11 Yıllık Kavga Yeniden Hortladı

Polonya Cumhurbaşkanı Karol Nawrocki, Anayasa Mahkemesi çevresinde yaşanan olayların ardından yaptığı açıklamada, ülkedeki anayasal düzenin ihlal edildiğini duyurdu. Mahkemenin güç kullanılarak ele geçirilmeye çalışıldığını öne süren Nawrocki, güvenlik güçlerinin mahkeme çevresinden çekilmesini istedi.

Cumhurbaşkanı ayrıca siyasi krizin çözülmesi ve anayasal düzenin yeniden sağlanması amacıyla parlamento temsilcilerini acil görüşmelere çağırdı. CUMHURBAŞKANI İLE YARGIÇ ARASINDA ARBEDE ÇIKTI Krizin büyümesi üzerine Senegal'e gerçekleştireceği resmî ziyareti yarıda bırakan Nawrocki, uçağını Polonya'ya geri çevirdi.

Varşova'ya ulaşmasının ardından Anayasa Mahkemesi Başkanı Bogdan Swieczkowski ve Yüksek Mahkeme Birinci Başkanı Zbigniew Kapinski ile görüşen Nawrocki, gece saatlerinde Anayasa Mahkemesi binasına gitti. Ancak Cumhurbaşkanının binaya girişi sırasında yargıç Anna Korwin-Piotrowska ile arasında gerginlik yaşandı.

Kameralara yansıyan görüntülerde Nawrocki'nin kendisini durdurmaya çalışan yargıçla tartıştığı ve girişte itişme yaşandığı görüldü. Kısa süreli arbedenin ardından Nawrocki mahkeme binasına girdi. Taraflar, yaşanan fiziksel müdahaleden birbirlerini sorumlu tuttu.

MAHKEME BAŞKANI VE YARDIMCISI GÖREVDEN UZAKLAŞTIRILDI Polonya'daki krizin fitili, 30 Ekim Cuma günü Anayasa Mahkemesi Başkanı Bogdan Swieczkowski ile Başkan Yardımcısı Bartlomiej Sochanski'nin görevlerinden bir ay süreyle uzaklaştırıldığının duyurulmasıyla ateşlendi. Karar, parlamentonun seçtiği ancak Cumhurbaşkanı Nawrocki'nin yeminini kabul etmediği yargıçlardan Anna Korwin-Piotrowska tarafından alındı.

Korwin-Piotrowska, iki ismin mahkemenin çalışmalarını engellediğini savunarak yönetimi devraldığını açıkladı. Swieczkowski ise kararı tanımadı. Cumhurbaşkanlığı ve muhalefet, Korwin-Piotrowska'nın mahkemede görev yapma yetkisi bulunmadığını öne sürdü.

MAHKEME ÖNÜNDE PROTESTO: 3 GÖZALTI Görevden uzaklaştırma kararının ardından başkent Varşova'daki Anayasa Mahkemesi önünde protestolar başladı. Muhalefetteki Hukuk ve Adalet Partisi (PiS) lideri Jaroslaw Kaczynski ve eski Başbakan Mateusz Morawiecki'nin de aralarında bulunduğu siyasetçiler mahkeme önünde toplandı.

Bazı göstericileri mahkemenin çevresindeki çitleri aşmaya çalıştı. Polise çeşitli cisimlerin atıldığı olaylarda üç kişi gözaltına alındı. HÜKÜMET VE MUHALEFET BİRBİRİNİ SUÇLADI Başbakan Donald Tusk, yaşananları yargı sisteminde hukukun üstünlüğünü yeniden sağlama sürecinin bir parçası olarak savundu.

Tusk, önceki PiS iktidarı döneminde yaşandığını söylediği hukuksuzlukların giderilmesi için kararlı adımlar atılması gerektiğini belirtti. Muhalefet ise mahkeme yönetiminin görevden uzaklaştırılmasını yargıya yönelik bir müdahale olarak nitelendirdi.

PiS lideri Kaczynski ve diğer muhalefet temsilcileri hükümeti Anayasa Mahkemesi'ne yönelik "darbe" girişiminde bulunmakla suçladı. Adalet Bakanı Waldemar Zurek de Swieczkowski ve Sochanski'nin yargı dokunulmazlıklarının kaldırılması için mahkemeye başvuruda bulunduğunu açıkladı.

KRİZİN TEMELİNDE 11 YILLIK YARGIÇ ANLAŞMAZLIĞI VAR Polonya'daki Anayasa Mahkemesi krizi, 2015 yılında başlayan yargıç atama anlaşmazlığına dayanıyor. O tarihten bu yana farklı hükümetler ve cumhurbaşkanları arasında mahkemeye yapılacak atamalar konusunda anlaşmazlıklar yaşandı.

