Dünya Tek Sağlık Günü’nde Ali Eroğlu’ndan çağrı: “Tek Sağlık Yasası çıkarılmalı”

Türk Veteriner Hekimleri Birliği Merkez Konseyi Başkanı Ali Eroğlu, 3 Kasım Dünya Tek Sağlık Günü dolayısıyla yaptığı açıklamada, insan, hayvan, bitki ve çevre sağlığının birlikte ele alınması gerektiğini vurguladı. Eroğlu, Tek Sağlık Yasası çıkarılmasını, kurumlar arası koordinasyonu sağlayacak bir yapılanma oluşturulmasını ve doğrudan Cumhurbaşkanlığına bağlı Hastalık Kontrol ve İzleme Merkezi (HAKİM) kurulmasını istedi.

İklim değişikliği, doğal yaşam alanlarının tahribatı, biyolojik çeşitlilik kaybı, çevre kirliliği ve antimikrobiyal direnç, sağlık risklerini giderek büyütüyor. Bu tehditler karşısında insan, hayvan ve çevre sağlığını ayrı başlıklar olarak ele almanın yeterli olmayacağını belirten Türk Veteriner Hekimleri Birliği Merkez Konseyi Başkanı Ali Eroğlu, 3 Kasım Dünya Tek Sağlık Günü dolayısıyla yaptığı açıklamada, ortak ve bütüncül bir mücadele çağrısında bulundu.

Tek Sağlık yaklaşımını insanların, hayvanların, bitkilerin ve ekosistemlerin sağlığını bir bütün olarak ele alan bilimsel bir yaklaşım olarak tanımlayan Eroğlu, farklı disiplinlerin ortak hedefler doğrultusunda çalışmasının önemine dikkat çekti. Zoonotik hastalıklar, gıda güvenliği ve antimikrobiyal direncin insanlığın geleceğini tehdit eden başlıca sorunlar arasında yer aldığını belirtti.

“KÜRESEL SAĞLIK TEHDİTLERİ ORTAK MÜCADELEYİ ZORUNLU KILIYOR” Eroğlu, iklim değişikliği, doğal yaşam alanlarının tahribatı, biyolojik çeşitlilik kaybı, küresel ulaşım ve hayvan hareketliliğinin artması ile çevre kirliliğinin sağlık risklerini büyüttüğünü ifade etti. İnsanlarda görülen bulaşıcı hastalıkların yaklaşık yüzde 60’ının zoonotik özellik taşıdığını, yeni ortaya çıkan bulaşıcı hastalıkların ise yaklaşık yüzde 75’inin hayvan kaynaklı olduğunu kaydetti.

COVID-19 başta olmak üzere küresel salgınların, insan ve hayvan sağlığının birlikte korunmasının önemini açıkça ortaya koyduğunu belirten Eroğlu, salgın risklerine karşı farklı disiplinlerin bilgi ve deneyiminin ortak bir mücadele içinde buluşturulması gerektiğini vurguladı.

TÜRKİYE ZOONOTİK HASTALIKLAR BAKIMINDAN RİSK ALTINDA Türkiye’nin coğrafi konumu, göçmen kuşların göç güzergâhları, değişken iklim koşulları ve yoğun hayvan hareketliliği nedeniyle zoonotik hastalıklar bakımından önemli risklerle karşı karşıya olduğunu belirten Eroğlu; bruselloz, şarbon, şap, kuduz, salmonelloz, Kırım Kongo Kanamalı Ateşi, tüberküloz ve kist hidatik hastalıklarını sıraladı.

Eroğlu, bu hastalıkların Tek Sağlık yaklaşımının Türkiye’de etkin biçimde uygulanmasının gerekliliğini gösterdiğini ifade etti. Hastalık risklerinin erken belirlenmesi ve yayılımın önlenmesi için insan, hayvan, bitki ve çevre sağlığı alanlarında çalışan kurumların eşgüdüm içinde hareket etmesi gerektiğini kaydetti.

“ERKEN TEŞHİS, ERKEN UYARI, ERKEN MÜDAHALE” Zoonotik hastalıkların kontrolü, gıda güvenliğinin sağlanması ve antimikrobiyal dirençle mücadelede veteriner hekimlik hizmetlerinin zorunlu olduğunu vurgulayan Eroğlu, veteriner hekimlerin sağlık hizmetleri içerisindeki konumunun üstlendikleri sorumluluklarla örtüşmediğini belirtti.

Eroğlu, veteriner hekimlerin sağlık personeli statüsünün güçlendirilmesi, sağlık hizmetleri sınıfında hak ettikleri konuma kavuşturulmaları ve karar alma mekanizmalarında etkin biçimde yer almaları gerektiğini söyledi. Bu adımların, sağlık tehditlerinin erken fark edilmesine ve müdahale kapasitesinin güçlendirilmesine katkı sağlayacağını ifade etti.

Sağlık sistemlerinde sürdürülebilirliğin temel koşulunun koruyucu sağlık hizmetlerine öncelik verilmesi olduğunu kaydeden Eroğlu, hastalıkların ortaya çıkmadan önlenmesi ve erken müdahale mekanizmalarının geliştirilmesinin hem toplum sağlığını koruyacağını hem de sağlık harcamalarını azaltacağını belirtti.

TEK SAĞLIK YASASI VE HAKİM KURULMASI TALEBİ Eroğlu, Türkiye’de Tek Sağlık yaklaşımının yasal ve kurumsal bir zemine kavuşturulması için kapsamlı bir Tek Sağlık Yasası çıkarılması çağrısında bulundu. Yasanın insan, hayvan, bitki ve çevre sağlığına ilişkin görev ve yetkileri belirlemesi, kurumlar arası koordinasyonu sağlaması ve bütüncül bir yapılanma oluşturması gerektiğini ifade etti.

Bu kapsamda, doğrudan Cumhurbaşkanlığına bağlı bir Hastalık Kontrol ve İzleme Merkezi (HAKİM) kurulmasını öneren Eroğlu, merkezde beşeri hekimler, veteriner hekimler, halk sağlığı uzmanları ve ilgili disiplinlerin temsilcilerinin yer alması gerektiğini kaydetti. HAKİM’in zoonotik hastalıkları izlemesi, salgın risklerini değerlendirmesi, erken uyarı sistemleri geliştirmesi ve hastalıklarla mücadele çalışmalarını koordine etmesi önerildi.

“TEK SAĞLIK İÇİN KARARLI ADIMLAR ATILMALI” Eroğlu, Tek Sağlık yaklaşımının Türkiye’de yasal ve kurumsal bir yapıya kavuşturulmasını, Tek Sağlık Yasası’nın çıkarılmasını ve HAKİM’in kurulmasını ivedilikle talep etti. 3 Kasım Dünya Tek Sağlık Günü’nün insan, hayvan ve çevre sağlığına ilişkin toplumsal ve kurumsal farkındalığın artmasına katkı sağlamasını diledi.