Fransa, Ali Cherri'nin Evinin Vurulması Dosyasında Savaş Suçları Soruşturması Açtı

Fransız yargısı, Beyrut'ta 2024 Kasım'da sanatçı Ali Cherri'nin ailesini ve 7 sivili öldüren İsrail hava saldırısı için savaş suçları soruşturması başlattı. Amnesty ve Forensic Architecture raporları'askeri hedef yok' tespiti yaptı.

· 2 dk 1 Fransa, Ali Cherri'nin Evinin Vurulması Dosyasında Savaş Suçları Soruşturması Açtı documenta 16'ya Davetli Sanatçılara Uyarı: "Kurum Sizden Daha Çok Yararlanır" Fransa Savaş Suçları Birimi (Pôle crimes de guerre), 26 Kasım 2024 tarihinde Beyrut'un Barbour semtinde gerçekleşen İsrail hava saldırısı kapsamında resmi bir soruşturma açtı. Saldırıda Fransız-Lübnanyalı sanatçı ve film yapımcısı Ali Cherri'nin annesi Nadira Hayek, babası Mahmoud Naim Cherri, evlerinde çalışan Birki Negesa ile binadaki en az dört diğer sivil dahil toplam yedi kişi hayatını kaybetti.

Soruşturma, uluslararası insan hakları örgütü Uluslararası İnsan Hakları Federasyonu (FIDH) aracılığıyla Cherri tarafından yedi ay önce Paris'taki savaş suçları savcılığına sunulan bir suç duyurusunun ardından hareket etti. Duyuruda, İsrail'in "sivil bir nesneye kasten saldırı yönlendirme" suçu işlediği, bu eylemin Roma Statüsü kapsamında savaş suçu teşkil ettiği savunuluyordu.

İddianın temelini iki bağımsız inceleme oluşturdu. Şubat 2025'te yayımlanan Amnesty International raporu, İsrail kuvvetlerinin vurulan 12 katlı apartman binasında "doğrulanabilir bir askeri hedef" bulamadığını, sivillere tahliye uyarısı yapılmadığını ve saldırının geçici ateşkesin devreye gireceği saatten az 12 saat önce gerçekleştiğini kaydediyordu.

Londra merkezli Forensic Architecture ekibi ise Cherri'nin ve komşuların belgeleriyle binanın dijital yeniden yapımını gerçekleştirdi. Analiz, hasarın binanın 7. ile 10. katları arasındaki doğu cepheye yoğunlaştığını, bu yapısal verinin bir askeri hedefe yönelik hassas vurumu değil, geniş etkili bir mühimmat kullanımını işaret ettiğini ortaya koydu.

Fransa yasası, savaş suçları ve insanlık suçları için "evrensel yetki" ilkesini benimser; bu sayede Fransız vatandaşı kurbanlarda (Cherri Fransız vatandaşıdır) işlenen suçlar, suçun işlendiği yerden bağımsız olarak Fransız mahkemelerince yargılanabilir. Savcılık, toplanan delillerin yeterliliğini değerlendirdikten sonra resmi soruşturma (information judiciaire) kararı alarak, bir soruşturma hakiminin atanmasını sağladı.

Bu dosya, 2024 sonbaharında Lübnan'da yoğunlaşan İsrail operasyonlarında sivil altyapı ve konut alanlarının hedeflendiği iddialarının yargı boyutuna taşındığı nadir örneklerden biri olarak değerlendiriliyor. FIDH avukatları, sürecin sadece bir aile için değil, benzer saldırılara maruz kalan yüzlerce Lübnanyalı aile için bir "test vakası" niteliğinde olacağını belirtiyor.