Çocuklar Ekrana Neden Bağlanıyor? Uzmanlardan Ailelere Uyarı

Çocukların ekran başında uzun süre kalmasının tek nedeni “irade eksikliği” değil. Uzmanlara göre sonsuz kaydırma, otomatik oynatma ve kişiselleştirilmiş içerikler ekran kullanımını uzatabiliyor. Ailelerin yalnızca süreye değil, ekran kullanımının çocuğun günlük hayatını nasıl etkilediğine de bakması gerekiyor.

Çocuk ve ergenlerde ekran kullanımı son yıllarda ailelerin en çok üzerinde durduğu konulardan biri haline geldi. Türkiye Gazetesi’nin haberinde değerlendirmelerine yer verilen Moodist Psikiyatri ve Nöroloji Hastanesi Psikiyatri Uzmanı Dr.

Leyla Çelebi, sosyal medya platformlarındaki tasarım özelliklerinin çocukların ekran başında daha uzun süre kalmasına katkı sağlayabildiğini belirtti.

Amerikan Pediatri Akademisi de 2026 yılında yayımladığı güncel politika metninde, kullanıcı etkileşimini mümkün olduğunca artırmaya odaklanan dijital ortamların uzun süreli kullanımı teşvik edebildiğine dikkat çekiyor.

ÇOCUKLAR NEDEN EKRANDAN KOPMAKTA ZORLANIYOR?

Dr. Leyla Çelebi’ye göre bildirim beklentisi, sonsuz kaydırma, otomatik video oynatma ve kişiselleştirilmiş içerik önerileri çocukların ekran kullanımını sürdürebilmesini kolaylaştırıyor. Özellikle özdenetim becerilerinin gelişmeye devam ettiği çocukluk ve ergenlik dönemlerinde bu tasarım özellikleri daha fazla önem taşıyor.

Ancak ekran kullanımını yalnızca “dopamin bağımlılığı” gibi tek bir nedene indirgemek doğru değil. Güncel pediatri rehberleri; çocuğun yaşı, kullanılan içeriğin niteliği, ekranın hangi amaçla kullanıldığı ve bu kullanımın uyku, hareket, okul ve aile ilişkilerini etkileyip etkilemediğinin birlikte değerlendirilmesini öneriyor.

EKRAN SÜRESİ TEK BAŞINA YETERLİ BİR ÖLÇÜ MÜ?

Hayır. Amerikan Pediatri Akademisi, tüm çocuk ve ergenler için geçerli tek bir “güvenli ekran süresi” bulunmadığını belirtiyor.

Uzmanlar, yalnızca kaç saat ekrana bakıldığına değil; kullanılan içeriğin kalitesine, ekran süresinin uykunun, fiziksel aktivitenin, derslerin, oyun ve aile zamanının önüne geçip geçmediğine bakılmasını öneriyor.

Dr. Leyla Çelebi, ailelerin çocuklarının kullandığı platformları tanımasının, gizlilik ve güvenlik ayarlarını bilmesinin, ekran kullanımına ilişkin ortak kurallar belirlemesinin ve çocukla açık iletişim kurmasının önemli olduğunu ifade ediyor.

Amerikan Pediatri Akademisi de yemek sırasında, ders çalışırken, yatak odasında ve uyku öncesindeki bir saat içinde ekran kullanımının sınırlandırılmasını; spor, sanat, kitap okuma ve yüz yüze sosyal etkinlikler gibi alternatiflerin desteklenmesini öneriyor.

ÇOCUK NEDEN EKRANA YÖNELİYOR, ONU ANLAMAK ÖNEMLİ

Uzmanlara göre çocuğun yalnızca cihazdan uzaklaştırılması yeterli olmayabiliyor. Çocuğun ekrana neden yöneldiğini, sosyal medyada ne yaşadığını ve ekran kullanımının hangi ihtiyacı karşıladığını anlamaya çalışmak önem taşıyor.

Ekranın sürekli olarak sıkıntı, öfke veya üzüntüyü bastırmak amacıyla kullanılması halinde çocukların kendi duygu düzenleme becerilerini geliştirme fırsatlarının azalabileceğine ilişkin pediatri uyarıları da bulunuyor.

KÜÇÜK ÇOCUKLARDA EKRAN KULLANIMI DAHA SINIRLI OLMALI

Dünya Sağlık Örgütü, 2 yaşından küçük çocuklarda ekran karşısında geçirilen hareketsiz sürenin mümkün olduğunca önlenmesini, daha büyük okul öncesi çocuklarda ise ekran süresinin sınırlı tutulmasını öneriyor.

Amerikan Pediatri Akademisi de küçük çocuklarda kaliteli içerik, ebeveyn eşliği ve ekran dışında oyun, uyku, hareket ve sosyal etkileşimin öncelikli tutulmasına dikkat çekiyor.

Yorumunuz için teşekkürler, en kısa sürede gözden geçirilip yayınlanacaktır

Yorum yazarak Adapazarı Akşam Haberleri Gazetesi Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Adapazarı Akşam Haberleri Gazetesi hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Yorum yazarak Adapazarı Akşam Haberleri Gazetesi Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Adapazarı Akşam Haberleri Gazetesi hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.