AB Komisyonu, yeni petrol güvenliği planında askeri yakıta öncelik veriyor
- Euronews tarafından görülen bir belgeye göre Brüksel, ülkelerin acil durum petrol stoklarını planlarken ve değerlendirirken orduların yakıt ihtiyacını da hesaba katmasını istiyor
Avrupa Komisyonu, AB ülkelerinin uzun süren krizlerde yakıt tedarikini güvenceye almak için acil durum petrol stoklarıyla yetinmemesini istiyor. Euronews’ün gördüğü taslağa göre amaç, temel hizmetlerin ve askeri operasyonların sürmesi için yeterli dizel, jet yakıtı ve diğer petrol ürünlerini sağlamak.
Komisyon’un 2025 tarihli etki değerlendirmesinde, AB ülkelerinin yüzde 61,54’ü askeri birliklerin kıta içindeki sevkiyatı sırasında yeterli yakıta erişimde sorun yaşadığını bildirdi. Bu durum, Birliğin 2030’a kadar askeri hazırlığını artırma planları açısından önemli bir engel oluşturuyor.
Rusya’nın Ukrayna’ya karşı savaşı AB sınırında sürerken kıta, son haftalarda bir dizi hibrit saldırıyla da karşı karşıya kaldı. Savunmadan Sorumlu AB Komiseri Andrius Kubilius, Birliğin bir çatışma sırasında askeri yakıt tüketimindeki büyük artışa hazırlanması gerektiği uyarısında bulundu.
Kubilius, savaş çıkması halinde NATO’nun krizin ilk 10 gününde 100 bin askeri sevk etmesi ve ikmalini sağlaması gerekebileceğini söyledi. Askeri operasyonlarda dizel ve jet yakıtının önemini vurguladı. AB’nin enerji güvenliğine ilişkin yeni yaklaşımı, petrol tedarikinin daha geniş savunma ve stratejik hazırlık gündemi içinde ele alınmasını kritik görüyor.
Amaç, çeşitli önlemlerle riskleri önlemek veya en aza indirmek. Komisyon’un petrol güvenliği kurallarını kapsamlı biçimde değiştirmeyi öngören taslağına göre hükümetlerin, acil durum yakıt stoklarını değerlendirmesi gerekecek.
Rafinerilerin, limanların, boru hatlarının ve dağıtım ağlarının büyük kesintilere dayanıp dayanamayacağı da incelenecek. Taslakta, askeri talep dahil tüketimdeki değişim ile yakıt tedarik zincirindeki değişim arasındaki uyumsuzluğa dikkat çekiliyor.
Askeri birliklerin intikal güzergâhlarındaki yakıt tedariki de bu kapsamda ele alınıyor. Önerilen kurallara göre AB ülkeleri, ulusal risk değerlendirmelerinde askeri talebi de hesaba katacak. Yakıt ihtiyacındaki ani artışlar ve sivil tüketicilerle askeri birimlerin aynı anda tedarik üzerinde oluşturabileceği baskı değerlendirilecek.
Yakın tarihli bir NATO enerji güvenliği araştırması da AB’nin silahlı kuvvetlerine yakıt sağlama kapasitesinin risk altında olabileceğini ortaya koydu. Araştırmada küçülen rafineri sektörü, yabancı tedarikçilere artan bağımlılık ve yetersiz jet yakıtı rezervleri öne çıktı.
Araştırmada, NATO’nun Avrupalı üyelerinin jet yakıtında yapısal bir açıkla karşı karşıya olduğu belirtildi. Jet yakıtının, talebin 2050’ye kadar korunması, hatta artması en olası yakıt olduğu vurgulandı. Buna karşılık stokların tüketimi karşılama süresi, 49 günle en düşük seviyede bulunuyor.
Araştırmaya göre Avrupa, jet yakıtının yüzde 27 ila yüzde 30’unu bölge dışından ithal ediyor. Bu da Avrupa’yı yabancı tedarikçilere bağımlı hale getiriyor. Bu bağımlılık az sayıda kaynakta yoğunlaşıyor. Bölge dışından yapılan ithalatın yüzde 36’sı tek bir tedarikçiden geliyor.
Üç ülke ise bölge dışından sağlanan toplam tedarikin yüzde 65’ini karşılıyor. Rafinerilerin kapasitesi değerlendirilecekAB hükümetleri sanayiyi karbonsuzlaştırmaya çalışırken stratejik öneme sahip rafineri kapasitesi ortadan kalkıyor.
