Habermetrik
← Ana Sayfa
20 Kasım 2026 08:54
✍ Editör: Habermetrik · Editör Politikası

Yağlık / Duygunun Harman Olduğu Mendil

Yağlık / Duygunun Harman Olduğu Mendil
Görsel kaynağı: burdurgazetesi.com
⏱️ 3 dk okuma 🛡️ %85 Doğruluk · 1 Kaynak
WhatsApp Paylaş
⚡ 30 Saniyede Özet Habermetrik Yapay Zeka Özeti
  • Yağlık / Duygunun Harman Olduğu Mendil Anadolu’nun kadim gönül deryasında öyle sözcükler, öyle eşyalar vardır ki ilk bakışta sıradan bir nesne gibi görünür; oysa derinine indiğinizde, arkasında yüzlerce yıllık bir yaşam felsefesi, göçebe bir iş-emek tasarımı (

Yağlık / Duygunun Harman Olduğu Mendil Anadolu’nun kadim gönül deryasında öyle sözcükler, öyle eşyalar vardır ki ilk bakışta sıradan bir nesne gibi görünür; oysa derinine indiğinizde, arkasında yüzlerce yıllık bir yaşam felsefesi, göçebe bir iş-emek tasarımı (ergonomi) ve dillerin sustuğu yerde konuşan gizli bir ruh bulursunuz. İşte bu sessiz ama derin bilgelerden biri de fildişi kulelerde adına "mendil", Yörük obalarında, pınar başlarında, dere kıyılarında ise "yağlık" dediğimiz sanki kutlanmış bez parçasıdır.

Geçtiğimiz günlerde dost meclisinde bir yârenliğe durduk. Sazın telinden, sözün dilinden köprüler kurarken, Çıldırlı Âşık Şenlik’in o meşhur " Mil Çeker " şiirindeki bir dize takıldı aklımıza: " Eline mendil yaylık istersen alayım mendil " dizesi.

Sözlü geleneğin, kayıt tutanların kulak yanılmasıyla "yaylık" diye yazdığı o kelimenin aslı, Anadolu toprağının tam kültürel kalbi olan ‘Yağlık’ tır.

Derken bir başka türkü gelip vurdu kapımızı: " Bir mendil aldım dereden ". Bilmeyenler sanır ki biri mendili oraya fırlatıp atmış. Oysa kazın ayağı bambaşkadır: Yörük kızı çeyizini düzerken iğne oyasıyla sabrı dokur o yağlığa.

Çamaşır, yün vb. yumaya derenin kıyısına vardığında, taşın üstüne serer yağlığı; sevdalısı gelip yavuklu kokan nişanı oradan gizlice devşirsin diye. Sevdalı yar kokusu alabilir miyim diye, yârin işlendiği yere gider; hayali gerçek olmuştur, bir taş üstünde serili yağlığı bulur ve dertlenir: “Bir mendil aldım dereden, Yolum geçmez yar buradan” diye bir türkü tutturur.

Anadolu insanı gururludur, asildir; sevdiğine " Ben senin hasretinden her gün ağladım " diyerek yük olmak istemez. Gözyaşlarıyla sırılsıklam olan o mendili alır, heyecanla yâre koşup naif bir yalan söyler: " Ben bu mendili dereden aldım, o yüzden böyle ıslak ". Aslında o dere, aşığın kendi gözyaşlarından çağlayan hasret nehrinin ta kendisidir.

Ama yağlığın hikayesi sadece bir sevda nişanı olmakla bitmez. O, doğayla göğüs göğüse yaşayan insanın en büyük yoldaşıdır; yakıcı güneş tepeye dikildiğinde ensenin terini alır; şapkanın, fesin altına konur ki sarkan saçakları yüzü güneşten korusun.

Dağda, bayırda susayan yolcu bir pınar başına vardığında diz çöker, ellerini toprağa basar. Sudaki parçacıklar, böcekler ağza kaçmasın diye yağlığını serer suyun yüzeyine. Doğaya saygıyla eğilirken, yağlığı süzgeç eyler kendine.

Bir bez parçası, bir anda hayatta kalma gerecine, doğayla kurulan katışıksız bir antlaşmaya dönüşür. Bugün cebimizde taşıdığımız o kullan-at kâğıt mendillerin, hıçkırıklarımızı emdikten sonra çöpe giden o ruhsuz beyazlığın yanında; yağlıkların ve oyalı mendillerin hatırası ne kadar da büyüleyici, değil mi?

Renklerin de dili vardı eskiden. Yeşil mendil " Muradıma ereceğim ", sarı mendil " Hasretinden hastalandım ", mor mendil " Sana sitemim var " demekti. Sözün, sesin uluorta tüketilmediği zamanlarda, mendiller konuşurdu sessizce.

Duygunun harman olduğu, sevdanın ilmek ilmek işlendiği o eski günlerden bize kalan en güzel miras, eşyaya ve insana yüklediğimiz bu derin anlamlardır. Mendiliniz cebinizde, sevdiklerinizin kokusu hep zihninizde kalsın; yarenliğiniz daim olsun. Ecz. Arif Yayla

Yorumunuz için teşekkürler, en kısa sürede gözden geçirilip yayınlanacaktır

Burdur Gazetesi, Burdur ile özdeşleşen markaları ağırlıyor.

💬 Habere Tepkinizi Belirtin:
Habermetrik WhatsApp Kanalına Katılın

Günde en fazla 3 kritik gelişme. Bildirim kirliliği yok, anında bilgi.

Kanalı Takip Et →
Kaynaklar: burdurgazetesi.com
Haber metni ve görseller burdurgazetesi.com sitesine aittir; tam içerik kaynak sitede yayınlanır.
Haber Künyesi
Kategori: Genel
Yayın: 20 Kasım 2026 08:54 · Kaynak: burdurgazetesi.com
Kaynağı Oku ↗