Maden, Elazığ’dan Kopmak İstemiyor!

Maden, Alacakaya ve Arıcak ilçelerinin statü olarak Erganiye bağlanması ihtimaline tepki gösteren Elazığ Bakır Madenliler Derneği Başkanı Mesut Aksan,'Maden ekonomisi ve madencilik sektörü Elazığ'ın lokomotifidir; bu kopuş gerçekleşirse kentin nüfusu düşer, milletvekili sayısı 3’e geriler ve büyükşehir hayali tamamen suya düşer' uyarısında bulundu.

MHP Lideri Devlet Bahçeli’nin 100 İl, 1000 İlçe projesiyle birlikte Diyarbakır’ın Ergani ilçesinin il olması yeniden gündeme geldi. Ergani'nin il yapılması durumunda mesafe olarak buraya daha yakın olan Elazığ’ın Maden, Alacakaya ve Arıcak ilçelerinin Ergani’ye bağlanması ihtimali yüksek görülüyor.

Maden halkı adına açıklama yapan Elazığ Bakır Madenliler Derneği Başkanı Mesut Aksan, bu statü değişikliğine karşı olduklarını belirterek, Maden’in Elazığ’dan koparılmaması gerektiğini vurguladı.

“BU KONU TOPYEKÜN ELAZIĞ'IN SORUNUDUR" Aksan, yaptığı açıklamada, “Son dönemde ülkemizde tartışılan Cumhuriyetimizin 100. yılında 100 İl ve 1000 İlçe önerisinde 19 yeni il ve 78 yeni ilçe kurulması konusunda Ergani’nin de bu listede olan yerlerden biri olması sadece Maden’in geleceğini değil, Alacakaya ve Arıcak’ın da Elazığ’dan kopması tartışmalarını gündeme taşımıştır. Bu durum üç ilçede yaşayanları değil topyekün tüm Elazığ’ı ve Elazığlıların ilgi ve odak sorunu olarak ele alınmalıdır.

Maden ve Alacakaya ile birlikte yeraltı zenginliklerimizi ve Hazar Gölü gibi doğal varlıklarımızı Elazığ’a her yönüyle güç katmaktadır. Özelikle madenciliik Elazığ ekonomisinin lokomotifi konumda. Yarattığı istihdam üst düzeyde.

Sadece Cengizler Holding bünyesindeki Maden İlçesi Kısabekir mevkindeki üretim alanında 1200-1300 kişi çalışmaktadır. Mermer ve krom üretim alanlarındaki istihdam ve üretim Elazığ’ı bölgenin ve Türkiye’nin önemli sanayi kenti olmasını sağlamaktadır.

Verilere bakıldığında Elazığ, 2025 yılında 18 sektörde toplam 222,4 milyon dolarlık ihracat gerçekleştirmiştir. İhracat kaleminde ilk sıradaki sektör Madencilik sektörü gelmektedir. 2025 yılında Elazığ'ın en büyük ihracat kalemi Madencilik sektörü yıl boyunca 135 milyon 224 bin dolarlık ihracat gerçekleştirdi.

Bu ilçenin Elazığ’dan kopmasının sadece bu yüzeysel bilgiler ile Elazığ’ı gelecek vizyonundan ne kadar uzaklaştıracağını görmek mümkündür. Maden, Alacakaya ve Arıcak’ın Ergani’ye yakın olması nedeniyle Ergani’ye bağlanacağı kanaatinin oluşmasında etki yaratsa da bu yakın olma hususu aslında örneklerini vereceğimiz başka yerler için bağlanma kriteri oluşturmamıştır.

Geçmişte Elazığ’a bağlı olan Kemaliye 140 km, Arapgir 90 km, Çemişgezek 60 km ve Pertek 30 km Elazığ’a mesafede, Kemaliye Erzincan’a 155 km, Malatya’ya 185 km, Arapkir Malatya’ya 115 km, Çemişgezek 125, Pertek 50 km mesafe ile Tunceli’ye bağlı oldukları illerden daha yakın. Dolayısıyla bu husus gözönüne alınarak Elazığ idari yapısı korunmalı nüfus potansiyeli eritilmemelidir.

