Enerji çıkmazı büyüyor: 50 milyon Avrupalı evini ısıtamıyor

Avrupa'da enerji krizinin ulaştığı boyutu bu kez Avrupa Komisyonunun kendi açıklaması ortaya koydu. Komisyonun Enerjiden Sorumlu Üyesi Dan Jorgensen, yaklaşık 50 milyon Avrupalının evini yeterince ısıtamadığını söyledi. Avrupa'nın enerji politikalarını yöneten isimlerden gelen bu açıklama, milyonlarca insanın en temel ihtiyaçlarından biri olan ısınmaya erişemediğini gözler önüne serdi.

Rusya-Ukrayna Savaşı'nın ardından Rus gazından vazgeçen, enerji tedarikinde ABD ve diğer dış kaynaklara yönelen Avrupa, Batı Asya'daki savaşın sevkiyatları aksatmasıyla yeni bir çıkmaza sürüklendi. Doğal gaz fiyatlarının megavatsaat başına 100 avroya dayandığı Avrupa'da depolar da kışa eksik stokla giriyor.

Brüksel ise yükselen faturalar karşısında tüketicileri koruyacak ortak bir çözüm üretemiyor. RUS GAZINDAN VAZGEÇTİ, ABD’YE BAĞIMLIK ARTTIRusya-Ukrayna Savaşı'nın ardından Moskova'ya yönelik yaptırımlar ve Rus enerji kaynaklarından uzaklaşma politikası, Avrupa'nın enerji haritasını değiştirdi.

Savaş öncesinde doğal gaz ihtiyacının yüzde 45'ini Rusya'dan karşılayan AB, bugün bu oranı yaklaşık yüzde 11'e düşürdü. Ancak Rus gazının yerini büyük ölçüde ABD'den gelen LNG aldı. ABD, AB'nin toplam gaz arzının yaklaşık yüzde 30'unu karşılar hale geldi.

Brüksel'in Rusya'ya enerji bağımlılığını sona erdirme politikası, Avrupa'yı başka tedarikçilere bağımlı hale getirdi. İsveç Enerji Bakanı Ebba Busch da 29 Ekim'deki toplantı öncesinde bu değişime dikkat çekti. Busch, Rus gazına bağımlılıktan kurtulmaya çalışırken ABD gazına bağımlılığın oluştuğunu, bunun da yeni sorunlar doğurduğunu söyledi.

AB, Rus gazı ithalatını 2027 sonuna kadar tamamen bitirmeyi hedefliyor. Ancak Avrupa Enerji Düzenleyicileri İşbirliği Ajansının (ACER) verileri, Rusya'dan gelen gazın azaltılmasıyla birlikte ABD ve diğer tedarikçilere bağımlılığın arttığını ortaya koyuyor.

HÜRMÜZ'DEKİ AKSAMA AVRUPA'YI VURDUAvrupa'nın enerji sıkıntısını derinleştiren son gelişme Batı Asya'daki savaş oldu. ABD ve İsrail'in İran'a yönelik saldırıları Hürmüz Boğazı'ndaki enerji sevkiyatını sekteye uğrattı. Katar'dan Avrupa'ya ulaşan LNG sevkiyatının durma noktasına gelmesi, küresel gaz piyasasında arz sıkıntısını artırdı.

Avrupa, yaz aylarında depolarını doldurmakta zorlandı. Katar'dan kayda değer miktarda LNG alamayan AB, eksik kalan gazı ABD ve diğer tedarikçilerden karşılamaya çalıştı. Ancak Asya ülkeleriyle aynı kaynaklar için rekabet etmek zorunda kalması, gazın maliyetini daha da yükseltti.

Avrupa'nın referans doğal gaz fiyatı olan Hollanda TTF kontratı, 28 Ekim'de megavatsaat başına 100 avroyu aşarak Aralık 2022'den bu yana en yüksek seviyesine çıktı. Fiyatlar, İran savaşının başlamasından önceki dönemin yaklaşık üç katına ulaştı.

DEPOLAR KIŞA EKSİK GİRDİEnerji krizinin en önemli göstergelerinden biri de doğal gaz depolarındaki düşük doluluk oranı. ACER verilerine göre AB'nin doğal gaz depoları 21 Ekim'de yüzde 75 doluluk seviyesindeydi. Bir yıl önce aynı dönemde bu oran yüzde 83'tü.

Avrupa'nın en büyük doğal gaz tüketicisi Almanya'da tablo daha ağır. Ülkenin depolarındaki doluluk oranı 2 Kasım itibarıyla yüzde 61,05'e düştü. Bu oran, Almanya'nın kışa giriş için belirlediği yaklaşık yüzde 70'lik hedefin de altında kaldı.

Almanya'nın düşük stok seviyesi, Avrupa'nın en büyük ekonomisinde arz güvenliği tartışmalarını yeniden gündeme getirdi. Uzmanlar, kışın sert geçmesi halinde depolardaki gazın hızla azalabileceği uyarısında bulunuyor. FATURA YİNE HALKIN ÖNÜNDEYükselen toptan enerji fiyatlarının hanelere yansıması, özellikle dar gelirli aileleri tehdit ediyor.

Doğal gaz fiyatlarındaki artış, milyonlarca kişinin ısınma giderlerini karşılamasını zorlaştırıyor. Enerji yoksulluğu Avrupa'nın ortak sorunlarından biri haline gelirken, kış aylarında daha fazla ailenin evini yeterince ısıtamaması bekleniyor.

AB enerji bakanları 29 Ekim'de Lüksemburg'da bir araya gelerek yükselen enerji fiyatlarını ve hanelerin faturalarını görüştü. Avrupa Komisyonu, elektrik faturalarını düşürmek için vergi ve şebeke ücretlerinde değişiklik önerdi.

Ancak İsveç ve Polonya'nın vergi düzenlemelerine karşı çıkması, ortak önlem alınmasının önündeki görüş ayrılıklarını ortaya koydu. Brüksel bir yandan yeni enerji kaynakları ararken diğer yandan tüketimi azaltma ve rafineri üretimini artırma seçeneklerini değerlendiriyor.

Ancak bütün bu arayışlar, enerji krizinin faturasını ödeyen milyonlarca Avrupalının kış öncesindeki kaygılarını gidermeye yetmiyor. Avrupa'nın enerji tedarikinde yaptığı tercihler ve dış kaynaklara bağımlılığı, yeni krizde bir kez daha halkın yaşam koşullarını doğrudan etkiliyor.