Trabzon’un kredi bilançosunda refahı aramak

Bir şehrin bankalara ne kadar borçlandığını öğrenmek kolay. Asıl mesele, o borçla nasıl bir hayat kurulduğunu anlayabilmek.

Trabzon’un Eylül 2026 bankacılık tablosunda toplam nakdi kredi tutarı 194 milyar lirayı aşmış durumda. Büyük bir rakam. Ancak bu büyüklüğü şehrin zenginleştiğinin kanıtı olarak sunmadan önce durup düşünmek gerekiyor. Çünkü aynı tabloda yaklaşık 5 milyar liralık takipteki alacak da bulunuyor.

Kredi hacmini konuşurken ödeme güçlüğünü arka planda bırakamayız.

Trabzon’da her 100 liralık nakdi kredinin yaklaşık 2 lira 57 kuruşu takipte. Oran üzerinden bakıldığında bazılarına küçük gelebilir. Oysa o oranın parasal karşılığı 4 milyar 992 milyon lirayı aşıyor. Banka bilançosunda birkaç satıra sığan bu tutarın, borçluların hayatındaki karşılığı çok daha ağır olabilir.

Elimizdeki veriler, bu borçların ne kadarının esnafa, ne kadarının şirketlere veya bireysel müşterilere ait olduğunu göstermiyor. Dolayısıyla bütün borçluları aynı hikâyenin içine yerleştiremeyiz. Fakat zamanında ödenemeyen yaklaşık 5 milyar liralık bir alacağı, kredi hacminin yanında önemsiz bir ayrıntı gibi de göremeyiz.

Trabzon ekonomisi üzerine konuşanların cevap araması gereken sorular var.

Kullanılan krediler yeni işletmelere, üretime ve istihdama ne kadar katkı sağladı? Ne kadarı mevcut faaliyetleri sürdürebilmek için kullanıldı? İşletmeler borçlarını kazançlarıyla mı ödüyor, yoksa yeni finansman arayışıyla mı ayakta kalmaya çalışıyor?

Bu soruların cevaplarını yalnızca toplam kredi rakamına bakarak bulamayız. İşte bu nedenle, “Şehrimizde kredi hacmi büyüdü” demekle yetinen ekonomik değerlendirmeler eksik kalıyor.

Bir işletmenin krediye ulaşabilmesi değerlidir. Uygun koşullarda kullanılan finansman, yatırımın ve büyümenin önünü açabilir. Ancak kredinin geri ödenmesini sağlayacak gelir oluşmuyorsa, başlangıçta imkân sunan borç zamanla işletmenin hareket alanını daraltır.

Trabzon’un ihtiyacı, kullandırılan paranın şehirde neye dönüştüğünü görebilmektir. Kaç kişiye iş sağlandı? Hangi üretim kapasitesi artırıldı? Hangi yatırım tamamlandı? Şehrin gelirine ne?

Ekonomik başarıyı değerlendireceksek bunları da masaya koymalıyız.

Bölge illerinin verileri de ödeme meselesinin Trabzon’la sınırlı olmadığını gösteriyor. Ordu’da takipteki alacaklar 5 milyar lira sınırını aşarken, Giresun’da yaklaşık 2,8 milyar, Rize’de ise 1,7 milyar lira düzeyinde bulunuyor.

Giresun’da takip oranının yüzde 3,54 olması, kredi tutarları kadar geri ödeme kapasitesinin de dikkatle izlenmesi gerektiğini ortaya koyuyor.

Burada şehirleri borç sıralamasına dizmenin kimseye faydası yok. Bölgenin üretim, ticaret ve gelir imkânlarının borç yükünü ne ölçüde taşıyabildiğini tartışmak gerekiyor.

Bir noktada da hakkaniyetli olalım. Bu rakamlar Eylül 2026’daki durumu gösteriyor. Önceki dönemlerle karşılaştırma yapılmadan “ödeme sorunu hızla büyüyor” hükmü kurulamaz. Ancak artış yönünde hüküm kuramamak, mevcut sorunu görmezden gelmenin gerekçesi değildir.

Yaklaşık 5 milyar liralık takipteki alacak, tek başına üzerinde durulmayı hak ediyor.

Trabzon’daki ilgili kurumların, meslek odalarının ve ekonomi yönetiminin bu tabloyu sektörler üzerinden değerlendirmesi gerekiyor. Ödeme güçlüğü nerede yoğunlaşıyor? Küçük işletmelerin durumu ne? Yatırım için kullanılan kredi ile günlük nakit açığını kapatmak amacıyla kullanılan borcun dağılımı nasıl?

Şehrin ekonomik geleceğine ilişkin kararlar, bu sorulara verilecek somut cevaplarla daha sağlıklı alınabilir.

Trabzon’da bankaların ne kadar kredi verdiğini biliyoruz. Şimdi o kredinin ne kadar gelir, üretim ve geçim gücü oluşturduğunu konuşmalıyız.

Çünkü vatandaşın hayatına yansımayan bir büyüklük, bilançoda ne kadar yer kaplarsa kaplasın, şehrin refahını anlatmaya yetmez.

Yorumunuz için teşekkürler, en kısa sürede gözden geçirilip yayınlanacaktır

Trabzon Günebakış’ın temel yayın politikası Trabzon’a özgü, sahadan üretilen haberlerle şehrin nabzını tutmaktır. Muhabirlerimiz, kentin gündemini birebir takip ederek yerel gelişmeleri, insan hikâyelerini ve bölgeye özgü olayları okurlarımıza ulaştırır.

Bunun yanı sıra gün içinde zaman zaman dış kaynaklardan alınan haberler de editörlerimiz tarafından Trabzon’a özgü ayrıntılar, yerel gözlemler, uzman görüşleri ve saha bilgileriyle zenginleştirilir. Bu yaklaşım sayesinde haberlerimiz benzerlerinden ayrışan, benzersiz, özgün ve doyurucu bir içerik niteliği kazanır.

Trabzon Günebakış, okurlarına yalnızca haber değil; analiz, bağlam ve değer sunmayı ilke edinmiştir.

Trabzon Günebakış’ın temel yayın politikası Trabzon’a özgü, sahadan üretilen haberlerle şehrin nabzını tutmaktır. Muhabirlerimiz, kentin gündemini birebir takip ederek yerel gelişmeleri, insan hikâyelerini ve bölgeye özgü olayları okurlarımıza ulaştırır.

Bunun yanı sıra gün içinde zaman zaman dış kaynaklardan alınan haberler de editörlerimiz tarafından Trabzon’a özgü ayrıntılar, yerel gözlemler, uzman görüşleri ve saha bilgileriyle zenginleştirilir. Bu yaklaşım sayesinde haberlerimiz benzerlerinden ayrışan, benzersiz, özgün ve doyurucu bir içerik niteliği kazanır.

Trabzon Günebakış, okurlarına yalnızca haber değil; analiz, bağlam ve değer sunmayı ilke edinmiştir.