilmeye başlanacak

Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) Başkanı Fatih Birol, COP31 Zirvesi kapsamında CNBC-e'nin sorularını yanıtladı. Zirvenin ilk haftasını değerlendiren Birol, Antalya'da 98 devlet ve hükümet başkanının ağırlandığını belirterek, "Benim koyduğum birinci şart tamamıyla yerine geldi.

Onun için birinci devreyi Türkiye başarıyla, alnının akıyla geçti." dedi. CNBCE.COM'u öncelikli haber kaynağınız olarak ekleyin Ekonomi, iş dünyası, piyasalar ile ilgili en güvenilir ve en detaylı haberlere en hızlı şekilde ulaşın. + Ekle COP31'in başarılı sayılması için iki kriter belirlediğini aktaran Birol, bunların zirveye katılan devlet ve hükümet başkanı sayısı ile piyasalara yön verebilecek somut bir karar alınması olduğunu söyledi.

Birol, "Şubat ayında ben Cumhurbaşkanı'nı ziyaret ettim. Ondan bir hafta sonra da Avustralya'ya, Canberra'ya gittim. Avustralya Başbakanı Albanese ile görüşmek için. Çünkü Türkiye bunu Avustralya ile ortak yapıyoruz. Her ikisi de bana hemen hemen aynı soruyu sordular.'Fatih Bey, bu COP'un Antalya'nın başarılı olması için ne olması lazım ki başarılı diyelim buna?' diye.

Ben dedim ki bence iki şey. Birincisi, kaç tane devlet başkanı buraya şahsen gelecek? İkincisi, sonunda somut, piyasaya yön verebilecek bir karar alınabilecek mi?" ifadelerini kullandı. Antalya'daki zirveye şu ana kadar 98 devlet ve hükümet başkanının katıldığını bildiren Birol, önceki zirvelerle karşılaştırıldığında bu sayının yüksek olduğuna dikkati çekti.

Birol, "Bunun önceki Brezilya'da, Belem'dekinden farkı şu: 53 devlet başkanı gelmişti. Ondan önceki Azerbaycan'da, Bakü'dekinden 70 küsur gelmişti. Yani her ikisinde de fazla devlet başkanı geldi. O bakımdan benim koyduğum birinci şart tamamıyla yerine geldi." diye konuştu."Elektriğin toplam enerji içerisindeki payını yüzde 35'e çıkartalım"Birol, COP31'de üzerinde çalıştıkları somut kararlardan birinin elektriğin toplam enerji tüketimi içindeki payının artırılması olduğunu belirterek, bu oranın 2035'e kadar yüzde 35'e çıkarılmasını önerdiklerini söyledi.

Dünyada elektriğin toplam enerji içerisindeki payının şu anda yüzde 23 olduğunu aktaran Birol, şöyle devam etti:"Kalkınma bankaları sınıfı geçemedi"Birol, gelişmekte olan ülkelere yönelik temiz enerji yatırımlarının finansmanında kalkınma bankalarının yeterli performansı gösteremediğini belirterek, bu kurumların kredi dağılımında temiz enerjiye ayrılan payın son derece düşük kaldığını ifade etti. Dünya Bankası ve bölgesel kalkınma bankalarının en önemli görevlerinden birinin gelişmekte olan ülkelerin refaha kavuşmasını sağlamak olduğunu vurgulayan Birol, temiz enerjinin bu hedefe ulaşmanın en önemli yollarından biri olduğunu kaydetti.

Birol, "Son yıllara baktığımız zaman bunların toplam verdikleri kredilerin paraları arasında temiz enerji kredileri son derece düşük. Onu eleştirdim ve devamını da eleştiriyorum. Çünkü size bir şey söyleyeyim, o kadar insanın içini yakan istatistikler var ki.

Sahra Altı Afrika'sını düşünün. 800 milyon kişinin şu anda güneş enerjisinden elektrik üretimi Belçika'nın güneş enerjisinden elektrik üretiminden daha az. Düşünebiliyor musunuz? O kadar insanın yarısının elektriği yok. Güneş de orada zengin bir kaynak.

