Duysanız Deli İşi Sanarsınız! Balıkesir'de Yağmur'da Yapılan'Kepçecik' Kültürü
- Balıkesir’de eskiden yapılan ve günümüzde hala yapılan gelenekleri gazetemerhaba.com muhabirini derledi
- Balıkesir’in Sındırgı ilçesinde yaşayan vatandaşlardan Ayşe Hancı, eskiden Cuma günleri yağmur yağdığında dua edildiğini ve çeşitli inançlara göre yapılan gelenekleri anlattı
Duysanız Deli İşi Sanarsınız! Balıkesir'de Yağmur'da Yapılan'Kepçecik' KültürüGazetemerhaba.com muhabiri Nursima Akyürek, Balıkesir'in geçmişten günümüze uzanan yağmur geleneklerini araştırdı. Sındırgı'da yaşayan Ayşe Hancı'nın çocukluk anıları ve kültürel kayıtlarda yer alan uygulamalar, bugün pek çok kişinin bilmediği gelenekleri yeniden gündeme taşıdı.
Ayşe Hancı Anlattı: “Yağış Bereket Demek”Balıkesir'in Sındırgı ilçesinde yaşayan Ayşe Hancı, çocukluk yıllarında köylerinde yağmurun ne kadar büyük önem taşıdığını anlattı. Geçimini tarımdan sağlayan ailelerin yağmur beklediği günleri hatırlayan Hancı, o yıllarda yağışın yalnızca bir hava olayı olarak görülmediğini söyledi.
Ayşe Hancı, çocukluk anılarını şu sözlerle paylaştı:“Ben çocukken köyümüzde yağmur yağsın, ekinimiz bol olsun isterdik. Tarla ile uğraşıyoruz ya, onun için yağmur yağsın çok isterdik. Yağış bereket demek. Öyle olunca bizim buralarda dua ederler.”Hancı'nın anlattıkları, Balıkesir kırsalında tarımsal yaşamla yağmur duası arasındaki güçlü bağı ortaya koyuyor.
Ceketler Ters Giyilir, Eller Yere ÇevrilirdiBalıkesir'deki geleneksel yağmur duası uygulamalarına ilişkin aktarılan bilgilerde dikkat çekici ayrıntılar bulunuyor. Bazı yöresel anlatımlara göre yağmur duası için genellikle cuma günleri bir türbenin çevresinde toplanılırdı.
Duadan önce yemek veya lokma dağıtılır, köy halkı birlikte dua ederdi. Bu törenlerde ellerin yere çevrilmesi ve ceketlerin ters giyilmesi gibi sembolik davranışlara da yer verilirdi. Çocukların dua edilen alanda bulunmasına özellikle önem gösterilirdi.
Duadan sonra ise katılımcıların yanlarında getirdikleri kaplarla birbirlerine su attıkları anlatılıyor. Bu davranışın, yağmurun yağmasına yönelik dilek ve inançlarla bağlantılı olduğu belirtiliyor. Ayşe Hancı: ‘’Ben çocukken köyümüzde yağmur yağsın ekinimiz bol olsun tarla ile uğraşıyoruz ya onun için yağmur yağsın çok isterdik.
Yağış bereket demek öyle olunca bizim buralarda dua ederler’’ dedi. Ayrıca bazı kaynaklardan edinilen bilgilere göre ise yağmur duası ritüeli ise şu şekilde; ‘’Genelde cuma günleri bir türbe yanına gidilerek Yağmur Duası yapılır.
Duadan önce yemek veya lokma dağıtılır. Dua yapıldığı sırada eller yere çevrildiği gibi ceketlerde ters giyilir. Ayrıca bütün çocukların dua edilen yerde olmasına özen gösterilir. Duadan sonra herkes elindeki su kaplarıyla birbirlerine su atar.
Böylece duaların kabul olacağına inanılır’’.Balıkesir'de Yağmur Yağsın Diye Çocuklara Ne Yaptırılırdı? Öte yandan gazetemerhaba.com muhabirinin Kültür Turizm Bakanlığı’ndan edindiği bilgiye göre Balıkesir’de vatandaşlar yağmur yağması için tören yaparmış.
