Otomotivde 'kabus' dönemi: Satışlar düştü, şirketler için risk büyüyor

Türkiye otomotiv sektörü, yılın ikinci yarısında ivme kazanan sert bir daralma süreciyle karşı karşıya kaldı. Otomobil ve hafif ticari araç satışları, geçen yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 30,4 oranında azalarak 80 bin 334 adede geriledi.

Yılın ilk 10 ayındaki toplam satış hacmi ise yüzde 15,33’lük bir kayıpla 883 bin seviyesinde kaldı. Sektörün gidişatını değerlendiren otomotiv gazetecisi Emre Özpeynirci, son yıllarda 1 milyon adedin üzerinde satışla süren 'rüya' döneminin yerini bir kabusa bıraktığını ifade etti.

Satışlardaki gerileme şubat ayında başlasa da, temmuz ayından itibaren düşüş hızı belirgin şekilde arttı. Temmuzda yüzde 25'i, ağustosta yüzde 20'yi, eylülde yüzde 25'i aşan daralma, ekim ayında yüzde 30'un üzerine çıktı.

Özellikle hafif ticari araç segmentindeki yüzde 39,52’lik sert düşüş, KOBİ'lerin faaliyet koşullarındaki zorlukların bir göstergesi olarak yorumlandı. Normal şartlarda yılın en hareketli dönemlerinden biri olması beklenen ekim ayındaki bu performans, yıl sonu hedeflerinin de revize edilmesine neden oldu.

Sektörün 1 milyon ile 1,5 milyon adetlik pazar hacmine göre kurgulanan yatırım ve bayi ağları, satışların 2022 seviyelerine gerilemesiyle büyük bir risk altına girdi. Özpeynirci, bu durumun önümüzdeki dönemde şirket birleşmelerine, yatırımların sorgulanmasına ve hatta bazı işletmelerin kapanmasıyla sonuçlanabilecek istihdam kayıplarına yol açabileceğini vurguladı.

Stok maliyetleri ve finansman giderleri, sektörün önündeki en büyük engellerden biri olarak öne çıkıyor. Yıl başında 1 milyon 200 bin adetlik satış hedefi koyan sektör, ekim verilerinin ardından 1 milyon 100 bin adede ulaşmanın dahi güçleştiğini görüyor.

Krediye erişimdeki zorluklar, yüksek faiz oranları, alım gücündeki erime ve likidite sıkışıklığı, talebi baskılayan temel unsurlar arasında yer alıyor. Özpeynirci, mevcut ekonomik tablo değişmediği sürece 2027 yılında dahi 1 milyonluk pazar hacmine ulaşmanın imkansız göründüğünün altını çizdi.

Sektörün yeniden canlanabilmesi için acil desteğe ihtiyaç duyduğunu belirten Özpeynirci, kredi koşullarının iyileştirilmesi ve faizlerin düşürülmesi gerektiğini savundu. Ayrıca, ÖTV matrahlarının ve vergi dilimlerinin güncellenmesinin hem elektrikli hem de içten yanmalı araç satışlarını destekleyeceğini ifade etti.

Yılın son iki ayındaki satış seyrinin, sektörün gelecekteki istikrarı açısından kritik bir dönemeç olacağı değerlendiriliyor.