SUBÜ'de Prof. Dr. Zekai Şen'den Yapay Zekâ ve Bilim Uyarısı

SUBÜ Konuşmaları’nın 131’inci konuğu olan Prof. Dr. Zekai Şen, bilimsel düşüncede hayal gücü, sorgulama ve etik değerlerin önemine dikkat çekti. Yapay zekânın hazır bilgi sunduğunu ancak temel bilimlerin yerini alamayacağını belirten Şen, özgün araştırma fikirlerinin dijital platformlarda paylaşılması konusunda da uyarılarda bulundu.

Sakarya Uygulamalı Bilimler Üniversitesi (SUBÜ) tarafından düzenlenen SUBÜ Konuşmaları’nın 131’inci programına İstanbul Medipol Üniversitesi (İMÜ) Öğretim Üyesi Prof. Dr. Zekai Şen konuk oldu.

“Bilim, Akıl ve Geleceğin Dünyası” başlıklı söyleşi, üniversitenin SUBÜ Haber YouTube kanalından canlı yayımlandı. Programın moderatörlüğünü SUBÜ Bilimsel Araştırma Projeleri (BAP) Koordinatörü Prof. Dr. Halil Arslan üstlendi.

Söyleşide yapay zekâ, bilimsel düşünce, doğru soru sorma, temel bilimler, etik sorumluluk ve eğitim sistemine ilişkin konular ele alındı.

Bilime duyduğu ilginin İngiltere’deki doktora eğitimi sırasında arttığını anlatan Prof. Dr. Zekai Şen, akademik hayatına ilişkin deneyimlerini paylaştı.

Babasının mermer işçisi olduğunu ve kendisinin inşaat mühendisi olmasını istediğini belirten Şen, 1966 yılında İstanbul Teknik Üniversitesi’ni kazandığını, 1971 yılında mezun olduktan sonra yurt dışı doktora bursuyla Londra’daki Imperial College’a gittiğini söyledi.

İngiltere’de kütüphanelerde geçirdiği zamanın bilime olan ilgisini artırdığını ifade eden Şen, akademik başarıyı yalnızca yayımlanan makale sayısıyla değerlendirmediğini vurguladı.

Suudi Arabistan’da 11 yıl boyunca bilimsel çalışmalar yürüttüğünü ve çok sayıda öğrenci yetiştirdiğini belirten Şen, genç bilim insanlarının yetişmesine katkıda bulunmayı önemsediğini dile getirdi.

“ÖZGÜN FİKİRLERİNİZİ YAPAY ZEKÂ İLE PAYLAŞMAYIN”

Yapay zekânın bilimsel çalışmalar üzerindeki etkisini değerlendiren Şen, hazır bilgiye ulaşmanın bilginin mantığını ve felsefi temelini anlamakla aynı şey olmadığını söyledi.

Matematik, fizik ve kimya gibi temel bilimlerin lise döneminden itibaren iyi öğretilmesi gerektiğine dikkat çeken Şen, bilimsel düşüncenin temelinde mantığın bulunduğunu ifade etti.

Yapay zekâyı bir ağacın meyvelerine benzeten Şen, bu teknolojilerin sunduğu sonuçları anlayabilmek için onları mümkün kılan temel bilimsel bilginin de öğrenilmesi gerektiğini belirtti.

Özgün araştırma fikirlerinin ve projelerin yapay zekâ platformlarına aktarılması konusunda dikkatli olunmasını isteyen Şen, bu sistemlerde veri güvenliği ve fikrî haklarla ilgili riskler bulunduğunu savundu.

Şen, yapay zekâdan genel bilgi edinmek amacıyla yararlanılabileceğini ancak henüz korunmamış özgün fikirlerin paylaşılmaması gerektiği görüşünü dile getirdi.

Bilimsel bilginin sorgulanması gerektiğini vurgulayan Prof. Dr. Şen, insanın beden, akıl ve ruh olmak üzere üç temel boyutuyla değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.