Bu durum, küçülen rafineri sektörünün bir ulusal güvenlik riskine dönüşüp dönüşmediği sorusunu gündeme getiriyor. Enerji dönüşümünü hızlandırma çabalarına rağmen yeni enerji güvenliği çerçevesi, rafinerilere önemli yer ayırıyor.
Sektör, Avrupa genelinde yaklaşık 20 yıldır geriliyor. Enerjiden Sorumlu AB Komiseri Dan Jorgensen, Kubilius ile birlikte rafineriler konusunda düzenlenen bir toplantının ardından bu eğilime karşı çıkılması gerektiğini söyledi."Bu eğilimi tersine çevirmeli, Avrupa’da yeterli ve esnek rafineri kapasitesine sahip olduğumuzdan emin olmalıyız.
Hem bugün hem de gelecek için. Bu yalnızca ekonomik rekabet gücü meselesi değil. Aynı zamanda bir güvenlik meselesi," dedi. AB ülkelerinin ham petrole erişebilmesi tek başına yeterli değil. Ham petrolü ulaşım, sanayi ve savunmanın ihtiyaç duyduğu dizel, benzin ve jet yakıtına dönüştürecek kapasitenin de bulunması gerekiyor.
Taslağa göre ulusal makamlar, ülkelerindeki rafinerileri belirleyecek ve üretim kapasitelerini değerlendirecek. Önemli kapanışları, kapasite artışlarını ve planlanan yatırımları da bildirecek. Brüksel, hükümetlerden kritik altyapının kaybedilmesinin ve az sayıdaki yabancı tedarikçiye aşırı bağımlılığın sonuçlarını incelemelerini de bekliyor.
Taslak, yerli rafineri kapasitesinin ortadan kalkmasına izin verilmesinin stratejik bir kırılganlık yaratıp yaratmayacağının değerlendirilmesini istiyor. Böyle bir kırılganlığın kriz sırasında kolayca giderilemeyebileceğine işaret ediyor.
AB ülkelerinin, ham petrol, dizel, benzin ve jet yakıtı ithal ettikleri ülkeler dahil tek tek tedarikçilere bağımlılıklarını ortaya koyması da gerekecek. Amaç, bu bağımlılıkların önümüzdeki beş yılda nasıl değişebileceğini ve büyük bir tedarikçinin sevkiyatı aniden durdurması halinde neler yaşanacağını değerlendirmek.
Ülkelerin acil durum hazırlıkları da daha sıkı incelemeye tabi tutulabilecek. Taslağa göre hükümetler ulusal risk değerlendirmeleri ile hazırlık ve müdahale planları oluşturacak. Bu planlar fiziksel saldırıları, siber tehditleri, aşırı hava olaylarını, kritik altyapının kime ait olduğunu ve birden fazla tedarik güzergâhını etkileyen uzun süreli kesintileri kapsayacak.
Temiz enerjiye geçiş hedefleriyle çatışmaÇevre örgütleri, AB genelinde rafinerilerin yeniden canlandırılmasının karbondioksit emisyonlarını azaltma hedefini yavaşlatabileceğini savunuyor. Bu tartışma, bir dizi iklim politikasının gevşetildiği dönemde yaşanıyor.
AB’nin karbon piyasası kurallarının ve otomobillere yönelik karbondioksit emisyon düzenlemelerinin yumuşatılmasına, metan kurallarının uygulanmasının ertelenmesi de. Bu adımlar, Brüksel’in 2040 iklim hedefine ve nihayetinde 2050’de karbon nötr olma amacına ulaşıp ulaşamayacağı sorusunu gündeme getiriyor.
Brüksel, elektrik kullanımını artırmayı ve petrol tüketimini azaltmayı hedefliyor. Bununla birlikte silahlı kuvvetlerin, askeri talebin aniden yükseldiği dönemler dahil güvenilir dizel ve jet yakıtı tedarikine ihtiyaç duymaya devam edeceğini kabul ediyor.
Komisyon’un petrol arzı güvenliği kurallarını değiştirmeye yönelik teklifini 2 Aralık’ta açıklaması bekleniyor.
Günde en fazla 3 kritik gelişme. Bildirim kirliliği yok, anında bilgi.

Kategori: Siyaset
Yayın: 20 Kasım 2026 11:46 · Kaynak: tr.euronews.com