Peki, neden oluyor bu? Yatırım gelmiyor." dedi. Yatırımın söz konusu bölgelerde riskli olabildiğine işaret eden Birol, bu nedenle kalkınma bankalarının devreye girmesi gerektiğini belirtti. Birol, "Böyle riskli olunca da buraya devreye kalkınma bankalarının girmesi lazım.

Ben bunların bu sınıfı geçemediğini söyledim. Belki biraz ağır oldu ama gerçekten böyle düşünüyorum." ifadelerini kullandı."Türkiye'nin en önemli enerji kaynakları güneş ve rüzgar"Türkiye'nin yenilenebilir enerji alanında önemli adımlar attığını vurgulayan Birol, ülkenin güneş ve rüzgar enerjisinde güçlü bir konumda bulunduğunu söyledi.

Türkiye'nin hem kara hem de deniz üstü rüzgar enerjisinde önemli potansiyele sahip olduğunu belirten Birol, şöyle konuştu: Türkiye açısından nükleer enerjinin de vazgeçilmez bir teknoloji olduğunu düşündüğünü aktaran Birol, bu alanda iş birliği yapılacak ülkelerin doğru seçilmesinin önemine dikkati çekti. Birol, "Ben nükleer enerjinin Türkiye için olmazsa olmaz bir teknoloji olduğunu düşünüyorum.

Ama burada da partnerleri doğru seçmek lazım. Çünkü bir kere nükleer enerjiye birisiyle çalışmaya başladığınız zaman ondan kurtulamazsınız. Yani en az 80-90 yıl o ülkeyle çalışmak zorundasınız. O ülkenin güvenilir bir ülke olması lazım ki siz de yıllar boyunca beraberce çalışasınız." değerlendirmesinde bulundu."Avrupa'da nükleer enerjiye geri dönüş var"Avrupa'da nükleer enerjiden çıkış politikalarının enerji güvenliği endişeleriyle değişmeye başladığını belirten Birol, kıtada nükleer enerjiye yönelik yaklaşımın tersine döndüğünü ifade etti.

Birol, Avrupa'nın enerji ihtiyacını Rusya, ABD ve Katar gibi ülkelerden karşılamak yerine kendi kaynaklarıyla üretmesinin enerji güvenliği açısından önem taşıdığını söyledi. Almanya'nın nükleer enerjiden çıkış kararını stratejik hata olarak değerlendirdiğini aktaran Birol, "Avrupa çıkacak idi, onu durdurduk.

Şöyle, tamamen tersine döndü. O da aynen sizin dediğiniz gibi enerji güvenliği nedeniyle, kaygılarıyla. Çünkü enerjiyi Rusya'dan, Amerika'dan, Katar'dan almak yerine kendi ülkenizde üreteceksiniz. O bakımdan ben Avrupa'da nükleer enerji konusunda bir U dönüşü yapılmasını çok hayırlı buluyorum." dedi.

Birol, Almanya Başbakanı Friedrich Merz'in de ülkesinin bu konuda stratejik hata yaptığını kabul ettiğini belirterek, şunları kaydetti: Avrupa'da nükleer enerjiye geri dönüş yaşandığını dile getiren Birol, dünyada inşa halinde bulunan nükleer enerji kapasitesinin son 40 yılın en yüksek seviyesine ulaştığını bildirdi. Birol, "Dünyada şu anda biz konuşurken 90 gigavat (GW) nükleer enerji inşa ediliyor ki bu son 40 yıl içerisinde en büyük rakam.

Son 40 yıl içerisinde bu kadar nükleer enerji santralinin inşa edildiği bir döneme girmedik. Bunun da ana nedeni enerji güvenliği. Artık ülkeler dışa olan bağımlılığı azaltmak, enerjiyi mümkün olduğu kadar kendi evlerinde, kendi ülkelerinde üretmek istiyorlar." ifadelerini kullandı."Her şey Hürmüz Boğazı'nda ne olacağına bağlı"Küresel petrol ve doğal gaz fiyatlarının geleceğine ilişkin değerlendirmelerde de bulunan Birol, enerji piyasalarının seyrinde Hürmüz Boğazı'ndaki gelişmelerin belirleyici olacağını söyledi.