2023'te iktidara gelen Donald Tusk hükümeti, önceki dönemde yapılan bazı atamaların hukuka aykırı olduğunu savunarak yargı sisteminde değişiklik yapmaya çalıştı. Ancak Cumhurbaşkanı Nawrocki, parlamentonun seçtiği bazı yargıçların yeminini kabul etmedi.

Mahkemenin mevcut yönetimi de bu isimlerin görev yapmasına karşı çıktı. Son görevden uzaklaştırma kararıyla birlikte uzun süredir devam eden anlaşmazlık yeniden sokaklara taşındı. ABD'DEN İTİDAL ÇAĞRISI ABD'nin Polonya Büyükelçisi Tom Rose da gelişmelere ilişkin açıklama yaptı.

Yaşananları son derece ciddi olarak nitelendiren Rose, tarafların olaylara ilişkin birbirinden farklı açıklamalar yaptığını belirterek gerilimin daha büyük bir çatışmaya dönüşmemesi çağrısında bulundu. Öte yandan Polonya'nın Çin Büyükelçisi Jakub Kumoch ile Romanya Büyükelçisi Pawel Soloch'un da yaşanan gelişmelerin ardından görevlerinden istifa ettiğini iletti.

POLONYA'DA NELER OLDU? İŞTE KRİZİN 10 KRİTİK GELİŞMESİ 1. Mahkeme çevresine polis sevk edildi: 30 Ekim'de Anayasa Mahkemesi çevresinde güvenlik önlemleri artırıldı. Polis, bina içine girmediğini ve yalnızca çevrede güvenliği sağladığını açıkladı.

2. Mahkeme yönetimi görevden uzaklaştırıldı: Anayasa Mahkemesi Başkanı Bogdan Swieczkowski ile yardımcısı Bartlomiej Sochanski'nin görevleri bir ay süreyle askıya alındı. İki isim kararı tanımadı. 3. Dokunulmazlıkların kaldırılması istendi: Adalet Bakanı Waldemar Zurek, iki ismin dokunulmazlıklarının kaldırılması için beş başvuruda bulundu.

Başvurularla birlikte 50 ciltlik dava dosyası sunuldu. 4. Yeni toplantı tarihi açıklandı: Mahkemenin yönetimini devraldığını açıklayan yargıç Anna Korwin-Piotrowska, Anayasa Mahkemesi Genel Kurulunu 3 Kasım'da toplantıya çağırdı.

5. Mahkeme önünde protestolar başladı: Muhalefet liderlerinin de katıldığı gösteriler sırasında mahkeme binasına girişlerde gerginlik yaşandı. Çitleri aşarak mahkeme alanına girdikleri belirtilen üç kişi gözaltına alındı.

6. Cumhurbaşkanı ziyaretini yarıda kesti: Karol Nawrocki, Senegal ziyaretine giderken uçağını Polonya'ya geri çevirdi ve Varşova'da üst düzey yargı temsilcileriyle görüştü. 7. Mahkeme girişinde arbede çıktı: Nawrocki'nin Anayasa Mahkemesine girişi sırasında yargıçlarla itişme yaşandı.

Cumhurbaşkanı, içeride karşılaştığı bazı yargıçlara "Siz hâkim değilsiniz" dedi. 8. İki büyükelçi istifa etti: Polonya'nın Çin Büyükelçisi Jakub Kumoch ile Romanya Büyükelçisi Pawel Soloch, yaşanan gelişmelerin ardından görevlerinden ayrıldı.

9. Cumhurbaşkanı'ndan acil görüşme çağrısı geldi: Nawrocki, hükümeti anayasal düzeni ihlal etmekle suçlayarak parlamento temsilcilerini acil istişarelere çağırdı. 10. ABD'den gerilim uyarısı yapıldı: ABD'nin Polonya Büyükelçisi Tom Rose, tarafların olaylara ilişkin farklı açıklamalar yaptığını belirterek çatışmanın büyümemesi çağrısında bulundu.

HÜKÜMET VE CUMHURBAŞBAKANI KARŞI KARŞIYA TUSK HÜKÜMETİ NE DİYOR? CUMHURBAŞKANI VE MUHALEFET NE DİYOR? Eski iktidar yargıyı hukuksuz biçimde kontrol etti. Hükümet şimdi yargıyı ele geçirmeye çalışıyor. Mahkemede hukuk düzeni yeniden kurulmalı.

Mevcut mahkeme yönetimi hukuka uygun. Değişiklikler yargı reformu. Bu, yargıya yönelik bir darbe girişimi.