ELAZIĞ’IN MİLLETVEKİLİ SAYISI 3’E DÜŞEBİLİR Aksan, Maden, Arıcak ve Alacakaya ilçelerinin Erganiye bağlanması durumunda Elazığ’ın milletvekili sayısın düşeceğine işaret ederek, şu değerlendirmelerde bulundu. Elazığ’ın 2040 yılı Çevre Düzeni Planı ve Çevre Vizyonu, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından onaylanan makro ölçekli Planlama doğrultusunda Elazığ'ın 2040 yılı nüfus projeksiyonu 568.010 kişiden 700.000 kişiye yükseltilmiştir.

Mevcut 600.000 nüfus bu kopuş ile birlikte 450.000-500.000’e düştüğünde, yani bu üç ilçemiz Elazığ idari yapısında korunamadığında, Elazığ milletvekil sayısı 4’e hatta 3’e de düşebilir. Elazığlıların büyükşehir hayali sadece hayal olarak kalır.

Bu proje meclis gündemine gelmeden önce Elazığ Kent Konseyi, Basın, Üniversite, ETSO, öncülüğünde siyasi, bürokrasi ve sivil toplum insiyatifi harekete geçirilerek güçlü kamuoyu desteğiyle ilgili bakanlıklar nezdinde tepkiler artırılmalıdır. Elazığ Bakır Madenliler Derneği ve Bakır Madenli hemşehrilerimiz olarak bu konuda Maden’in Elazığ idari yapısı içerisinde kalması beklentimizdir.

Resmi kurumlar başta olmak üzere, tüm kurumlarla, siyaset, ekonomi, basın ve akademi çevreleri ile işbirliğine ve sürece her yönüyle katkı sunmaya hazırız.

Osmanlı Devleti döneminde 1889 yılında müstakil mutasarrıflık yani sancak statüsüne getirilen Maden Sancağı’nın Maden sancak merkezi olup, Ergani, Palu, Çermik bağlı kazalar yani ilçeleridir. Osmanlı Devleti ve Türkiye Cumhuriyetine kazandırdıklarına geçmişinde statüsünden bugüne gelinen son tahlilde, aslında bir memleketin çöküşü adına ibretlik bir hikayenin ötesinde yaşanmışlığın adıdır Maden.

Maden İlçesi çoğu kişinin bilmediği eski bir vilayet. Yaklaşık 70 yıl Sancak statüsünde olan Maden Cumhuriyetle birlikte yeni idari düzenlemeyle, 1924-1927 yılları arasında vilayet yani il statüsünü korumuş Ergani, Eğil, Dicle ve Çermik Maden Viliyeti’nin birer ilçesi olarak bağlı kalmıştır.

Ancak 1927 yılında İl statüsü kaldırılmış İlçe olarak Elazığ’a bağlanmıştır. Dernek Yönetimi olarak olarak hemşehrilerimiz ile yaptığımız değerlendirmelerde% 100’e yakın hemşehrimiz, Elazığ ile kurulan güçlü kültür, sosyo ekonomik bağlar Madenliler açısından vazgeçilecek bağlar olmdığını ve bu şekilde devam edilmesini talep etmektedirler.

Bu konu ile ilgili Hemşehrilerimizbir kaç öneri sunmaktadır. İlki ve en yaygın olanı Maden’in Mevcut haliyle Elazğ ile olan idari statüsünün bozulmadan devam ettirilmesidir. Bermaz Havzası ve Hazar Gölünde yeni idari yapının kurulması 78 yeni ilçeden birinin de bu Bermaz Tarım Havzasın’da kurulması yönündedir.

Gezin, Tekevler veya Kavak potansiyelinin değerlendirilmesi yönündedir. Bir öneri de Maden’in geçmiş İl Statüsü nedeniyle yeniden Vilayet statüsü kazandırılası yönündedir. Bu seçenekler hemşehrilerimizin önerisi olarak kamuoyu ve yetkililerini nazarı dikkatlerine celp olunmaktadır.