Boğaz'da derhal ve koşulsuz bir barış sağlanması halinde enerji piyasalarının önümüzdeki aylarda normale dönebileceğini belirten Birol, bunun için tankerlerin saldırıya uğramadan geçiş yapabileceğine ilişkin güvence verilmesi gerektiğini kaydetti. Birol, "Her şey Hürmüz Boğazı'nda ne olacağına bağlı.

Eğer Hürmüz Boğazı'nda hemen ve kayıtsız şartsız bir barış sağlanırsa önümüzdeki aylar içerisinde normale dönülebilir. Ama dediğim gibi şart, tankerlerin hiçbir saldırıya maruz kalmadan geçebileceği konusunda teminat alınması.

Ama şu anda orada değiliz." diye konuştu. Mevcut petrol fiyatlarını yeni normal olarak görmediğini ifade eden Birol, Hürmüz Boğazı'ndaki belirsizliğin devam ettiğine işaret ederek, olası bir barış durumunda fiyatların gerileyebileceğini bildirdi.

Birol, boğazda yaşanan gelişmelerin küresel enerji sisteminde kalıcı değişikliklere yol açabileceğini belirterek, "Yıllar boyunca Hürmüz Boğazı'nda bir şey olur mu, olmaz mı diye insanlar düşünüyordu. Bir kere oldu. Artık insanların kafasında bir daha olur mu diye bir şey var.

Ben buna'Vazo kırıldı' diyorum. Vazo bir kere kırıldıktan sonra yapıştırıcıyla bir yerden tekrar bir yere getiremezsiniz. Oraya olan itimat sarsıldı, güven sarsıldı." değerlendirmesinde bulundu. Ülkelerin alternatif boru hatları ve farklı taşıma güzergahları oluşturarak Hürmüz Boğazı'nı devre dışı bırakmaya çalıştığını aktaran Birol, 2027'de yeni bir dünya enerji sisteminin inşa edilmeye başlanacağını öngördüğünü söyledi.

Birol, "Ben 2027'de yeni bir dünya enerji sisteminin inşa edilmeye başlayacağını görüyorum, başlayacağını düşünüyorum. Burada başka ülkeler öne çıkacak ama Hürmüz Boğazı'nın önemi azalacak." dedi."Irak'ın petrolünü dünya piyasalarına hangi güzergahla ulaştıracağı önemli"Hürmüz Boğazı'nın alternatif güzergahlarla aşılabileceğini belirten Birol, Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri'nin (BAE) bu yönde önemli yatırımlar yaptığını ifade etti.

Söz konusu ülkelerin petrolü tankerlerle boğazdan geçirmek yerine boru hatlarıyla batıya taşıdığını kaydeden Birol, bu hatların devreye girmesiyle Hürmüz Boğazı'nın öneminin azalabileceğini dile getirdi. Birol, bu süreçte Irak'ın enerji ihracatının hangi güzergah üzerinden gerçekleştirileceğinin önemli bir soru olduğunu belirterek, şöyle devam etti:"Burada bizim için önemli olan bir ülke var, o da Irak.

Irak, Suudi Arabistan ya da Birleşik Arap Emirlikleri kadar finansal olarak güçlü bir ülke değil. Teknik kapasitesi o kadar güçlü değil. Ama Irak'ın petrolünün yüzde 90'ı güneyden geliyor. Şimdi soru şu: O güneyden gelen petrol dünya piyasalarıyla hangi yönde, hangi çizgide buluşacak?

Acaba Türkiye'ye mi gidecek? Suriye'ye mi gidecek? Başka yere mi gidecek? Bu çok önemli bir soru."Irak'ın çok büyük bir petrol üreticisi ve ihracatçısı olduğunu vurgulayan Birol, ülkedeki gelişmelerin küresel enerji piyasaları açısından yakından takip edilmesi gerektiğini sözlerine ekledi.