İsrail seçimleri: Arap partilerinden muhalefete koalisyon çağrısı

İsrail seçimlerinde 19 sandalye kazanarak kilit aktör haline gelen Arap partileri, Netanyahu’yu devirmek için muhalefete koalisyon çağrısı yaptı. Demokratlar Partisi lideri Yair Golan bu ortaklığa destek verirken, sağ kanat ise Arapları dışlayan bir hükümet modelinde ısrar ediyor Artı Gerçek- İsrail’de sandıkların tamamının açılmasıyla birlikte parlamento aritmetiği tarihi tabloya sahne oldu.

19 sandalye kazanan Arap parti leri hükümet kurma sürecinde kilit role yükseldi. Kendisini “demokratik” olarak tanımlayan İsrail muhalefeti, tarihi zafer elde eden Arap seçmeni kapsamak ile Knesset’teki (İsrail Parlamentoso) aşırı sağcı reflekslere teslim olmak arasında kritik bir sınav veriyor.'NETANYAHU'YU DEVİRMEYE HAZIRIZ' İsrail’deki Arap azınlığın temsil edildiği sol/seküler Arap partilerinin yüzde 3,25 seçim barajını aşmak ve Arap oylarını konsolide etmek için oluşturduğu “Ortak Liste” ittifakının lideri Yosef Jabareen, Netanyahu’yu devirmeye hazır olduklarını ifade etti.

Jabareen çağrısında, seçim sonuçlarının kendi ittifakları veya Birleşik Arap Listesi olmadan hiçbir bloğun çoğunluğu sağlayamayacağını ortaya koyduğuna dikkat çekti.'MUHALEFET BU TABUYU YIKACAK KADAR CESUR OLURSA HÜKÜMET KURULABİLİR' Ortak Liste adayı Ahmad Tibi ise, Arap seçmenin tarihi katılımı sayesinde sağ bloğun çoğunluğu kaybettiğini söyledi. Tibi, muhalefete çağrıda bulunarak, “Eğer muhalefet partileri Arap partilerine yönelik tabuyu yıkacak kadar cesur olursa bir hükümet kurabilirler” dedi.

İsrail basını, oy sayımının ardından partilerin çıkardığı milletvekili sayılarının değişebileceğine, buna karşın Araplar ın bu kadar sandalye elde ettiği durumda Netanyahu ittifakının karşısındaki muhalefetin Arap partileriyle koalisyon u reddettikleri durumda koalisyon kurabilecek çoğunluğu sağlayamayacağına dikkati çekiyor. MUHALEFETTEN, ARAP PARTİLERİNE KOALİSYON ÇAĞRISI İsrail’de muhalif Demokratlar Partisi lideri Yair Golan, Başbakan Benyamin Netanyahu‘nun çoğunluğu kaybettiğini belirterek, Gadi Eisenkot liderliğindeki muhalefet bloğuna İsrail vatandaşı Filistinlileri temsil eden Arap partileriyle ortak bir hükümet kurma çağrısında bulundu.

Golan, X hesabından yaptığı açıklamada, seçim sonuçlarına ilişkin değerlendirmelerde bulundu. Yashar Partisi lideri Eisenkot öncülüğündeki muhalefet bloğunda yer alan partilere seslenen Golan, İsrail vatandaşı Filistinlileri temsil eden Arap partileriyle bir araya gelip koalisyon hükümeti kurmaları çağrısı yaptı ve bu sayede Meclis’te çoğunluğu elde edeceklerini kaydetti.

Golan paylaşımında, “Netanyahu kaybetti. 120’ye kadar saymayı biliyorum. 65,55’ten büyüktür” ifadelerini kullandı.'GERÇEKLER BİZE DERS VERMELİ' Mevcut tablonun görmezden gelinemeyeceğini vurgulayan Golan ayrıca İsrail siyasetindeki Arap partileri tabusuna değinerek, “Gerçekler bize çok net bir ders vermeli.

Korkmayı bırakmazsak burada bir geleceğimiz yok. Irkçılığı da sonlandırmalıyız. Netanyahu’nun Yahudi oyları ile Arap oyları arasında yaptığı ırkçı ayrımı artık kabul edemeyiz” değerlendirmesinde bulundu. Son olarak Golan, İsrail’in Arap vatandaşlarıyla ortaklık içinde bir değişim hükümeti kurma fırsatı olduğunu kaydetti.

Sandığa yansıyan sonuçlardan bir diğeri ise, birçok İsraillinin Netanyahu’nun aşırı sağ ile kurduğu ittifaktan duyduğu huzursuzluğu ve nüfusun önemli bir bölümünü oluşturan Ultra-Ortodoks Yahudilerin askerlikten muaf tutulmasına yönelik öfkesi oldu. İSRAİL KAMUOYUNDA SERT TARTIŞMALAR YAŞANIYOR Arap partilerinin seçimdeki güçlü varlığı ve bunun yeni hükümet kurma sürecine olası yansımalarıyla birlikte, İsrail kamuoyu sert bir tartışmayla karşı karşıya kaldı.

Haaretz’de yer alan bir analiz de, kendisini “demokratik” olarak tanımlayan her türlü siyasi oluşum için kritik bir eşiğe dikkat çekti: “İsrail’in Arap vatandaşlarının, kendilerini ısrarla dışlamaya çalışan bir siyasi arenada yer almak için büyük çaba sarf ettiği ve buna karşılık tokatla karşılaştığı bu tablo; kendisini ‘demokratik’ olarak niteleyen bloğun geleceği açısından hiç de iyiye işaret etmiyor.” SAĞCI BLOKTA ARAPSIZ KOALİSYON ISRARI Sağcı “İsrail Önce Gelir” (Israel First) partisinin lideri Sharren Haskel, İsrail’deki Filistinli azınlığın rekor katılım göstermesinden aşırı sağcı liderleri sorumlu tuttu. Haskel, buna karşın yeni kurulacak hükümetten Arap partilerinin tamamen dışlanması gerektiğini savundu.

Eski Dışişleri Bakan Yardımcısı Haskel, X hesabından yaptığı açıklamada; Ben-Gvir ve Smotrich’in izlediği politikaların İsrail’in Filistin kökenli vatandaşlarını “kitleler halinde siyonizm karşıtı partilere” yönelttiğini öne sürdü. Haskel, mevcut siyasi kilitlenmeye çözüm olarak rakip Yahudi partilerinin bir araya geleceği geniş tabanlı bir ulusal birlik hükümeti önerdi ve ekledi.

Haskel’in tek rahatsızlığı seçimlere Filistinli Arapların katılımı ve elde ettikleri başarıdan ibaret değil. Haskel ayrıca, inançları gereği zorunlu askerliğe karşı çıkan ultra-Ortodoks Yahudilerin tutuklanmasını engelleyen yasa tasarısına da tepki gösterdi.

SEKÜLER SAĞCI PARTİ BARAJ ALTINDA KALDI Haskel, temmuz ayında Dışişleri Bakan Yardımcılığı görevinden istifa ederek İsrail Önce Gelir partisini kurmuştu. Parti, hem Arap oluşumlarını hem de ultra-Ortodoks grupları dışarıda bırakan seküler-Siyonist bir koalisyonu savunuyor.

Seçimde yüzde 3,25’lik barajın altında kalan Haskel, sonuçlara rağmen “Uğruna mücadele verdiğim vizyonla her zamankinden daha fazla gurur duyuyorum” dedi.