Onlar istenmiyor! Türkiye’de değiştirilmek istenen isim ve soy isimler

Türkiye’de nüfus kayıtlarında yer alan isim ve soy isimlerin değiştirilmesine yönelik talepler gündemdeki yerini koruyor. Kimi vatandaşlar isimlerinin yanlış yazılması nedeniyle düzeltme talebinde bulunurken kimileri de taşıdıkları isimlerin anlamından veya toplum içinde kendilerine yaşattığı sıkıntılardan dolayı değişiklik yapmak istiyor.

Özellikle telaffuzu zor olan, farklı biçimlerde yazılan ya da olumsuz çağrışımlar taşıdığı düşünülen isimler bu talepler arasında yer alıyor. Soy isimlerde ise günlük konuşmalarda alay konusu olma veya kişiyi rahatsız eden anlamlar taşıma gibi gerekçeler dikkat çekiyor.

En çok düzeltilmek istenen isimler arasında neler var? Bazı vatandaşlar, isimlerinin doğru yazılmadığını veya zaman içerisinde farklı bir biçimde kullanılmaya başlandığını belirterek düzeltme talebinde bulunuyor. Bu kapsamda öne çıkan örnekler şöyle:

1. Yunis – Yunus

2. Memet – Mehmet

3. Hava – Havva

4. Perişan – Olumsuz anlamı nedeniyle değişiklik talebi

5. Sümeyya – Sümeyye

6. Firdes – Firdevs

7. Esme – Esma

8. Ümüt – Ümit

9. Keziban – Kezban

10. Rabiye – Rabia

11. Ferat – Ferhat

12. Melhat – Melahat

13. Çoşkun – Coşkun

Bu örneklerde özellikle harf ve yazım farklılıkları öne çıkıyor. Bazı isimlerde ise kişinin isminin taşıdığı anlamdan duyduğu rahatsızlık değişiklik talebinin nedeni olabiliyor.

Bu kapsamda değişiklik yapılması gerektiği ileri sürülen isimler arasında şunlar bulunuyor:

Rahim: Merhamet eden, esirgeyen ve bağışlayan anlamlarıyla biliniyor. İslam inancında Allah'ın isimlerinden biri.

Sanem: Put anlamına geliyor.

Kezban: Yalancı anlamıyla ilişkilendiriliyor.

Bade: Eski kullanımlarda şarap ve içki anlamı taşıyor.

Resul: Elçi anlamına geliyor, peygamberler için kullanılan bir unvan.

Nebi: Peygamber anlamında kullanılıyor.

Cebrail, Azrail, Mikail ve İsrafil: Dört büyük meleğin isimleri.

Samet: İslam inancında Allah'ın sıfatlarından biri olan Samed ismiyle ilişkilendiriliyor.

Aleyna: Bazı kaynaklarda kelimenin farklı kullanımlarına dayanılarak olumsuz anlam iddiaları ortaya atılıyor.

Gülsüm: İsim olarak kullanılan ve farklı sözlük açıklamaları bulunan bir kelime.

Jülide: Dağınık ve perişan anlamlarıyla açıklanıyor.

Eflal: Kelime anlamı konusunda farklı açıklamalar bulunuyor.

Efsa: Büyü ve sihirle ilişkilendirilen anlamlarla açıklanıyor.

Ecrin: Ücret, karşılık ve mükâfat anlamlarıyla kullanılıyor.

Vatandaşların değiştirmek istediği soy isimler de dikkat çekiyor

İsimlerin yanı sıra soy isimler de değişiklik taleplerine konu olabiliyor. Özellikle günlük dilde farklı anlamlar çağrıştıran, alay konusu olabilen veya kişiyi rahatsız eden soy isimler vatandaşların başvuru gerekçeleri arasında gösteriliyor.

Değiştirilmek istendiği belirtilen soy isimlerden bazıları şöyle:

1. Top: Günlük dilde farklı çağrışımlara sahip olabiliyor.

2. Koyun: Hayvan adı olmasının yanı sıra mecazi anlamda da kullanılıyor.

3. Satılmış: Geçmişte kişi isimlerinde de kullanılan, günümüzde farklı çağrışımlar yapabilen bir kelime.

4. Coşkun: Taşkın, heyecanlı ve yoğun duygular taşıyan anlamına geliyor.

5. Çakal: Hayvan adı olmasının yanında hilekâr ve güvenilmez kişi anlamında da kullanılıyor.

6. Deli: Akıl sağlığıyla ilgili olumsuz bir niteleme olarak kullanılabiliyor.

7. Karabaş: Farklı anlam ve kullanımları bulunuyor.

8. Çürük: Sağlamlığını kaybetmiş, bozulmuş anlamına geliyor.

9. Çıplak: Üzerinde giysi bulunmayan anlamında kullanılıyor.

10. Kör: Görme yetisini kaybetmiş veya göremeyen kişi anlamına geliyor.

Bu tür soy isimler, taşıyan kişinin sosyal çevresinde rahatsızlık yaşamasına ve değiştirme talebinde bulunmasına neden olabiliyor.

İsim ve soy isim değiştirmek için nereye başvuruluyor? Türkiye'de isim ve soy isim değişikliği belirli yasal şartlara bağlı. Türk Medeni Kanunu'nun 27'nci maddesine göre isim değişikliği, haklı bir sebebin bulunması halinde hâkimden talep edilebiliyor.

İsmin gülünç bulunması, toplum içerisinde alay konusu olması, kişiyi rahatsız etmesi, yazım hatası içermesi veya kişinin başka bir isimle tanınması haklı sebep olarak ileri sürülebiliyor.

İsim değişikliği davası, ergin kişiler tarafından kendileri veya avukatları aracılığıyla açılabiliyor. Reşit olmayan çocuklar için ise yasal temsilcileri başvuruda bulunabiliyor.

Bazı yazım ve imla hatalarının düzeltilmesine ilişkin işlemler ise mevzuatta belirlenen koşullar çerçevesinde idari başvuru yoluyla yapılabiliyor. Bu kapsamda e-Devlet üzerinden sunulan ilgili başvuru hizmetleri kullanılabiliyor.

Ancak her isim ve soy isim değişikliği e-Devlet üzerinden gerçekleştirilemiyor; işlemin niteliğine göre mahkeme kararı gerekebiliyor.

İsim değişikliği için yalnızca kişinin ismini beğenmemesi yeterli olmayabiliyor. Başvurunun kabul edilmesinde haklı gerekçenin bulunması ve yasal şartların karşılanması önem taşıyor.

Bu haberi kaçırmayın Tunceli İl Özel İdaresi “Önceden aldık, ihtiyaç oldukça kullanacaktık!” Devamını Oku Bu haberi kaçırmayın Tunceli Dalören’de 64 yıllık evli çifte uzun evliliğin sırrını sorduk! Cevabı herkesi gülümsetti!

Devamını Oku Bu haberi kaçırmayın Merak edilene bilimsel dokunuş: Çelik mi daha ağır, kuş tüyü mü?