Bu unsurlar arasında dengenin önemine değinen Şen, bilimsel bilginin akıl ve eleştirel düşünce yoluyla değerlendirilmesi gerektiğini belirtti.

Bilim felsefecisi Karl Popper’ın yanlışlanabilirlik yaklaşımına da değinen Şen, bilimsel sonuçların sorgulamaya ve yeni değerlendirmelere açık olması gerektiğini ifade etti.

Bilimin belirli kabuller ve basitleştirmeler üzerinden ilerlediğini anlatan Şen, bilimsel bilginin mutlak ve değişmez olarak kabul edilmemesi gerektiğini söyledi.

Bilimsel üretimde hayal gücünün önemli bir yere sahip olduğunu belirten Prof. Dr. Zekai Şen, bilim insanlarının yalnızca mevcut bilgilerle yetinmemesi gerektiğini ifade etti.

Antik Çağ düşünürü Demokritos’un atom hakkındaki fikirlerini örnek gösteren Şen, Müslüman bilgin Câbir bin Hayyan’a atfedilen atomun parçalanması ve bunun yıkıcı sonuçları olabileceğine ilişkin anlatıya da değindi.

Bu örnek üzerinden bilimsel gelişmelerin etik ve insani sorumluluklarla birlikte değerlendirilmesi gerektiğini vurguladı.

Şen, Yunus Emre’nin “İlim ilim bilmektir, ilim kendin bilmektir” dizelerine de değinerek, bilimsel bilginin insanın kendisini tanıması ve ahlaki sorumluluklarının farkında olmasıyla ilişkisini anlattı.

“SORU SORULMAYAN SINIFTA ZİHİNLER KÖRELİR”

Eğitimde soru sormanın önemine dikkat çeken Şen, öğrencilerin yalnızca dinleyen değil, sorgulayan bireyler olarak yetiştirilmesi gerektiğini söyledi.

Öğrencilerin soru sormasının hem kendi öğrenme süreçlerine hem de sınıftaki diğer kişilerin bilgi edinmesine katkı sağladığını belirten Şen, akademisyenlerin de öğrencilerden gelen sorular sayesinde yeni araştırmalara yönelebileceğini ifade etti.

Fatih Sultan Mehmet dönemindeki eğitim yatırımlarına ilişkin tarihsel bir anlatıya değinen Şen, bilim insanı yetiştirmenin uzun vadeli bir süreç olduğunu vurguladı.

Öğrenilen bilginin başkalarına aktarılmasının ve sınıf ortamında tartışılmasının bilimsel gelişimi desteklediğini belirtti.

Üniversite eğitiminin ana dil, düşünme becerileri ve temel bilimler üzerine kurulması gerektiğini savunan Prof. Dr. Zekai Şen, kendi eğitim anlayışına ilişkin önerilerini de paylaştı.

Yeniden üniversite eğitimi alma imkânı bulması halinde fizik bölümünü tercih edeceğini belirten Şen, bilimsel üretimin önce hayal etme, ardından düşünceyi şekillendirme ve son olarak uygulamaya dönüştürme aşamalarından oluştuğunu söyledi.

Yeni bir üniversite kurması halinde müfredatta sırasıyla ana dil, bilim tarihi, hikmet ve felsefe, mantık, geometri, fizik ve matematik derslerine yer vereceğini ifade etti.

Akademik gelişimi ahilik geleneğindeki aşamalara benzeten Şen, lisans eğitimini çıraklık, yüksek lisansı kalfalık, doktora ve profesörlük dönemlerini ise ustalık süreci olarak değerlendirdi.

Yorumunuz için teşekkürler, en kısa sürede gözden geçirilip yayınlanacaktır

Yorum yazarak Adapazarı Akşam Haberleri Gazetesi Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Adapazarı Akşam Haberleri Gazetesi hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Yorum yazarak Adapazarı Akşam Haberleri Gazetesi Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Adapazarı Akşam Haberleri Gazetesi hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.