CHP'den HABAŞ Raporu: Denetim Eksikliği ve Artan Kaza Verileri

CHP Genel Başkanı Kemal Kılıçdaroğlu'nun talimatıyla İzmir'in Aliağa ilçesindeki HABAŞ Demir Çelik Fabrikası'nda yaşanan patlamayı incelemek üzere görevlendirilen Serkan Sarı, Mahir Polat ve Müzeyyen Şevkin'den oluşan heyet, kapsamlı bir rapor hazırladı. Heyet, işletmedeki iş güvenliği zafiyetlerini ve yönetimsel kararların etkilerini mercek altına aldı.

Raporda, facianın yaşanmasından kısa bir süre önce tesiste iki ayrı ölümcül kaza yaşandığına dikkat çekildi. 21 Ekim'de Hakan Doğan, 5 Kasım'da ise Eyüp Eğinli'nin hayatını kaybettiği belirtilirken, son ölümden sadece dört gün sonra büyük patlamanın gerçekleşmesi, çalışma düzenindeki eksikliklerin acilen sorgulanması gerektiğini ortaya koydu.

Heyet, tek bir ölümün dahi tüm güvenlik protokollerinin yeniden gözden geçirilmesi için yeterli bir uyarı olması gerektiğini savundu. Şirketin 2025 Sürdürülebilirlik Raporu'ndaki veriler, kaza oranlarındaki ciddi artışı gözler önüne serdi.

2024 yılında 147 olan kayıp günlü iş kazası sayısı, 2025'te yüzde 55,8 artarak 229'a yükseldi. Benzer şekilde alt işveren çalışanlarında kaza sayısı yüzde 118,4 oranında artış gösterdi. Raporda, yapılan eğitim ve toplantıların kağıt üzerinde kaldığı, bu önlemlerin çalışanları korumada yetersiz kaldığı vurgulandı.

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Işıkhan'ın tesisin denetlendiği ve sorun görülmediği yönündeki açıklamaları raporda eleştirildi. Bakanlığın bu beyanının sorumluluğu ortadan kaldırmadığı, aksine denetimin niteliğini tartışmalı hale getirdiği ifade edildi.

Soruşturmanın sadece sahada çalışanlara değil, bakım bütçesi ve üretim takvimini belirleyen yönetim kademelerine de uzanması gerektiği belirtildi. Heyet, şirket sahibi Mehmet Rüştü Başaran ve yöneticilerin gözaltına alınmasını olumlu bulmakla birlikte, denetim görevini ihmal eden kamu görevlilerinin de soruşturmaya dahil edilmesini talep etti.

Ayrıca, işçilerin işten çıkarılma korkusuyla güvenlik açıklarını bildiremediği yönündeki iddiaların ve ailelerin beyanlarının titizlikle araştırılması istendi. Raporda, can güvenliği sağlanana kadar riskli faaliyetlerin durdurulması ve bu süreçte işçilerin mağdur edilmemesi gerektiği vurgulandı.