Japonya’nın faizi Türkiye’nin radarında

Japonya Merkez Bankası’nın (BoJ) 30 Ekim Cuma günü açıklayacağı faiz kararı, Türkiye piyasalarını da yakından ilgilendiriyor. Politika faizinin yüzde 1,25’te korunması beklenirken, yatırımcıların dikkati bankanın bundan sonraki artırımlara ilişkin vereceği mesajlara çevrildi.

Türkiye açısından olası etki, Japonya’daki faiz seviyesinden çok, yenle borçlanan uluslararası yatırımcıların portföylerinde yapabileceği değişikliklerden kaynaklanıyor. BoJ’un iki günlük toplantısı 29–30 Ekim tarihlerinde gerçekleştirilecek.

Japonya’da eylül ayında taze gıda hariç çekirdek enflasyonun yüzde 2,1’e yükselmesi, para politikasında yeni sıkılaşma adımlarına zemin hazırlıyor. Enerji ve taze gıda hariç göstergenin de yüzde 2,4’e çıkması, fiyat baskılarının kapsamına ilişkin kaygıları artırıyor.

Bu tablo, faiz değişmese bile BoJ Başkanı Kazuo Ueda’nın açıklamalarını piyasalar açısından önemli hale getiriyor. Japonya’nın düşük faizleri, uzun süredir uluslararası yatırımcılara uygun maliyetli finansman sağlıyor. Yatırımcılar yenle borçlanıp daha yüksek getiri sunan ülkelerin para birimlerine ve tahvillerine yönelerek faiz farkından kazanç elde etmeye çalışıyor.

“Carry trade” olarak bilinen bu işlemlerde, borçlanılan para biriminin değer kazanması yatırımcının hesabını değiştirebiliyor. Türkiye’ye olası yansımanın ilk kanalı da bu işlemler. Japonya’da faizlerin yükselmesi yenle finansmanı pahalılaştırırken, yenin güçlenmesi borcun geri ödeme maliyetini artırabilir.

Böyle bir ortamda yatırımcılar, Türk lirası cinsi varlıklar dahil yüksek getirili yatırımlarının bir bölümünü azaltmayı tercih edebilir. Ancak Türkiye’ye gelen yabancı fonların tamamını yen kaynaklı kabul etmek mümkün değil; etkinin büyüklüğü yatırımcıların finansman yapısına ve kur riskine karşı aldıkları önlemlere bağlı olacak.

Yen kaynaklı işlemlerin çözülmesiyle küresel risk iştahının zayıfladığı bir senaryoda, Türkiye’nin tahvil ve hisse senedi piyasalarında satış baskısı görülebilir. Yabancı yatırımcıların TL varlıklardan çıkıp dövize yönelmesi kur üzerindeki baskıyı artırabilir; tahvil satışları ise piyasa faizlerini yukarı taşıyabilir.

Bu olasılık, Japonya’daki her faiz artışının Türkiye’den sermaye çıkışına yol açacağı anlamına gelmiyor. Türkiye’de enflasyonun seyri, Merkez Bankasının faiz politikası ve yatırımcıların kur beklentileri, TL varlıkların getirisini belirlemeye devam edecek.

BoJ’un piyasa beklentilerine uygun ve kademeli adımları daha sınırlı etki gösterebilirken, beklenenden hızlı sıkılaşma mesajları dalgalanmayı artırabilir. Uluslararası Ödemeler Bankasının çalışmaları da kaldıraçlı carry trade işlemlerinin çözülmesinin piyasa hareketlerini büyütebildiğine işaret ediyor.

Olası etkiler finansal piyasalarla sınırlı kalmayabilir. Yenin TL karşısında değer kazanması, kur riskini koruma altına almamış yen borçlusu şirketlerin geri ödeme yükünü artırabilir. Yen üzerinden fiyatlanan ithalatın TL maliyeti de yükselebilir.

Buna karşılık yen cinsinden geliri bulunan şirketlerde etki farklılaşabilir. Dolayısıyla şirketler açısından belirleyici unsur, Japonya ile ticaret yapmaktan çok gelir ve borçlarının hangi para biriminde olduğu olacak. Türkiye açısından cuma günü açıklanacak kararda asıl izlenecek başlık, BoJ’un gelecek aylara nasıl bir faiz patikası çizeceği.

Faizin sabit tutulması ve temkinli mesajların korunması, mevcut beklentilerin ötesinde sınırlı hareket getirebilir. Daha hızlı artırım sinyali ise yen üzerinden finanse edilen yatırımları yeniden gündeme taşıyabilir. Bu nedenle Tokyo’dan gelecek mesajlar, Türkiye’de kur, tahvil faizi ve yabancı sermaye hareketleri üzerinden takip edilecek.