Yağmur yağması için yapılan törenlerden “kepçecik” için 12 yaşlarında bir grup çocuk tarafından uygulanır. Balıkesir'de Eskiden Yağmur Yağsın Diye Neler Yapılırdı? Balıkesir'in köylerinde yağmur, yalnızca toprağı ıslatan bir doğa olayı değildi.
Tarlada çalışan, ekinini büyütmeye uğraşan köylüler için yağmur aynı zamanda bereketin ve umudun habercisiydi. Yağışların geciktiği dönemlerde ise köy halkı bir araya gelir, dualar edilir, kuşaktan kuşağa aktarılan gelenekler yaşatılırdı.
Balıkesir'de “Kepçecik” Geleneği Nasıl Yapılırdı? Balıkesir'in yağmurla ilgili en dikkat çekici geleneklerinden biri ise “kepçecik” adı verilen tören. Gazetemerhaba.com muhabirinin Kültür ve Turizm Bakanlığının kültürel bilgilerinden derlediği kayıtlara göre bu uygulama, yağmur yağması amacıyla gerçekleştirilen geleneksel törenler arasında bulunuyor.
Kepçecik töreninin en ilginç özelliği ise uygulamanın yaklaşık 12 yaşlarındaki çocuklardan oluşan bir grup tarafından yapılması. Bir Çocuğa Hasır Sarılır, Başına Tencere GeçirilirdiKepçecik geleneğinde, annesinin ilk çocuğu olan bir çocuk seçilirdi.
Seçilen çocuğun bedenine hasır dolanır, başına bir tencere geçirilirdi. Ayakları çıplak bırakılan çocuğun beline ip bağlanır ve diğer çocuklarla birlikte ev ev dolaştırılırdı. Gidilen her evde kepçecik olarak seçilen çocuğun başına su serpilirdi.
Ev sahipleri de kapılarına gelen çocuklara yiyecek veya para verirdi. Böylece köyde yağmur dileğiyle gerçekleştirilen tören, çocukların da katıldığı toplu bir etkinliğe dönüşürdü.“Gökten Rahmet, Yerden Bereket!”Kepçecik geleneğinde çocukların söylediği özel dizeler de bulunuyordu.
Çocuklar evleri dolaşırken şu sözleri kendilerine özgü bir makamla yüksek sesle söylerdi: Kepçecik! Kepçecik! Kepçeciğe ne gereeeek! Anasınııın ilkiiii! Dam altındaaa! Tilkiiii! Altın arabaaa! Gümüş tekerleeeek! Gökten rahmeeet!
Yerden berekeeeet! Veer Allahım ver suluca rahmet! Bu dizelerde özellikle “Gökten rahmet, yerden bereket” sözleri, yağmurla toprağın verimliliği arasında kurulan bağı yansıtıyor. Törenin Sonunda Çocuklar Birlikte EğlenirdiKepçecik töreni yalnızca evlerin dolaşılması ve yağmur dileğinde bulunulmasıyla sona ermezdi.
Çocuklar, tören boyunca topladıkları yiyecekleri bir araya getirir, ardından hep birlikte yiyerek eğlenirdi. Böylece yağmur beklentisi etrafında şekillenen gelenek, çocukların birlikte vakit geçirdiği ve köy halkının paylaşımda bulunduğu bir etkinlik niteliği de taşırdı.
Balıkesir'in Yağmur Gelenekleri Geçmişe Işık TutuyorSındırgılı Ayşe Hancı'nın anlattığı çocukluk anıları ile kepçecik törenine ilişkin kültürel kayıtlar, Balıkesir'in kırsal yaşamında yağmurun nasıl bir anlam taşıdığını gösteriyor. Bir yanda ekinlerin büyümesi için edilen dualar, diğer yanda hasır ve tencereyle ev ev dolaşan çocuklar...
Günde en fazla 3 kritik gelişme. Bildirim kirliliği yok, anında bilgi.
Kategori: Kültür-Sanat · Bölge: Balıkesir/Sındırgı
Yayın: 17 Kasım 2026 11:50 · Kaynak: gazetemerhaba.com